Алматыдағы Қазақстан Республикасының Ұлттық кітапханасы енді түн ортасына дейін жұмыс істейтін болады. Мәдениет және ақпарат министрі Арман Қырықбаев оқырмандар санының артуына байланысты кітапхананың жұмыс уақытын сағат 24:00-ге дейін ұзарту туралы шешім қабылданғанын хабарлады. Бұл мәселе Мәдениет және ақпарат министрлігі өкілдерінің Алматыдағы шығармашылық зиялы қауыммен және жастармен кездесуінде көтерілді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиында Мемлекет басшысының Жолдауында белгіленген міндеттер, ұлттық мәдениетті дамыту, әдебиетті қолдау, цифрландыру және зерделі ұлт қалыптастыру мәселелері талқыланды. Кездесуге мәдениет және өнер қайраткерлері, жас қаламгерлер мен креативті индустрия өкілдері қатысты.
Ұлттық кітапхана неге түн ортасына дейін жұмыс істейді?
Кітапхананың жұмыс уақытын ұзартуға оқырман белсенділігінің өсуі және келушілердің өтініштері негіз болған.
Министр Арман Қырықбаев Ұлттық кітапхананың қызметімен танысып, оқырмандар саны мен көрсетілетін қызметтердің динамикасына қатысты мәліметтерді қарады.
2026 жылдың мамыр-қараша айларында кітапханаға 26 мыңнан астам жаңа оқырман тіркелген. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 73,8%-ға көп.
Әсіресе жастар арасында кітапхана қызметіне сұраныс артқан. 15–35 жас аралығындағы оқырмандар саны 33%-ға өсіп, 24 мыңнан асқан.
Оқырмандар белсенділігінің негізгі көрсеткіштері:
- 26 мыңнан астам жаңа оқырман тіркелді.
- Жаңа оқырмандар саны өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 73,8%-ға өсті.
- 15–35 жас аралығындағы оқырмандар саны 24 мыңнан асты.
- Жастар арасындағы оқырман саны 33%-ға артты.
- Оқырмандарға 1,6 миллионнан астам құжат берілді.
- Онлайн қызметтерді пайдаланушылар саны 13%-ға өсіп, 932 мыңнан асты.
Бұл деректер Ұлттық кітапхана қызметіне сұраныстың тек дәстүрлі оқу залдарында ғана емес, цифрлық ортада да өсіп жатқанын көрсетеді.
Студенттер мен жұмыс істейтін азаматтарға жаңа мүмкіндік
Жұмыс уақытын сағат 24:00-ге дейін ұзарту, ең алдымен, күндіз кітапханаға келуге мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін маңызды.
Студенттер сабақтан кейін, ал жұмыс істейтін азаматтар кешкі уақытта кітапхана қорын және оның қызметтерін пайдалана алады.
Мұндай шешім кітапхананы тек кітап алып оқитын орын емес, білім алуға, зерттеу жүргізуге және жеке дайындыққа арналған қолжетімді қоғамдық кеңістік ретінде дамытуға бағытталған.
Сонымен бірге жаңа жұмыс кестесінің нақты қай күннен бастап қолданылатыны және қызмет көрсету тәртібінің егжей-тегжейі ұсынылған ақпаратта көрсетілмеген.
1,4 миллион адам кітап оқу платформасына тіркелген
Кездесуде Мемлекет басшысының зерделі ұлт қалыптастыру бастамасына ерекше назар аударылды.
Осы бағыттағы жобалардың бірі – reading-nation.kz платформасы.
Ұсынылған мәліметке сәйкес, платформада 1,4 миллионнан астам қатысушы тіркелген. Олар 842 мыңнан астам кітап оқып, 50 мыңнан астам бейнепікір жариялаған.
Бұл көрсеткіштер кітап оқуды насихаттау бастамаларының кең аудиторияны қамтығанын көрсетеді. Ендігі маңызды міндет – қатысушылардың қызығушылығын тұрақты оқу дағдысына айналдыру.
Осы тұрғыдан алғанда, кітапханалардың жұмыс уақытын ұзарту, цифрлық қызметтерді дамыту және әдеби жобаларды қолдау бір-бірімен байланысты бағыттар болып отыр.
Арман Қырықбаев шығармашылық зиялы қауымға қандай міндеттерді атады?
Министр Мемлекет басшысының Жолдауында белгіленген міндеттерді іске асыруда мәдениет саласы мен шығармашылық қауымдастықтың рөліне тоқталды.
Оның айтуынша, цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект мәдени мұраны кеңінен таныстыруға және шығармашылық бастамаларды дамытуға жаңа мүмкіндіктер береді.
«Мемлекет басшысының Жолдауы – еліміздің алдағы даму бағытын айқындайтын маңызды стратегиялық құжат. Президент Жолдауындағы идеяларды жүзеге асыру мәдениет саласы мен креативті индустрия өкілдерінің еңбегіне, олардың әрқайсысының осы жұмыстағы өз рөлін түсінуіне тікелей байланысты. Цифрландыру мен жасанды интеллект шығармашылыққа тың мүмкіндіктер ашып, мәдени мұраны көпшілікке қолжетімді ете түседі. Біздің басты мақсатымыз – шығармашылық бастамаларға жол ашу, өнер мен әдебиетті халыққа жақындату және жас ұрпақтың жасампаз қуатын ел дамуына бағыттау», – деді министр.
Жиында шығармашылық бастамаларды қолдау, ұлттық әдебиетті насихаттау және жастардың мәдени жобаларға қатысуын кеңейту мәселелері де қаралды.
Жасанды интеллект мәдениет саласына қалай әсер етуі мүмкін?
Цифрландыру мәдениет саласында жаңа құралдарды пайдалануға мүмкіндік береді. Атап айтқанда, әдеби және тарихи мұраны цифрлық форматта сақтау, шығармаларды көпшілікке қолжетімді ету және мәдени контентті жаңа аудиторияға ұсыну бағыттары маңызды.
Жасанды интеллект шығармашылық жұмыстың жекелеген кезеңдерін жеңілдетуге, ақпаратты өңдеуге және цифрлық сервистерді дамытуға көмектесе алады.
Алайда мұндай технологияларды енгізу ұлттық мәдени мұраның түпнұсқалығын сақтау, авторлық құқықтарды қорғау және шығармашылық еңбектің құндылығын ескеру қажеттігін де алға шығарады.
Кездесуде нақты жаңа цифрлық жобалардың бюджеті немесе іске қосылу мерзімдері жарияланған жоқ.
2027 жыл және мәдени инфрақұрылымды жаңғырту
Қатысушылар Мемлекет басшысының 2027 жылды Жалпыхалықтық ауқымды құрылыс жылы деп жариялау жөніндегі бастамасын да талқылады.
Әңгіме әлеуметтік және мәдени инфрақұрылымды жаңғырту, жастарға арналған заманауи кеңістіктер қалыптастыру мәселелеріне ұласты.
Мәдени инфрақұрылымның дамуы кітапханалар, шығармашылық орталықтар және басқа да қоғамдық кеңістіктердің қолжетімділігімен тікелей байланысты.
Бұл бағытта жаңа нысандар салумен қатар қолданыстағы мекемелердің қызметін тұрғындардың сұранысына бейімдеу де маңызды. Ұлттық кітапхананың жұмыс уақытын ұзарту туралы шешім осы тәсілдің нақты мысалы бола алады.
Ұлттық құндылықтар мен шығармашылық қауымның рөлі
Арман Қырықбаев ұлттық бірегейлікті сақтау және қоғамдық әдепті нығайту мәселелеріне де тоқталды.
Министр «Адал азамат», «Заң мен тәртіп» және «Таза Қазақстан» қағидаттарының маңызын атап өтті.
Оның айтуынша, тарихи мұраны сақтау, ұлттық құндылықтарды насихаттау және қазіргі Қазақстанның дамуын әдебиет пен өнерде бейнелеу ісінде шығармашылық зиялы қауымның орны ерекше.
Кездесу ашық пікір алмасу форматында өтті. Қатысушылар министрге сұрақтарын қойып, өз бастамаларын ұсынды және мәдениет пен әдебиетті дамытудың алдағы бағыттарын талқылады.
Алматыда кітапханалар жаңа форматқа көшіп жатыр
Ұлттық кітапхананың жұмыс уақытын ұзарту Алматыдағы кітапхана қызметтерінің қолжетімділігін арттыру бағытындағы өзгерістермен үндеседі.
Қалада кітапханаларды жаңғырту, цифрлық сервистерді енгізу және тұрғындарға ыңғайлы оқу кеңістіктерін дамыту жұмыстары жүргізіліп келеді.
Кітапханалардың кешкі уақытта жұмыс істеуі студенттерге, зерттеушілерге және жұмыс істейтін азаматтарға қосымша мүмкіндік береді. Ал онлайн қызметтердің кеңеюі кітапхана ресурстарын ғимаратқа бармай-ақ пайдалануға жағдай жасайды.
Бұған дейін біз Алматыда тағы екі қалалық кітапхананың тәулік бойы жұмыс істеу форматына көшетіні туралы жазған едік. Бұл бастама да тұрғындардың кітапқа және білім беру кеңістіктеріне қолжетімділігін кеңейтуге бағытталған.
