Алматыда көмір базаларын көшіру жұмыстары 2026 жылдың соңына дейін аяқталуы тиіс. Қаладағы көмір базаларына теміржол арқылы отын жеткізуді тоқтату және қолданыстағы алаңдарды жалға алу шарттарын бұзу жоспарланып отыр. Бұл мәселе Алматы қаласы әкімдігінің қатысуымен өткен экология мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссия отырысында қаралды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бастаманың негізгі мақсаты – Алматыдағы атмосфералық ауаның ластануын азайту. Көмір базаларын Алматы облысына көшірумен қатар, қаладағы кәсіпорындар мен жеке тұрғын үйлерді табиғи газға қосу жұмыстары жалғасып жатыр.
Көмір базаларында 24 мың тонна отын қалған
Комиссия отырысында көмір базаларын Алматыдан Алматы облысына көшіру туралы бұрын берілген тапсырманың орындалу барысы талқыланды.
Алайда кейбір нысандарда көмірді түсіру және сату жұмыстары әлі де жалғасып жатқаны белгілі болды.
Ұсынылған мәліметтерге сәйкес, қаладағы көмір базаларында шамамен 24 мың тонна көмір сақтаулы тұр.
Оның 22,8 мың тоннасы, яғни 95%-ы кірпіш зауыттарына арналған ұсақ фракциялы көмір.
Бұл көмірдің басым бөлігі тұрмыстық тұтынуға емес, өндірістік мақсаттарға арналғанын көрсетеді.
31 желтоқсанға дейін қандай жұмыстар аяқталуы керек?
2026 жылдың соңына дейін қалалық көмір базаларына теміржол арқылы көмір жеткізуді тоқтату жоспарланған.
Сонымен бірге қолданыстағы көмір алаңдарын жалға алу шарттарын бұзу жұмыстары 31 желтоқсанға дейін аяқталуы тиіс.
Жоспарланған негізгі шаралар:
- Көмір базаларын Алматы қаласынан Алматы облысына көшіру.
- Қалалық көмір базаларына теміржол арқылы көмір жеткізуді тоқтату.
- Қолданыстағы алаңдарды жалға алу шарттарын 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін бұзу.
- Көмір базаларын көшіру жөніндегі тапсырмалардың орындалуын қамтамасыз ету.
Бұл шаралар көмір базаларының қала аумағындағы қызметін тоқтатуға бағытталған. Дегенмен олардың барлығы орындалғаны туралы әзірге хабарланған жоқ.
Алматыда 516 кәсіпорын әлі де қатты отын пайдаланады
Қаладағы ауаның ластануын азайту бағытындағы тағы бір маңызды жұмыс – шағын және орта бизнес нысандарын қатты отыннан табиғи газға көшіру.
«Eco Almaty» ЖШС мәліметінше, газға көшіру бағдарламасы қамтыған 2 395 нысанның 1 879-ы табиғи газға қосылған.
Ал қалған 516 нысан әлі де қатты отын пайдаланып отыр.
Осылайша, бағдарлама қамтыған кәсіпкерлік нысандарының шамамен 78,5%-ы газға көшкен. Қалған үлесі 21,5%-ды құрайды.
Бұл көрсеткіштер газдандыру жұмыстарының едәуір бөлігі орындалғанын көрсеткенімен, қалада қатты отын пайдаланатын кәсіпкерлік нысандары әлі де бар екенін аңғартады.
LEZ аймағы: Алматыда қандай өзгерістер көзделіп отыр?
Қатты отын пайдаланатын кәсіпорындарды газға көшіру жұмыстары атмосфералық ауаны қорғау қағидаларының талаптарын ескере отырып жалғасады.
Бұл бағыт қалада шығарындылар деңгейі төмен аймақты – LEZ (Low Emission Zone) кезең-кезеңімен енгізу жоспарымен де байланысты.
LEZ – қоршаған ортаға зиянды шығарындыларды азайтуға бағытталған арнайы реттеу тәсілі. Мұндай аймақтарда ластаушы көздерге қатысты қосымша экологиялық талаптар қолданылуы мүмкін.
Алматыда бұл тетікті енгізу атмосфералық ауаның сапасын жақсартуға бағытталған кешенді шаралардың бірі ретінде қарастырылып отыр.
Алайда ұсынылған ақпаратта LEZ аймағының нақты шекаралары, енгізілу кезеңдері немесе кәсіпкерлерге қолданылатын қосымша талаптар нақтыланбаған.
Алматының жеке секторы 99,6% газдандырылған
Кәсіпкерлік нысандарымен қатар, жеке тұрғын үйлерді табиғи газ желісіне қосу жұмыстары да жалғасуда.
Қазіргі уақытта Алматының жеке секторын газдандыру деңгейі 99,6%-ға жеткен.
Бұл қаладағы жеке тұрғын үйлердің басым бөлігі үшін табиғи газға қосылудың техникалық мүмкіндігі жасалғанын білдіреді.
Дегенмен газ желісінің қолжетімді болуы барлық тұрғын үйдің қатты отынды пайдалануды толық тоқтатқанын білдірмейді. Нақты қосылу және жылыту жүйесін өзгерту мәселелері жеке қарастырылады.
Көмір базаларын көшіру Алматыға не береді?
Алматыда ауа сапасын жақсарту бірнеше бағыт бойынша қатар жүргізіліп жатыр. Олардың ішінде көмір базаларын қала сыртына шығару, кәсіпкерлік нысандарын газға көшіру және жеке секторды газдандыру бар.
Көмір базаларын көшіру қала аумағында отынды түсіру, сақтау және өткізу қызметімен байланысты экологиялық жүктемені азайтуға бағытталған.
Ал қатты отынның орнына табиғи газды пайдалану жылыту кезіндегі жергілікті шығарындыларды қысқартуға мүмкіндік береді.
Сонымен бірге Алматының ауа сапасы көлік, өнеркәсіп, жылыту көздері және метеорологиялық жағдайлар сияқты бірнеше факторға тәуелді. Сондықтан көмір базаларын көшіру жалпы экологиялық жұмыстың бір бөлігі болып саналады.
Қазіргі басты міндет – 2026 жылдың соңына дейін жоспарланған көшіру шараларын аяқтау және қатты отын пайдаланатын қалған 516 кәсіпкерлік нысанын газға қосу жұмыстарын жалғастыру.
