Алматының орталығындағы ауа сапасы тексерілді. City Run жүгіру жарысы кезінде экологтар ауадағы зиянды заттардың мөлшерін жарыс басталғанға дейін, өту барысында және аяқталғаннан кейін өлшеді. Тексерілген көрсеткіштердің ешқайсысы рұқсат етілген шекті мөлшерден аспаған, деп хабарлайды DKNews.kz.
15 қарашада «Eco Almaty» ЖШС мобильді зертханасы 25 елден келген 2 500 адам қатысқан жарыс бағыты бойында ауа сапасын тексерді. Өлшеу жұмыстары шығарындылары төмен аймақта (LEZ) да жүргізілді. Бұл аймақтың алдағы тағдыры Алматы орталығындағы көлік қозғалысына әсер етуі мүмкін.
City Run кезінде Алматы ауасынан не анықталды?
Мамандар ауадағы көміртек тотығы (CO), азот диоксиді (NO₂), шаң, күйе және озон мөлшерін тексерді. Зерттеу барысында қорғасын, формальдегид, бензол, күкіртсутек пен көмірсутектердің концентрациясы да өлшенді.
Eco Almaty мәліметінше, зерттелген барлық заттың концентрациясы белгіленген шекті рұқсат етілген мөлшерден аспаған.
Ауа сапасы үш кезеңде тексерілді: жарыс басталғанға дейін, қатысушылар жүгіріп жатқан кезде және мәреден кейін.
Бұл көлік қозғалысының қарқындылығы әртүрлі болған кездегі ауа жағдайын бақылауға мүмкіндік берді. Алайда жарияланған мәліметтерде әр кезең бойынша ластаушы заттардың нақты концентрациясы көрсетілмеген.
Сондықтан көшелер көлік қозғалысына жабылғаннан кейін ауадағы зиянды заттардың мөлшері қаншалықты өзгергенін нақты бағалау әзірге мүмкін емес.
Алматы орталығындағы көшелер бірнеше сағатқа көліктерден босатылды
City Run кезінде 10 шақырымдық жарыс бағыты өтетін көшелерде автомобиль қозғалысына уақытша шектеу қойылды.
Әдетте көлік көп жүретін орталық көшелер бірнеше сағатқа жүгірушілердің қарамағына өтті.
Жарыс «Батыл болу – бірінші болу» корпоративтік қоры ұйымдастыратын жүгіру маусымының қорытынды шарасына айналды. Биыл City Run жарысына әлемнің 25 елінен спортшылар мен әуесқой жүгірушілер қатысты.
Экологтар үшін бұл Алматы орталығындағы ауаны әдеттегіден өзгеше жағдайда, яғни көшелердің бір бөлігі автомобильдерден уақытша босатылған кезде тексеруге мүмкіндік берді.
Дегенмен бір күнгі өлшеу нәтижесіне қарап, бүкіл қаладағы ауа сапасы тұрақты түрде жақсарды деп айтуға болмайды. Мұндай қорытынды жасау үшін ұзақ мерзімді әрі салыстырмалы зерттеулер қажет.
Алматыдағы LEZ аймағының тағдыры 2027 жылы шешіледі
City Run бағыты 2026 жылғы 28 сәуірден бері пилоттық режимде жұмыс істеп тұрған шығарындылары төмен аймақ арқылы өтті.
LEZ аумағы Бөгенбай батыр, Желтоқсан көшелері мен Абай және Достық даңғылдарының шегінде орналасқан.
Пилоттық жоба 2026 жылдың соңына дейін жалғасады. Оның нәтижелері бағаланғаннан кейін қала билігі 2027 жылдан бастап аймақты тұрақты негізде қалдыру-қалдырмау туралы шешім қабылдауы тиіс.
Ол үшін әкімдіктің жеке қаулысы қабылданып, аймақтың шекаралары бекітілуі қажет.
Бұл шешім ең алдымен жүргізушілерге қатысты. LEZ тұрақты жұмыс істейтін болса, аталған аумақтағы көлік қозғалысының алдағы тәртібі соған сәйкес айқындалады.
Алайда City Run кезінде жүргізілген өлшеулер пилоттық жобаның тиімділігі толық дәлелденді дегенді білдірмейді. Түпкілікті шешім әлі қабылданған жоқ.
Спорттық жарыстардан 2,5 тоннадан астам қалдық қайта өңдеуге жіберілді
City Run ұйымдастырушыларының экологиялық бастамалары тек ауа сапасын тексерумен шектелмейді.
«Батыл болу – бірінші болу» корпоративтік қоры өз іс-шараларында қалдықтарды бөлек жинау жүйесін дамытып келеді.
Ірі жарыстарда пластик, қағаз, шыны және алюминий қалдықтарын қабылдайтын арнайы экологиялық аймақтар ұйымдастырылады.
2026 жылы қордың спорттық іс-шараларынан жиналған 2,5 тоннадан астам қалдық қайта өңдеуге жіберілген.
Бұдан бөлек, қайта пайдалануға беру үшін 4,4 тонна киім жиналған.
Мұндай бастамалар бұқаралық спорттық іс-шаралардан кейін қоқысқа кететін материалдар мен бұйымдардың көлемін азайтуға бағытталған.
City Run Алматы қаласы әкімдігінің қолдауымен өтті.
Ендігі маңызды мәселе – LEZ пилоттық жобасының қорытындысы. Соның негізінде Алматы билігі шығарындылары төмен аймақтың болашағын айқындайды. 2027 жылдан бастап бұл аумақ тұрақты экологиялық реттеу тетігіне айнала ма, әлде пилоттық жоба ретінде аяқтала ма деген сұраққа жауап берілуі тиіс.
