Иіс газы адам өміріне қауіпті. Оны көзбен көру де, иісінен сезу де мүмкін емес. Сондықтан жылыту маусымында пештер мен жылыту жабдықтарының қауіпсіздігіне ерекше назар аудару қажет. Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің қауіпсіздік жөніндегі ұсынымдарына сәйкес, пештің жарамдылығы, мұржаның тазалығы және бөлменің дұрыс желдетілуі иіс газынан улану қаупін азайтуға көмектеседі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Иіс газы, яғни көміртек тотығы, отын толық жанбаған кезде түзіледі. Ол тыныс алу арқылы ағзаға түсіп, қанның оттегін тасымалдау қабілетін төмендетеді. Ауыр жағдайда адам есінен танып, өміріне қауіп төнуі мүмкін.
Иіс газы үйде қалай пайда болады?
Көбіне қауіп пеш пен жылыту жабдықтарын дұрыс пайдаланбаудан немесе олардың техникалық ақауларынан туындайды.
Иіс газының бөлмеде жиналуына мына жағдайлар себеп болуы мүмкін:
- Пештің жарылуы немесе басқа да зақымдардың болуы.
- Мұржадағы тартудың нашарлауы.
- Мұржа ішінде күйенің жиналуы.
- Желдету арналарының бітелуі.
- Бөлмеге таза ауаның жеткіліксіз түсуі.
- Жылыту жабдықтарының дұрыс жұмыс істемеуі.
Мұндай жағдайда жану өнімдері сыртқа толық шығарылмай, тұрғын үй ішінде жиналуы мүмкін. Ең қауіптісі – адам иіс газының бар екенін бірден байқамайды.
Жылыту маусымында қандай қауіпсіздік ережелерін сақтау керек?
Төтенше жағдайлардың алдын алу үшін пеш пен жылыту жүйелерін маусым басталғанға дейін тексеріп, қыс бойы олардың жай-күйін бақылау маңызды.
Мамандар мына сақтық шараларын ұсынады:
- Пештер мен жылыту құрылғыларының техникалық жарамдылығын тексеру.
- Мұржаларды жиналған күйеден уақытылы тазарту.
- Пештің қабырғаларын қарап, жарықтар мен зақымдардың жоқтығына көз жеткізу.
- Пештің алдына жанбайтын металл төсем орнату.
- Электр сымдарының, розеткалар мен ажыратқыштардың жағдайын тексеру.
- Үйге өрт хабарлағышын орнату.
- Пеш пен басқа жылу көздерінің жанында киім немесе тез тұтанатын заттарды кептірмеу.
Егер пеште, мұржада немесе жылыту құрылғыларында ақау анықталса, оны пайдалануды тоқтатып, мамандарға жүгіну қажет. Ақауы бар жабдықты жөндемей қолдану қауіпті.
Иіс газын анықтайтын датчик не үшін қажет?
Иіс газы түссіз әрі иіссіз болғандықтан, оны арнайы құрылғысыз анықтау қиын. Сондықтан тұрғын үйлерге көміртек тотығын анықтайтын автономды датчик орнату ұсынылады.
Мұндай құрылғы ауадағы иіс газының қауіпті концентрациясын анықтаған кезде дыбыстық белгі береді. Бұл тұрғындарға қауіп туралы ертерек біліп, үй-жайдан шығуға мүмкіндік береді.
Датчикті өндірушінің нұсқаулығына сәйкес орнатып, оның жұмысын мерзімді түрде тексеріп отыру керек.
Маңызды: кәдімгі өрт хабарлағышы мен иіс газын анықтайтын датчиктің қызметі әртүрлі. Сондықтан өрттен және көміртек тотығынан қорғану үшін тиісті құрылғыларды қолданған жөн.
Желдету арналары неге маңызды?
Пеш пен жылыту жабдықтарының қауіпсіз жұмыс істеуі үшін бөлмеде ауа алмасуы жеткілікті болуы қажет.
Желдету арналарының бітелуі немесе таза ауаның жеткіліксіз түсуі жану процесін бұзып, қауіпті газдардың жиналуына жағдай жасауы мүмкін.
Сондықтан желдету саңылауларын жабуға немесе бітеп тастауға болмайды. Мұржаның тартуын және желдету жүйесінің жұмысын мамандарға тексерткен дұрыс.
Иіс газынан уланудың алғашқы белгілері қандай?
Иіс газынан улану бірден байқалмауы мүмкін. Алғашқы белгілер кейде шаршау немесе басқа жайсыздықтармен шатастырылады.
Назар аудару қажет негізгі белгілер:
- Бас ауруы.
- Бас айналу.
- Жалпы әлсіздік.
- Жүрек айну.
- Ұйқышылдық немесе сананың шатасуы.
- Ауыр жағдайда есінен тану.
Егер бір бөлмедегі бірнеше адамның жағдайы қатар нашарласа, әсіресе жылыту жабдығы жұмыс істеп тұрса, иіс газынан улану ықтималдығын ескеру қажет.
Иіс газынан улану қаупі туындаса, не істеу керек?
Үйде иіс газы бар деген күдік туындаса, уақыт жоғалтпай әрекет ету қажет.
Мұндай жағдайда:
- Дереу үй-жайдан шығып, таза ауаға шығу.
- Басқа адамдарды да қауіпсіз жерге шығару.
- 112 нөміріне хабарласып, шұғыл қызметтерді шақыру.
- Улану белгілері байқалса, медициналық көмекке жүгіну.
- Мамандар қауіпсіз екенін растағанға дейін ғимаратқа қайта кірмеу.
Егер адам есінен танып қалса, құтқарушылар мен медицина қызметкерлерінің көмегін дереу шақыру қажет. Зардап шегушіні құтқаруға тырысқанда өз өміріңізге қауіп төндірмеу маңызды.
Қауіпсіздік қарапайым тексеруден басталады
Иіс газынан қорғанудың ең тиімді жолы – оның пайда болуына және үй ішінде жиналуына жол бермеу.
Пештің жарамдылығын бақылау, мұржаны тазарту, желдету арналарын ашық ұстау және арнайы датчик орнату қауіпті азайтуға көмектеседі.
Жылыту маусымында бұл талаптарды сақтау әсіресе пешпен жылытылатын жеке тұрғын үйлер үшін маңызды. Қауіпсіздік ережелерін елемеу ауыр улануға әкелуі мүмкін, ал жабдықтарды уақытылы тексеру мұндай жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Бұған дейін біз Астанада тұрғын үйлерді тексеру кезінде 3 360-тан астам өрт қаупі анықталғаны туралы жазған едік. Құтқарушылар пештердің жарамдылығын бақылау, мұржаларды уақытылы тазарту және иіс газын анықтайтын датчиктер орнату қажеттігін ескерткен болатын.