Қазақстанда алаяқтар қаржы реттеушісінің қызметкерлері атын жамылып, азаматтардың ақшасын иемденуге әрекет жасап жатыр. Қаскөйлер мемлекеттік орган қызметкерлерінің шын аты-жөні мен лауазымдарын пайдаланып, өздерін ресми өкіл ретінде таныстырады. ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мұндай әрекеттерге еш қатысы жоқ екенін мәлімдеп, қазақстандықтарды сақ болуға шақырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Алаяқтар азаматтарды мемлекеттік органмен ресми байланыс орнатып отырғанына сендіруге тырысады. Осылайша олар ақша қайтаруға көмектесуді, қаржылық операция жүргізуді немесе құқықтық мәселені шешуді сылтауратып, қаражат талап етуі мүмкін.
Агенттік қызметкерінің нақты аты-жөнін білу немесе оның лауазымын атау ұсынылған операцияның заңды екенін білдірмейді. Сондай-ақ мұндай мәліметтер жоғалған ақшаның қайтарылатынына кепілдік бермейді.
Агенттіктің ақша қайтаратын Telegram-боты жоқ
Қаржы реттеушісі азаматтардың назарын маңызды жайтқа аударды: Агенттікте қаржылық операциялар жүргізуге, жоғалған ақшаны қайтаруға немесе өтемақы алуға арналған ресми Telegram-боттар жоқ.
Агенттік қызметкерлері:
- Азаматтардан инвестиция салу үшін ақша жинамайды.
- Инвестициялық өнімдерді сатып алуды ұсынбайды.
- Ақшаны қайтару үшін комиссия немесе алдын ала төлем талап етпейді.
- Инкассация үшін алым төлеуді сұрамайды.
- Делдалдар, бөгде аккаунттар немесе Telegram-боттар арқылы қаражат қайтармайды.
Сондықтан өзін Агенттік қызметкері деп таныстырған адам ақшаңызды қайтару үшін алдымен белгілі бір соманы аударуды сұраса, бұл ықтимал алаяқтықтың белгісі.
«Қылмыстық істі тоқтатамыз» дегендерге сенуге болмайды
Алаяқтар азаматтарды қорқыту үшін қылмыстық іс қозғалғанын немесе тергеу жүргізіліп жатқанын айтуы мүмкін. Кей жағдайда олар мәселені ақша арқылы шешуге болатынына сендіруге тырысады.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мұндай ұсыныстардың өз қызметіне қатысы жоқ екенін түсіндірді.
Агенттік алдын ала тергеу, анықтау және жедел-іздестіру қызметін жүргізбейді. Сондай-ақ жеке тұлғаларға қатысты қылмыстық істер бойынша іс жүргізуге өкілеттігі жоқ.
Оның қызметкерлері тергеуді сүйемелдеу, қылмыстық қудалауды тоқтату немесе қылмыстық істерді реттеу үшін тағайындалмайды.
Мұндай мәселелер құқық қорғау органдарының құзыретіне жатады.
Алаяқтарды қалай тануға болады?
Қаржы реттеушісінің ескертуіне сәйкес, алаяқтар көбіне азаматтың сеніміне кіру үшін мемлекеттік органның беделін пайдаланады.
Күдік тудыруы тиіс жағдайлар:
- Бейтаныс адам өзін Агенттік қызметкері ретінде таныстырып, ақша аударуды сұрайды.
- Жоғалған қаражатты қайтару үшін алдымен комиссия төлеу қажет екенін айтады.
- Telegram-бот немесе жеке аккаунт арқылы ресми қаржылық операция жүргізуді ұсынады.
- Қылмыстық іс қозғалғанын айтып, оны тоқтату үшін төлем талап етеді.
- Мемлекеттік органның атынан әрекет ететінін айтып, банк деректерін немесе SMS-кодтарды сұрайды.
Мұндай жағдайда адамның айтқан лауазымына, көрсеткен құжатына немесе мемлекеттік органның рәміздеріне ғана сүйенуге болмайды. Ақпараттың шынайылығын тәуелсіз түрде тексеру қажет.
Алаяқтардың құрбаны болмау үшін не істеу керек?
Агенттік азаматтарға қаржылық қауіпсіздіктің негізгі ережелерін сақтауды ұсынады.
- Ақша аудармаңыз. Өзін мемлекеттік орган қызметкері ретінде таныстырған бейтаныс адамның талабымен қаражат жібермеңіз.
- Алдын ала төлем жасамаңыз. Ақшаны бұғаттан шығару, қайтару немесе аудару үшін комиссия мен өзге де алымдарды төлемеңіз.
- Жалған боттарға сенбеңіз. Telegram-дағы аккаунттың атауы немесе суреті оның ресми екенін дәлелдемейді.
- Қорқытуға ермеңіз. Қылмыстық іс немесе тергеу туралы күмәнді хабарламаларға байланысты ақша аудармаңыз.
- Ақпаратты тексеріңіз. Мемлекеттік органның ресми интернет-ресурсы мен ресми әлеуметтік желідегі парақшаларын пайдаланыңыз.
- Құпия деректерді бермеңіз. Банк деректемелерін, құпиясөздерді, SMS арқылы келген растау кодтарын үшінші тұлғаларға айтпаңыз.
- Құқық қорғау органдарына хабарласыңыз. Күдікті қоңырау немесе хабарлама алсаңыз, алаяқтармен қаржылық қатынасқа түспей, тиісті органдарға жүгініңіз.
Мемлекеттік органның атауы қауіпсіздікке кепіл емес
Агенттік алаяқтардың мемлекеттік органдардың атауларын, қызметкерлердің лауазымдарын және ресми рәміздерді пайдалану арқылы заңсыз әрекеттерін заңды етіп көрсетуге тырысатынын ескертті.
Сондықтан тіпті хабарласқан адам нақты қызметкердің аты-жөнін дұрыс атаса да, оның айтқанына бірден сенуге болмайды.
Әсіресе ақша қайтаруға уәде беріп, оның орнына алдын ала төлем талап ететін ұсыныстардан сақтану қажет.
Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі өз қызметі туралы анық ақпарат тек ресми интернет-ресурста және әлеуметтік желілердегі ресми парақшаларда жарияланатынын еске салды.
Бұған дейін біз Қазақстанда Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің атынан жалған құжаттар таратылғаны туралы жазған едік. Ол кезде де алаяқтар азаматтарға жоғалған қаражатты қайтаруға көмектесетінін айтып, ресми құжатқа ұқсас материалдарды пайдаланған.