Қазақстанда антибиотиктерді рецептсіз сатқандарға айыппұл салынды

553
Ринат Сафин Редактор
Фотосурет: Moustache Girl/Getty Images

Қазақстанда антибиотиктерді рецептсіз сатқаны үшін 38 әкімшілік хаттама толтырылды. 2026 жылдың басынан бері салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 8,2 млн теңгеден асты. ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті дәріханаларда микробқа қарсы препараттарды босату тәртібінің сақталуын бақылауды жалғастырып жатыр, деп хабарлайды DKNews.kz.

Заң бұзушылықтар бойынша комитеттің аумақтық департаменттері Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 426-бабының 1-бөлігіне сәйкес хаттамалар рәсімдеген.

Мамандар антибиотиктерді дәрігердің тағайындауынсыз қолдану денсаулыққа қауіп төндіріп қана қоймай, жұқпалы ауруларды емдеуді қиындататынын ескертеді.

Соңғы төрт жылда қанша заң бұзушылық анықталды?

Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметтері дәріханаларда антибиотиктерді рецептсіз сату фактілері жыл сайын тіркелетінін көрсетеді.

Соңғы жылдардағы әкімшілік хаттамалар мен айыппұлдардың көрсеткіштері:

  • 2023 жыл: 26 хаттама, 3,5 млн теңгеден астам айыппұл.
  • 2024 жыл: 45 хаттама, 7,6 млн теңгеден астам айыппұл.
  • 2025 жыл: 59 хаттама, 9,5 млн теңгеден астам айыппұл.
  • 2026 жылдың басынан бері: 38 хаттама, 8,2 млн теңгеден астам айыппұл.

2026 жылғы көрсеткіш толық күнтізбелік жылды қамтымайды. Сондықтан оны алдыңғы жылдардың қорытындысымен тікелей салыстырып, заң бұзушылықтар азайды немесе көбейді деп тұжырым жасауға болмайды.

Дегенмен биылдың өзінде анықталған фактілер бойынша салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 2024 жылғы көрсеткіштен асып отыр.

Қандай антибиотиктер рецептсіз жиі сатылады?

Бақылау барысында дәрігердің рецептісінсіз сатуға жиі әрекет жасалатын төрт антибиотик аталды:

  • Азитромицин.
  • Цефтриаксон.
  • Цефазолин.
  • Ципрофлоксацин.

Бұл препараттар бактериялық инфекцияларды емдеуде қолданылғанымен, оларды өз бетінше таңдап, қабылдауға болмайды.

Антибиотиктің қажеттілігін, түрін, мөлшерін және қабылдау ұзақтығын дәрігер анықтауы тиіс. Препаратты дұрыс таңдамау немесе емдеу тәртібін сақтамау оның тиімділігін төмендетуі мүмкін.

Антибиотиктерді бақылаусыз қабылдау неге қауіпті?

Денсаулық сақтау саласындағы маңызды мәселелердің бірі – антибиотиктерге төзімділік, яғни бактериялардың микробқа қарсы препараттардың әсеріне қарсы тұру қабілетінің қалыптасуы.

Антибиотиктерді орынсыз немесе дұрыс қолданбау осындай төзімді бактериялардың іріктелуіне ықпал етеді. Соның салдарынан бұрын тиімді болған дәрілер кейбір инфекцияларға қарсы әсер етпеуі мүмкін.

Бұл жұқпалы ауруларды емдеуді қиындатып, емдеу мерзімінің ұзаруына және асқыну қаупінің артуына әкелуі ықтимал.

Сондықтан антибиотиктерді дәрігердің кеңесінсіз қабылдамау, тағайындалған мөлшерді өздігінен өзгертпеу және емдеу тәртібін сақтау маңызды.

Қазақстанда міндетті электрондық рецепт енгізілмек

Микробқа қарсы препараттардың айналымын бақылауды күшейту үшін Денсаулық сақтау министрлігі жаңа цифрлық тетік әзірлеп жатыр.

Министрлік Цифрлық экономиканы дамыту орталығымен бірлесіп, жоғары тәуекел тобына жататын дәрілік заттарға міндетті электрондық рецепт енгізу мәселесін пысықтауда.

Жаңа жүйені дәрілік заттарды цифрлық таңбалау және қадағалау жүйесімен интеграциялау жоспарланған.

Бұл дәрілік препараттардың айналымын бақылауды жетілдіруге және рецептпен босатылатын дәрілердің сатылуын қадағалауға бағытталған.

Алайда міндетті электрондық рецепт жүйесінің нақты іске қосылу мерзімі әзірге көрсетілген жоқ. Сондықтан оны қазірдің өзінде толық енгізілген тәртіп ретінде қарастыруға болмайды.

Дәріханалар мен сатып алушылар нені білуі керек?

Қазақстан заңнамасына сәйкес, рецептпен босатылатын дәрілік заттарды дәрігердің тиісті тағайындауынсыз сатуға тыйым салынады.

Бұл талап дәріханаларға ғана емес, дәрілік заттарды цифрлық платформалар мен онлайн-сервистер арқылы өткізетін ұйымдарға да қатысты.

Азаматтарға антибиотиктерді тек дәрігердің тағайындауымен сатып алып, белгіленген емдеу тәртібін сақтау ұсынылады.

Ал дәріханалар рецепт талаптарын бұзған жағдайда әкімшілік жауапкершілікке тартылады.

Министрліктің негізгі мақсаты – антибиотиктердің бақылаусыз сатылуын азайтып, микробқа қарсы препараттардың тиімділігін сақтау. Бұл үшін тек тексерулер мен айыппұлдар емес, дәрілік заттардың айналымын цифрлық бақылау тетіктері де қолданылмақ.

Бұған дейін біз Алматыда заңсыз дәрі айналымына қарсы жүргізілген тексерулер туралы жазған едік. Онда дәріханаларда рецептсіз сату фактілерін анықтау және дәрілік заттардың заңсыз айналымына тосқауыл қою мәселелері көтерілген.

«DKnews.kz» халықаралық ақпараттық агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. Есепке қою туралы куәлік № 10484-АА 2010 жылдың 20 қаңтарында берілді.

Тақырып
Жаңарту
МИА «DKnews.kz» © 2006 -