Жасанды интеллект Қытай экономикасының өсуі мен технологиялық жаңғыруының негізгі факторларының біріне айналып келеді. Бүгінде ЖИ технологиялары өнеркәсіпте, білім беруде, денсаулық сақтау саласында, көлікте және қызмет көрсету секторында кеңінен енгізіліп, жаңа салалардың қалыптасуына және экономиканың цифрлық трансформациясының жеделдеуіне ықпал етуде.
Саланы дамыту мәселелері 17–20 шілде аралығында Шанхайда өтетін Жасанды интеллект жөніндегі дүниежүзілік конференцияның (WAIC 2026) және Жасанды интеллектті жаһандық басқару мәселелері жөніндегі жоғары деңгейдегі кеңестің басты тақырыптарының бірі болады.
Қытай билігінің мәліметінше, 2025 жылы елдегі жасанды интеллект индустриясының көлемі 1,2 трлн юаньнан(шамамен 176,7 млрд АҚШ доллары) асты, ал осы саладағы компаниялар саны 6200-ден асты. Ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың 30 пайыздан астамы жасанды интеллект технологияларын пайдаланады, ал жетекші «ақылды» зауыттарда ЖИ өндірістік процестердің 70 пайыздан астамына енгізілген.
Соның жарқын мысалдарының бірі – TBEA Shenyang Transformer Group компаниясы. Мұнда нақты өндіріс пен оның цифрлық егізі қатар жұмыс істейді. Өндірістік процестерді модельдеу жүйесі жаңа өнімді әзірлеу циклін 21 пайызға қысқартып, жалпы өндіріс тиімділігін 40 пайызға арттырған.
Жасанды интеллект дәстүрлі салаларда да белсенді енгізілуде. EACON Mining Technology компаниясы бүгінде 40-тан астам кен өндіру кәсіпорнында автономды басқару жүйелерін қолданады. Бұл нысандарда экстремалды климат жағдайында жұмыс істей алатын 3100-ден астам жүргізушісіз карьерлік самосвал күн сайын пайдаланылады.
Денеге енгізілген (embodied AI) жасанды интеллект нарығы да қарқынды дамып келеді. Қытайдың AGIBOTкомпаниясы маусым айында өзінің 15 мыңыншы гуманоид роботын шығарды. Ол қазірдің өзінде Шанхайдағы кәсіпорындардың бірінің өндірістік желісінде жұмыс істеп тұр. Қытайдың Өнеркәсіп және ақпараттық технологиялар министрлігінің болжамынша, 2026 жылы елде өндірілетін гуманоид роботтардың саны 100 мыңнан асады.
Сонымен қатар ірі тілдік модельдер де жетілдірілуде. Мамыр айының соңында қытайлық жасанды интеллект модельдері өңдейтін сұраныстардың тәуліктік көлемі жүздеген триллион токенге жетіп, бұл әлемдегі ең жоғары көрсеткіштердің біріне айналды.
Жасанды интеллект күнделікті өмірге де кеңінен еніп келеді. 2026 жылдың алғашқы бес айында смарт-тағылатын құрылғылардың сатылымы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда екі еседен астам өсті, ал жүргізушісіз сауда жүйелері бар дүкендердің айналымы 20 пайыздан астам артты.
Білім беру саласында iFlytek компаниясының шешімдері 50 мыңнан астам мектепте қолданылып, шамамен 130 миллион оқушы мен мұғалімді қамтып отыр. Бейжіңдегі медициналық мекемелерде педиатрларға арналған ЖИ-көмекшілері жұмыс істейді, Шэньчжэньдегі қарттар үйлерінде күтім көрсететін роботтар пайдаланылуда, ал Ханчжоуда патрульдік роботтар қоғамдық орындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.
Саланы дамыту мемлекеттік саясаттың қолдауына ие. Жақында экономиканы технологиялық жаңғыртудың негізгі құралдарының бірі ретінде 2026–2030 жылдарға арналған 15-бесжылдық жоспарға енгізілген «ЖИ плюс» бастамасын іске асыру жөніндегі жаңа ұсынымдар жарияланды.
WAIC 2026 көрмесінде 1100-ден астам компания өз өнімдерін таныстырады. Форум аясында 140-тан астам тақырыптық іс-шара өткізіліп, оған әлемнің әртүрлі елдерінен шамамен 1400 сарапшы қатысады. Келушілерге 3000-нан астам әзірлеме, оның ішінде 300-ден астам әлемдік премьера ұсынылады.
Сарапшылардың пікірінше, ауқымды ішкі нарықтың, дамыған өнеркәсіптік базаның және белсенді мемлекеттік қолдаудың үйлесімі Қытайға жасанды интеллектті экономиканың нақты секторына жедел енгізуге және осы саладағы халықаралық ынтымақтастық үшін жаңа мүмкіндіктер қалыптастыруға мүмкіндік беріп отыр.
