2026 жылғы 8 қаңтарда Астанада өткен түркітілдес елдердің сауда-өнеркәсіп палаталары одағының (TCCI) Үшінші Бас Ассамблеясы түркі әлеміндегі экономикалық ынтымақтастықтың жаңа кезеңін бастап берді. Ассамблея қорытындысы бойынша Одаққа төрағалық алғаш рет Қазақстан Республикасына өтті. Бұл – еліміздің түркі кеңістігіндегі экономикалық ықпалының артқанын көрсететін маңызды саяси әрі іскерлік сигнал, деп хабарлайды DKNews.kz.
Түркі бизнесі Астанада бас қосты
Бас Ассамблеяға түркі елдерінің іскер топтары мен экономикалық институттарының жетекші өкілдері қатысты. Олардың қатарында Әзербайжан Кәсіпкерлер конфедерациясының вице-президенті ASK Вугар Зейналов, Атамекен ҰКП Төралқасының төрағасы Раимбек Баталов, Түркі инвестициялық қоры президенті Багдад Әмреев, сондай-ақ Қазақстанның Сыртқы сауда палатасының басшысы Мұрат Қарымсақов болды.
Жиын түркі әлеміндегі экономикалық өзара іс-қимылды нақты жобалар арқылы күшейтуге бағытталған алаң ретінде өтті.
Түркі палаталар одағы қандай құрылым
Түркі мемлекеттерінің сауда-өнеркәсіп палаталары одағы 2019 жылы құрылған. Ол Түркі мемлекеттері ұйымы аясындағы елдер мен байқаушы мемлекеттер арасында сауда, өндіріс, инвестиция және технология салаларындағы байланыстарды дамытуға арналған.
Қазіргі таңда Одақ құрамында:
- Әзербайжан
- Қазақстан
- Қырғызстан
- Түркия
- Өзбекстан
- Түрікменстан
- Мажарстан (байқаушы мемлекет)
Төрағалық жыл сайын ротациялық тәртіппен беріледі.
2026 жыл – Қазақстанның жылы
2026 жылы Одаққа төрағалық Қазақстанға өтті. Осыған байланысты Түркі сауда-өнеркәсіп палатасының (TCCI) Президенті болып бір жыл мерзімге Райымбек Баталов тағайындалды.
Ол өз сөзінде түркі экономикалық кеңістігінің ауқымына ерекше тоқталды:
«Бүгінде түркі экономикалық кеңістігі 180 миллионнан астам адамды қамтиды және зор өндірістік әрі ресурстық әлеуетке ие. Алайда өзара сауда жалпы тауар айналымының 10 пайызынан да төмен. Бұл – біз үшін үлкен өсім мүмкіндігі».
Сауда өсіп келеді, бірақ әлеует әлдеқайда жоғары
Ассамблеяда Қазақстанның түркі елдерімен сауда-экономикалық байланыстарының оң серпіні де атап өтілді. 2025 жылғы қаңтар-қазан айларының қорытындысы бойынша өзара тауар айналымы 11 млрд АҚШ долларына жетіп, бір жылда 10 пайыздан астам өсті.
Қазақстан экспорты тіпті қарқынды артты – 16,6 пайызға, яғни 7,9 млрд АҚШ долларына дейін.
Интеграцияның келесі қадамы қандай
Қатысушылар алдағы кезеңге арналған негізгі басымдықтарды айқындады. Олардың қатарында:
- өнеркәсіптік кооперация мен бірлескен өндірістерді дамыту;
- Түркі инвестициялық қоры құралдарын белсенді пайдалану;
- сауда және техникалық кедергілерді азайту;
- халықаралық маршруттар мен көлік дәліздері арқылы логистикалық байланыстарды күшейту.
.jpg)
Райымбек Баталовтың айтуынша, ендігі мақсат – әлеуетті нақты нәтижеге айналдыру:
«Біздің ортақ міндетіміз – бұл мүмкіндіктерді тұрақты өндіріс, инвестиция, жаңа жұмыс орындары және халықтың әл-ауқатының өсуіне бағыттау».
Неліктен бұл маңызды
Сарапшылардың пікірінше, Қазақстанның төрағалығы түркі экономикалық кеңістігін декларациядан нақты іске көшіруге мүмкіндік береді. Интеграцияның тереңдеуі өзара сауданы ұлғайтып қана қоймай, инвестиция тартуға, жаңа өндірістер ашуға және өңірлік тұрақты дамуға берік негіз қалайды.
Астанада қабылданған шешім Қазақстанның түркі әлеміндегі экономикалық көшбасшылыққа дайын екенін және бұл жауапкершілікті нақты істермен дәлелдеуге ниетті екенін көрсетті.
