Әлем қайтадан ұшуға дайын - әрі бұрынғыдан әлдеқайда көп. Халықаралық әуе көлігі қауымдастығының (IATA) жаңа ұзақ мерзімді болжамы көрсеткендей, ғасыр ортасына қарай әуе тасымалына сұраныс тек қалпына келіп қана қоймай, екі еседен де артық өседі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жай ғана құрғақ статистика емес - бұл алдағы онжылдықтарда әлемнің қалай өзгеретінінің айқын белгісі.
Миллиардтаған адам үшін сапар қалыпты нәрсеге айналады
IATA-ның негізгі сценарийіне сәйкес, жолаушылар тасымалының көлемі (жолаушы-километрмен өлшенеді) 2024 жылғы 9 трлн-нан 2050 жылға қарай 20,8 трлн-ға дейін өседі. Бұл жыл сайын орта есеппен 3,1% өсім болады деген сөз.
Оң сценарийде бұл көрсеткіш 21,9 трлн-ға дейін жетеді. Ал ең сақ болжамның өзінде нарық шамамен екі есеге өсіп, 19,5 трлн жолаушы-километрге жетеді.
Қарапайым тілмен айтқанда, адамдар бұрынғыдан жиі, алысырақ және көбірек ұша бастайды.
Авиация неге өсуді жалғастырады
Негізгі себеп түсінікті - адамдар саяхаттағысы келеді. Бірақ бұл үрдіске әсер ететін факторлар көп:
- жаһандық экономиканың өсуі
- халық санының артуы
- жаңа бағыттардың ашылуы
- әуе қатынасының қолжетімді болуы
- әуе парктерінің кеңеюі
IATA
IATA бас директоры Уилли Уолш былай дейді:
«Әуе тасымалының даму болжамы оң. Адамдар саяхаттағысы келеді, және барлық сценарийлер бойынша ғасыр ортасына қарай ұшуға сұраныс екі еседен де артық өседі. Бұл әлемдік экономика мен қоғам үшін жақсы жаңалық, өйткені авиацияның дамуы жаңа мүмкіндіктер ашады, соның ішінде жаңа жұмыс орындары пайда болады. Біздің ұзақ мерзімді болжамымыз мемлекеттерге, салаға және энергия жеткізушілеріне алдағы жылдарға жоспар құруға нақты негіз береді. Сонымен қатар ол тұрақты өсім үшін қажетті шарттарды айқын көрсетеді: тиімді инфрақұрылымды дамыту, нарықтарға қолжетімділікті кеңейту, реттеу стандарттарының үйлесімділігі және таза энергия көздеріне көшу бойынша ілгерілеу».
Қай өңірлер жылдам өседі
Дегенмен өсім барлық жерде бірдей болмайды.
Негізгі қарқын дамушы нарықтарда байқалады:
- Азия-Тынық мұхиты өңірі - жылына шамамен 3,8%
- Африка - шамамен 3,6%
Ал дамыған нарықтар баяу өседі:
- Еуропа - шамамен 2,5%
- Солтүстік Америка - шамамен 2,8%
Ең жылдам өсетін бағыттар:
- Африка ішіндегі рейстер
- Африка - Азия
- Азия - Таяу Шығыс
- Азия ішіндегі бағыттар
- Африка - Солтүстік Америка
Бұл авиацияның негізгі орталығы біртіндеп өзгеріп жатқанын көрсетеді.
Пандемия авиацияны өзгертті
IATA маңызды бір қорытынды жасайды: COVID-19 ұзақ мерзімді әсер қалдырды.
2050 жылға қарай да сұраныс бұрынғы, пандемияға дейінгі өсу бағытына толық қайтып келмейді. Яғни нарық өседі, бірақ жаңа жағдайда.
Aflo Images
Өсу қарқыны баяулайды - бұл қалыпты құбылыс
Тағы бір маңызды үрдіс - өсім қарқынының біртіндеп төмендеуі.
Бұрын:
- 1972–1998 жылдары - жылына 6,1%
- 1998–2024 жылдары - 4,5%
Ал енді 2024–2050 жылдары шамамен 3,1% болады деп күтіледі.
Бұл жағымсыз белгі емес.
Бұл нарықтың жетілгенін көрсетеді. Жолаушылар саны арта береді, бірақ өсім тұрақты әрі болжамды сипат алады.
Болжам қалай жасалды
IATA әлемдегі ең дәл модельдердің бірін қолданады.
Есептеулер 2011–2024 жылдар аралығындағы 41 мың бағыт бойынша жиналған 500 мыңнан астам дерекке негізделген.
Модель келесі факторларды ескереді:
- халық саны
- жұмыспен қамтылу деңгейі
- рейстер жиілігі
- әуе кемелерінің сыйымдылығы
- табыс деңгейі
Негізгі көрсеткіш - сатып алу қабілетіне қарай түзетілген жан басына шаққандағы табыс.
Модельдің дәлдігі шамамен 98%, бұл оны саладағы ең сенімді болжамдардың біріне айналдырады.
Getty Images/travellinglight
Негізгі қорытынды
Болашақ авиациясы - тек ұшақтар санының артуы емес.
Бұл - әлемнің бұрынғыдан да тығыз байланысуы.
Көбірек адам саяхаттап, жаңа мүмкіндіктерге қол жеткізеді, елдер арасындағы байланыс күшейеді.
Алайда өсіммен бірге жауапкершілік те артады: инфрақұрылым, экология және қолжетімділік мәселелері бірінші орынға шығады.
Ал 2050 жылғы аспанның қандай болатыны дәл осы шешімдерге байланысты болады.
