Түркістан тағы да тарихи шешім қабылданған мекенге айналды.
Бүгін Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдердің басшылары Түркі өркениеті орталығының іргетасын қалап, болашақ ауқымды жобаның ресми басталуына куә болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл – жай ғана музей немесе мәдени нысан емес. Сарапшылардың айтуынша, жаңа орталық түркі әлемінің рухани картасын қайта қалыптастыратын кеңістікке айналуы мүмкін.
Түркі әлемін біріктіретін жаңа символ
Соңғы жылдары Түркістан тек Қазақстан үшін емес, бүкіл түркі жұрты үшін маңызды орталыққа айналып келеді. Ал жаңа жоба осы мәртебені одан әрі күшейтпек.
Орталықтың басты идеясы – түркі халықтарын тек тарихи тамыры ортақ елдер ретінде емес, әлемдік өркениетке ықпал еткен ірі мәдени кеңістік ретінде таныту. Жоба авторларының айтуынша, мұнда көшпенділер философиясы, мемлекет басқару дәстүрі, әскери өнер, ғылым, сауда және рухани мұра кеңінен көрсетіледі.
Бүгінде түркі әлеміне қызығушылық артып келеді. Әсіресе жастар арасында көне тарихқа, тамырға, ұлттық кодқа деген сұраныс күшейген. Жаңа орталық дәл осы қажеттілікке жауап беретін орын болуы ықтимал.
Тәңір, Көкбөрі және Ергенеқон: архитектурадағы терең мағына
Жобаның ең қызық тұстарының бірі – оның символикалық архитектурасы.
Кешен кеңістігінде түркі дүниетанымындағы ең маңызды ұғымдар көрініс табады. Атап айтқанда:
- Тәңір;
- Ергенеқон;
- Көкбөрі;
- Жерұйық;
- Дала;
- Өмір ағашы.
Бұл жай ғана декоративті элементтер емес. Әр символ түркі халықтарының дүниетанымы мен тарихи жадын білдіреді.
Мысалы, Ергенеқон – қайта жаңғырудың белгісі болса, Көкбөрі еркіндік пен рухтың символы ретінде қабылданады. Ал Өмір ағашы ұрпақ сабақтастығын меңзейді.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай тәсіл қазіргі заманғы архитектура мен тарихи мифологияны біріктіретін ерекше концепцияға айналмақ.
VR, жасанды интеллект және голограмма: тарихты енді «сезінуге» болады
Жоба авторлары дәстүрлі музей форматынан бас тартқан. Оның орнына келушілерге толықтай иммерсивті тәжірибе ұсынылады.
Орталықта:
- виртуалды шынайылық (VR);
- толықтырылған шынайылық (AR);
- голографиялық технологиялар;
- жасанды интеллект;
- арнайы дыбыс және жарық эффектілері қолданылмақ.
Яғни келушілер тарихты тек оқып немесе қарап қана қоймай, оны «ішінен сезіне» алады.
Мысалы, көне Түркі қағанаты дәуіріндегі шайқастарды VR арқылы көру немесе Ұлы Жібек жолындағы қалалардың атмосферасын сезіну мүмкіндігі жасалуы ықтимал.
Қазір әлемдегі ең танымал музейлер дәл осындай технологияларға көшіп жатыр. Себебі қазіргі көрерменге құр витринадағы жәдігер жеткіліксіз. Оған эмоция, әсер және интерактив керек.
Түркістан туризмінің жаңа кезеңі бастала ма?
Мамандар бұл орталықтың тек мәдени емес, экономикалық маңызы да зор екенін айтады.
Соңғы жылдары Түркістанға келетін туристер саны бірнеше есе өсті. Ал жаңа кешен шетелдік қонақтардың қызығушылығын одан әрі арттыруы мүмкін.
Әсіресе:
- Әзербайжан;
- Түркия;
- Қырғызстан;
- Өзбекстан;
- Венгрия сияқты елдерден келетін туристер легі көбейеді деген болжам бар.
Себебі бұл орталық ортақ тарихи кеңістіктің символына айналмақ.
Бұл жоба неге маңызды?
Көпшілік үшін бұл қарапайым мәдени нысан болып көрінуі мүмкін. Бірақ шын мәнінде мәселе әлдеқайда тереңде жатыр.
Қазір әлемде тарихи идентичность үшін күрес жүріп жатыр. Көп ел өз өркениеттік моделін қайта танытып, ұлттық тарихын жаңа форматта ұсынуға тырысуда.
Ал Түркі өркениеті орталығы – түркі халықтарының өзін әлемге жаңа қырынан көрсетуге жасаған үлкен қадамы болуы мүмкін.
Ең бастысы – бұл жоба өткенді ғана емес, болашақты да байланыстыруға тырысады. Технология мен тарихтың, мифология мен заманауи мәдениеттің тоғысқан жері дәл осы Түркістан болуы ықтимал.
