Қазақстанның қаржы секторын дамытудағы келесі қадамдар қандай болады? Бұл сұраққа жауап іздеу үшін Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мен Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) өкілдері маңызды кездесулер өткізді.
Тараптар банк секторынан бастап инвесторларды қорғауға дейінгі бірқатар өзекті мәселелерді талқылап, қаржы жүйесінің тұрақтылығын күшейтуге бағытталған басымдықтарды айқындады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесулер Қазақстандағы ХВҚ миссиясы аясында өтті. Делегацияны ХВҚ Қазақстан бойынша миссиясының басшысы, Таяу Шығыс және Орталық Азия елдері департаментінің Орталық Азия елдері басқармасының жетекшісі Амина Лареш басқарды.
Қаржы секторындағы негізгі тәуекелдер назарда
Кездесу барысында тараптар Қазақстан қаржы нарығындағы қазіргі үрдістерді жан-жақты қарастырды. Әсіресе кредиттік циклдің жағдайы, макропруденциялық саясат құралдарының тиімділігі және қаржылық тұрақтылыққа әсер етуі мүмкін қауіптер талқыланды.
Сарапшылардың пікірінше, жаһандық экономикадағы белгісіздік күшейген кезеңде қаржы жүйесінің тұрақтылығы бұрынғыдан да маңызды. Сондықтан халықаралық тәжірибені ескере отырып, реттеу тетіктерін жетілдіру күн тәртібінен түспей отыр.
Жаңа банк заңы қандай өзгеріс әкеледі?
Кездесудің маңызды тақырыптарының бірі – әзірленіп жатқан «Банктер және банк қызметі туралы» жаңа заң болды.
Тараптар жаңа құжаттағы негізгі нормаларды, соның ішінде қаржылық қиындыққа тап болған банктерді реттеу механизмдерін талқылады. Бұл бағыттағы өзгерістер банк секторындағы тәуекелдерді ертерек анықтауға және ықтимал дағдарыстардың салдарын азайтуға мүмкіндік беруі тиіс.
Сондай-ақ Қаржы секторын бағалау бағдарламасы (FSAP) аясында берілген ұсынымдарды іске асыру мәселесіне ерекше назар аударылды. Бұл ұсынымдар халықаралық сарапшылар тарапынан Қазақстанның қаржы жүйесін одан әрі нығайту үшін әзірленген.
Проблемалық банктер мен қаржылық қауіпсіздік желісі
Талқылаулар барысында ХВҚ мен Дүниежүзілік банк тобының 2025 жылғы қазандағы жыл сайынғы кездесулерінде қол жеткізілген келісімдердің жалғасы ретінде проблемалық банктерді реттеу жүйесін жетілдіру мәселесі көтерілді.
Сонымен қатар қаржылық қорғау желісін (financial safety net) дамытуға басымдық берілді. Мұндай құралдар қаржы нарығында күтпеген тәуекелдер туындаған жағдайда жүйенің тұрақтылығын сақтауға көмектеседі және салымшылардың сенімін арттырады.
Инвесторларды қорғауға жаңа көзқарас
Агенттік бағалы қағаздар нарығын қадағалау жүйесін жаңғыртуға да қызығушылық танытып отыр.
Атап айтқанда, кәсіби нарық қатысушыларын бақылаудың қолданыстағы жүйесіне диагностика жүргізу, тәуекелге бағдарланған қадағалау әдістемесін әзірлеу, есептілік пен мониторингті жетілдіру жоспарланып отыр.
Бұдан бөлек, нарықтағы теріс пайдалануларға қарсы күрестің заманауи тәсілдерін енгізу, инвесторлардың құқықтарын қорғау және нарықтық мінез-құлық тәуекелдерін бағалау мәселелері қаралды.
Қазақстан қаржы нарығы үшін бұл нені білдіреді?
Сарапшылардың бағалауынша, ХВҚ-мен жүргізіліп жатқан мұндай диалог Қазақстанның қаржы жүйесін халықаралық стандарттарға жақындатуға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде банк секторына деген сенімді күшейтіп, инвестициялық ахуалды жақсартуға және нарықтың ашықтығын арттыруға ықпал етуі мүмкін.
Кездесу қорытындысы бойынша тараптар ынтымақтастықты одан әрі дамытуға және қаржы жүйесінің орнықтылығын күшейтуге бағытталған сындарлы диалогты жалғастыруға дайын екенін растады.
Қазақстан қаржы нарығы үшін бұл тек кезекті жұмыс кездесуі емес. Бұл — қаржы секторын жаңа талаптарға бейімдеу, тәуекелдерді басқару сапасын арттыру және халықаралық үздік тәжірибелерді енгізу жолындағы маңызды қадам.
