Қазақстан әлемдегі ең ірі спутниктік байланыс операторларының бірі – SES компаниясымен жаңа кезеңді бастауға дайын, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бірақ бір маңызды талап бар: болашақ спутник Қазақстаннан басқарылуы тиіс. Бұл не үшін қажет және келіссөздерде тағы қандай мәселелер көтерілді?
Қазақстан мен SES не талқылады?
Женевада өткен «Цифрлық апталық» аясында Премьер-Министрдің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев SES S.A. компаниясының басшылығымен кездесті.
Келіссөздердің негізгі тақырыбы – 57° шығыс бойлығындағы орбиталық позицияда жүзеге асырылатын SDS (Software-defined Satellite) жобасы болды.
Бұл жоба Қазақстанның спутниктік байланыс мүмкіндігін кеңейтіп, ғарыштағы орнын күшейтуге бағытталған.
Ең маңызды талап – спутникті Қазақстан басқаруы керек
Кездесу барысында Қазақстан өзінің негізгі ұстанымын нақты жеткізді.
«Қазақстан жетекші жаһандық оператормен ұзақ мерзімді серіктестікке мүдделі. Алайда мұндай ауқымды жобаны жүзеге асыру ұлттық стратегиялық мүдделер толық сақталған жағдайда ғана мүмкін».
Қазақстан тарапының айтуынша, болашақ ғарыш аппаратын басқару тікелей Қазақстан аумағынан жүзеге асырылуы тиіс.
Бұл талап ұлттық заңнамаға сәйкес келеді және елдің:
- цифрлық егемендігін;
- ақпараттық қауіпсіздігін;
- стратегиялық инфрақұрылымының тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған.
Жобаға ақша қалай салынады?
Келіссөздер тек технология төңірегінде ғана өткен жоқ.
Тараптар жобаның қаржылық моделін де талқылады.
Қазақстан инвестициялардың тиімділігі сақталуы тиіс екенін айтып, алдын ала белгіленген экономикалық лимиттер өзгермейтінін жеткізді.
Яғни мемлекет үшін жаңа спутник тек технологиялық емес, экономикалық тұрғыдан да тиімді болуы керек.
Неліктен орбитадағы орын маңызды?
Тағы бір маңызды мәселе – орбиталық-жиіліктік ресурсты үйлестіру.
Қазір 57°, 58,5° және 60° шығыс бойлығы маңында көптеген спутниктер орналасқан.
Мұндай жағдайда олардың бір-біріне кедергі келтірмеуі аса маңызды.
Сондықтан Қазақстан техникалық мамандар арасындағы тұрақты үйлестіру жұмыстарын қайта бастауды ұсынды.
KazSat-3R жобасына ерекше назар аударылды
Келіссөз барысында Қазақстан алдағы жылдары ұшырылатын KazSat-3R спутнигіне де тоқталды.
Министрдің айтуынша, жаңа аппараттың тұрақты жұмыс істеуі үшін барлық техникалық мәселелер алдын ала келісілгені маңызды.
Бұл тәуекелдерді азайтып, болашақ спутниктік жүйелердің сенімді жұмысын қамтамасыз етеді.
Келіссөз қалай аяқталды?
Кездесу қорытындысында Қазақстан мен SES ынтымақтастықты жалғастыруға келісті.
Тараптар екі ел үшін де тиімді шешімдерді іздеуді және техникалық келіссөздерді жалғастыруды жоспарлап отыр.
Қазақстан үшін бұл нені білдіреді?
Бұл кездесу жай ғана халықаралық келіссөз емес.
Ол Қазақстанның:
- ғарыштағы ұлттық мүддесін қорғауға;
- цифрлық тәуелсіздігін күшейтуге;
- жаңа буын спутниктерін дамытуға;
- қазақстандық ғарыш инфрақұрылымын жаһандық жүйеге интеграциялауға бағытталған ұзақ мерзімді стратегиясының бір бөлігі.
Осындай жобалар алдағы жылдары Қазақстанның байланыс, цифрлық қауіпсіздік және ғарыш технологиялары саласындағы мүмкіндіктерін жаңа деңгейге шығаруы мүмкін.
