Жасанды интеллект, тәулік бойы жұмыс істейтін бақылау жүйесі және кедендік рәсімдерді қашықтан басқару.
Қазақстан бүгінде кеден саласын цифрландыруда жаңа кезеңге қадам басты. Бұл бағыттағы жетістіктер халықаралық деңгейде де назардан тыс қалған жоқ, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылғы 28–30 шілде аралығында Ташкентте БҰҰ Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасы (БҰҰ ЕҚБ) мен Дүниежүзілік кеден ұйымының Жолаушылар мен жүк тасымалын бақылау жөніндегі жаһандық бағдарламасы аясында серіктес елдердің 11-ші жыл сайынғы жоғары деңгейдегі өңіраралық кездесуі өтті.
Ірі халықаралық жиынға БҰҰ ЕҚБ, Дүниежүзілік кеден ұйымы және ИРЕН желісіне мүше елдердің кеден әкімшіліктерінің өкілдері қатысты.
Қазақстан қандай жаңалықтарды ұсынды?
Кездесу барысында Қазақстан кедендік әкімшілендіруді цифрлық трансформациялау нәтижелерін және алдағы даму бағыттарын таныстырды.
Басты назар бірнеше маңызды бастамаға аударылды:
- тәуекелдерді басқару жүйесіне жасанды интеллект технологияларын енгізу;
- орталықтандырылған қашықтан кедендік бақылауды дамыту;
- ұлттық таргетинг орталығын құру;
- уәкілетті экономикалық операторлар институтын жетілдіру;
- халықаралық көлік дәліздері, соның ішінде Орталық дәліз арқылы тауарлардың қауіпсіз әрі үздіксіз қозғалысын қамтамасыз ету.
Бұл шешімдер кедендік рәсімдерді жеделдетіп қана қоймай, тәуекелдерді дәл анықтауға және халықаралық логистиканың қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.
Ерекше қызығушылық тудырған жүйе
Кездесуде Мемлекеттік кірістер комитетінің Бас диспетчерлік басқармасы таныстырған цифрлық жүйе қатысушылардың ерекше назарын аударды.
Қазақстан бүгінде өткізу пункттерінің жұмысын тәулік бойы бақылайтын, тексеріп-қарау кешендерінің мәліметтерін талдайтын, кедендік тексерулерді сүйемелдейтін және электрондық декларацияларды орталықтандырылған тәртіппен рәсімдейтін қашықтан кедендік бақылау жүйесін қолданады.
Бұл жүйе бақылау шараларын бір орталықтан үйлестіруге мүмкіндік беріп, кеден қызметінің тиімділігін едәуір арттырып отыр.
Халықаралық сарапшылар жоғары бағалады
Қазақстан ұсынған цифрлық шешімдер кездесуге қатысушылар тарапынан жоғары бағаланды.
Олар бұл тәжірибені кеден органдарының жұмысына заманауи цифрлық технологияларды енгізудің тиімді әрі сәтті үлгілерінің бірі ретінде атап өтті.
Жасанды интеллект кеден жұмысының маңызды құралына айналып келеді
Жиынның негізгі тақырыптарының бірі — ИРЕН желісі аясындағы таргетинг орталықтарын дамыту болды.
Қатысушылар:
- тәуекелдерді басқаруда жасанды интеллект пен аналитикалық құралдарды кеңінен қолдану;
- халықаралық ақпарат алмасуды күшейту;
- кеден әкімшіліктері арасындағы өзара іс-қимылды дамыту;
- Таргетинг орталықтарының Консультативтік кеңесін құру мәселелерін талқылады.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай цифрлық құралдар заңсыз есірткі, қару-жарақ және басқа да тыйым салынған тауарлардың халықаралық айналымына қарсы күрестің тиімділігін күшейте алады.
Ынтымақтастық жаңа деңгейге көтеріледі
Кездесу қорытындысында қатысушы мемлекеттер цифрлық технологияларды енгізу бағытындағы ынтымақтастықты жалғастыруға дайын екенін растады.
Алдағы кезеңде тараптар үздік тәжірибелермен алмасуға, кедендік бақылаудың тиімділігін арттыруға, халықаралық жеткізу тізбектерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және трансшекаралық қылмысқа қарсы бірлескен жұмысты күшейтуге басымдық бермек.
Қазақстанның Ташкентте таныстырған тәжірибесі елдің кеден саласын цифрландырудағы нақты нәтижелерін көрсетіп қана қоймай, халықаралық деңгейде заманауи технологияларды енгізудің тиімді моделдерінің бірі ретінде мойындала бастағанын аңғартты.
