Бес айда екі ел арасындағы тауар айналымы 37,2%-ға өсті.
Қазақстан мен Өзбекстан экономикалық әріптестіктің жаңа кезеңіне дайындалып жатыр. Басты мақсат — бірлескен кәсіпорындар ашу, өзара инвестицияларды ұлғайту және саудаға арналған бірыңғай цифрлық дәліз қалыптастыру, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл бағыттар Ташкентте өткен Өзбекстан-Қазақстан бизнес-форумында талқыланды. Іс-шара «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы Төралқа Төрағасы Қанат Шарлапаевтың үш күндік жұмыс сапары аясында ұйымдастырылды.
Форум Қазақстан мен Өзбекстанның мемлекеттік органдары, салалық қауымдастықтары, даму институттары мен бизнес өкілдерін бір алаңға жинады.
Тауар айналымы $5 млрд-қа жақындады
Экономикалық көрсеткіштер Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы байланыстың қаншалықты жылдам дамып келе жатқанын көрсетеді.
2025 жылы екі ел арасындағы тауар айналымы 16,2%-ға өсіп, $4,8 млрд-қа жетті. Қазақстандық экспорт 24,6%-ға артып, $3,52 млрд-ты құрады.
2026 жылы өсім қарқыны күшейді. Алғашқы бес айда өзара сауда көлемі $2,3 млрд-қа жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 37,2%-ға асты.
Бүгінде Өзбекстанның үлесіне Қазақстанның Орталық Азия елдерімен жалпы саудасының 55%-дан астамы тиесілі. Ендігі міндет — дайын өнім саудасынан бірлескен өндіріске көшу.
«Қазақстан мен Өзбекстан ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеруге барлық алғышарттарға ие. Өзара іс-қимылдың келесі кезеңі бірлескен инвестицияларға, заманауи өндірістік тізбектерді қалыптастыруға және жоғары технологиялық салаларды дамытуға негізделуі тиіс», — деді Қанат Шарлапаев.
Жаңа экономикалық кезеңнің үш бағыты
«Атамекен» бірлескен жұмысты үш негізгі бағытқа шоғырландыруды ұсынды.
Біріншісі — кәсіпорындардың шикізат ресурстарына қолжетімділігін қамтамасыз ететін ашық тетіктер қалыптастыру. Бұл металлургия, химия өнеркәсібі, полимерлерді өңдеу және тұйық циклді экономика жобалары үшін қажет.
Екіншісі — көлік-логистикалық инфрақұрылым мен сыртқы сауда рәсімдерін цифрландыру. Басым міндеттер қатарында цифрлық «бір терезені» енгізу, теміржол логистикасын жетілдіру, кедендік және фитосанитариялық бақылауды оңтайландыру бар.
Үшіншісі — өзара инвестицияларды ұлғайтып, бірлескен өндірістерді іске қосу. Негізгі салалар ретінде энергетика, машина жасау, агроөнеркәсіптік кешен және өңдеу өнеркәсібі аталды.
«Екі елдің кәсіпорындары өзара сауданы дамытумен қатар, жоғары қосылған құны бар өнімдерді бірлесіп өндіруге бағытталуы қажет», — деп атап өтті «Атамекен» ҰКП Төралқа Төрағасы.
Бұл модель экономикалық қатынастардың құрылымын өзгертеді. Компаниялар тек тауар сатып, сатумен шектелмей, шикізат, технология, капитал және нарыққа қолжетімділікті біріктіре алады.
Алғашқы келісім энергетика саласында жасалды
Форумның практикалық нәтижелерінің бірі — Өзбекстанның Glasfit Energy компаниясы мен «Қазақстандық арматуралық-оқшаулағыш зауыты» ЖШС арасындағы меморандум.
Тараптар жоғары вольтты электр жеткізу желілеріне арналған өнімдерді жеткізу саласында ұзақ мерзімді әріптестік орнатуға келісті. Құжат өндірістік кооперацияны кеңейтіп, қазақстандық өнімнің Өзбекстан нарығына жеткізілімін ұлғайтуды көздейді.
Қазақстан үшін бұл — көрші елдің өсіп келе жатқан нарығындағы орнын күшейту мүмкіндігі. Өзбекстан сенімді өңірлік жеткізуші тауып, шалғай нарықтардан келетін импортқа тәуелділігін азайта алады.
Қазақстандық бизнес Өзбекстан зауыттарын аралады
Қазақстандық делегация Zelal Textile тоқыма компаниясына, ARCA Mebel жиһаз орталығына, TEXNOPARK өнеркәсіп кешеніне және CRAFERS кондитерлік фабрикасына барды.
Кәсіпкерлер өндірістік қуаттармен танысып, технология алмасу, өнімді оқшаулау және бірлескен инвестициялық жобаларды жүзеге асыру мүмкіндіктерін талқылады.
Форум B2B форматындағы келіссөздермен аяқталды. Кездесулер компанияларға жаңа серіктестер тауып, жеткізілімдер, келісімшарттар және бірлескен кәсіпорындар құру мәселелерін тікелей талқылауға мүмкіндік берді.
Бизнеске ортақ жол картасы ұсынылды
«Атамекен» Өзбекстанның Сауда-өнеркәсіп палатасы және екі елдің уәкілетті мемлекеттік органдары қатысатын тұрақты сараптамалық жұмыс тобын құруды ұсынды.
Топ тарифтік, шикізаттық және кедендік тетіктерді үйлестірумен айналыса алады. Тағы бір міндет — Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы тауар қозғалысын кедергісіз қамтамасыз ететін цифрлық сервистерді жедел енгізу.
Егер бұл бастамалар нақты жобаларға айналса, Қазақстан мен Өзбекстан Орталық Азиядағы ең ірі өндірістік тізбектердің бірін қалыптастыра алады. Сауда екі таңбалы қарқынмен өсіп жатыр, ендігі сұрақ — бұл өсімнің жаңа зауыттарға, жұмыс орындарына және ұзақ мерзімді инвестицияларға қаншалықты жылдам айналатынында.
