Қазақстан терроризмге, есірткінің заңсыз айналымына және ақпараттық қауіпсіздікке төнетін қатерлерге қарсы бірлескен күресті күшейтуге шақырды. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Мәскеуде өткен Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымының (ҰҚШҰ) Ұжымдық қауіпсіздік кеңесі отырысында осы басымдықтарды атап өтті. Ақорданың ресми хабарламасына сәйкес, мемлекет басшылары Ұйымның 2026 жылғы қызметін қорытындылап, алдағы кезеңдегі ынтымақтастық бағыттарын талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан Президенті жасанды интеллект технологияларының ықпалы артып отырған жағдайда ақпараттық қауіпсіздікті нығайту мәселесіне ерекше назар аударды. Саммит қорытындысында көшбасшылар Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің декларациясын қабылдап, ҰҚШҰ-ға мүше мемлекеттер арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға бағытталған бірқатар құжатқа қол қойды.
Мәскеудегі ҰҚШҰ саммитіне кімдер қатысты?
Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің кезекті отырысына ҰҚШҰ-ға мүше мемлекеттердің басшылары қатысты.
Саммитке қатысқандар:
- Қасым-Жомарт Тоқаев — Қазақстан Президенті.
- Владимир Путин — Ресей Президенті.
- Александр Лукашенко — Беларусь Президенті.
- Садыр Жапаров — Қырғызстан Президенті.
- Эмомали Рахмон — Тәжікстан Президенті.
- Таалатбек Масадыков — ҰҚШҰ Бас хатшысы.
Мемлекет басшылары Ұйымның 2026 жылғы жұмысының негізгі нәтижелерін қарастырып, алдағы кезеңге арналған ынтымақтастықтың басым бағыттарын айқындады.
Сондай-ақ халықаралық және өңірлік қауіпсіздіктің өзекті мәселелері бойынша пікір алмасты.
Қазақстан Президенті қандай қауіптерге назар аударды?
Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінде қазіргі қауіп-қатерлерге қарсы тұру үшін ҰҚШҰ мемлекеттерінің күш-жігерін біріктіру қажет екенін атап өтті.
Президент бірлескен жұмыстың үш негізгі бағытын белгіледі:
- Халықаралық терроризм. Террористік қауіптерге қарсы іс-қимыл бойынша мемлекеттер арасындағы ынтымақтастықты нығайту.
- Есірткінің заңсыз айналымы. Трансшекаралық есірткі тасымалына қарсы күресте күш-жігерді жұмылдыру.
- Ақпараттық қауіпсіздік. Жасанды интеллект дамуына байланысты туындайтын жаңа тәуекелдерді ескере отырып, бірлескен жұмысты күшейту.
Бұл бағыттар әскери қауіпсіздікпен ғана шектелмейді. Олар құқық қорғау органдарының ынтымақтастығын, ақпаратты қорғауды және мемлекеттік жүйелердің тұрақтылығын да қамтиды.
Тоқаев неге жасанды интеллект мәселесін көтерді?
Президент сөзіндегі маңызды мәселелердің бірі — жасанды интеллект технологиялары қарқынды дамып жатқан кезеңде ақпараттық қауіпсіздікті күшейту қажеттігі.
Заманауи цифрлық құралдар ақпаратты өңдеу мен таратудың жаңа мүмкіндіктерін ашып отыр. Сонымен бірге олардың дамуы жалған ақпарат тарату, цифрлық алаяқтық және ақпараттық жүйелерді қорғау саласында қосымша қауіп-қатерлер туғызады.
Мемлекеттер үшін ақпараттық қауіпсіздіктің маңызы артып келеді. Өйткені цифрлық инфрақұрылым мемлекеттік басқаруда, экономикада және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде кеңінен қолданылады.
Дегенмен Ақорданың хабарламасында ҰҚШҰ аясында жасанды интеллектіні реттеудің нақты жаңа тетіктері туралы мәлімет берілмеген. Әңгіме Президент ұсынған ынтымақтастықтың басым бағыты жөнінде болып отыр.
Тоқаев Ресейдің ҰҚШҰ-ға төрағалығына баға берді
Отырыс барысында Қасым-Жомарт Тоқаев Владимир Путинге саммит қатысушыларын жылы қабылдағаны үшін алғыс айтты.
Қазақстан Президенті Ресейдің 2026 жылы ҰҚШҰ-ға төрағалық етуі нәтижелі болғанын атап өтті.
Жыл бойы Ресей тарапы Ұйымның жұмысын төрағалық шеңберінде үйлестірді. Мәскеудегі саммит осы кезеңнің қорытындысын шығарып, алдағы міндеттерді талқылауға мүмкіндік берді.
ҰҚШҰ-ға төрағалық Тәжікстанға өтеді
Сөзінің соңында Қасым-Жомарт Тоқаев Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмонды елінің ҰҚШҰ-ға алдағы төрағалығымен құттықтады.
Қазақстан Президенті тәжік көшбасшысына осы жауапты міндетті табысты атқаруға тілектестік білдірді.
Төрағалықтың ауысуы Ұйым қызметін үйлестірудің келесі кезеңінде жетекшілік Тәжікстан тарапына өтетінін білдіреді.
Алайда алдағы төрағалықтың нақты бағдарламасы ұсынылған хабарламада жарияланбаған.
Саммит қорытындысында қандай құжаттар қабылданды?
Отырыс соңында мемлекет басшылары ҰҚШҰ Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің декларациясын қабылдады.
Сонымен қатар ұйымға мүше мемлекеттердің ортақ мүдделеріне негізделген ұжымдық қауіпсіздік жүйесін одан әрі нығайтуға бағытталған бірқатар құжатқа қол қойылды.
Саммит қорытындылары туралы Ақорданың қосымша хабарламасында да қабылданған шешімдерге назар аударылған.
Жарияланған ақпаратта қол қойылған құжаттардың толық тізімі мен мазмұны көрсетілмеген. Сондықтан тараптардың нақты міндеттемелеріне тиісті шешімдердің мәтінімен танысқаннан кейін баға беруге болады.
Бұл Қазақстан үшін нені білдіреді?
Қазақстанның Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысуы өңірлік қауіпсіздік мәселелері бойынша көпжақты ынтымақтастықтың бір бөлігі саналады.
Тоқаев атап өткен басымдықтар мемлекеттердің шекарасынан тыс таралуы мүмкін және бірлескен іс-қимылды талап ететін қауіп-қатерлермен байланысты.
Саммит күн тәртібінде жаңа технологиялық тәуекелдерге ерекше орын берілді. Ақпараттық қауіпсіздік пен жасанды интеллект мәселелерінің көтерілуі ҰҚШҰ аясындағы ынтымақтастық дәстүрлі әскери қауіптермен ғана шектелмейтінін көрсетеді.
Дегенмен қабылданған шешімдердің нақты нәтижесі құжаттардың мазмұнына және мүше мемлекеттердің оларды іске асыру жөніндегі кейінгі қадамдарына байланысты болады.
Бұған дейін біз Қазақстанның ҰҚШҰ аясында терроризм мен киберқауіптерге қарсы ынтымақтастықты күшейтуі туралы жазған едік. 2025 жылғы маусымда Қауіпсіздік кеңестері хатшылары комитетінің отырысында да терроризмге, есірткінің заңсыз айналымына қарсы күрес және мүше мемлекеттердің киберқауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері талқыланған болатын.
