Қазақстанда цифрлық теңгені нақты экономикада қолданудың тағы бір маңызды қадамы жасалды. «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ (ҚДБ) «Бәйтерек» холдингінің еншілес құрылымы ретінде «Банк ЦентрКредит» АҚ-ның қолдауымен, Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігінің (ЭКА) сақтандыру қорғанысы аясында, ҚР Ұлттық Банкі және «Ұлттық төлем корпорациясы» АҚ-мен бірлесіп экспорттық жобаны цифрлық теңгемен қаржыландыру бойынша пилоттық жобаны сәтті іске асырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жоба цифрлық теңгенің артықшылықтарын тек теория жүзінде емес, нақты қаржыландыру тетігі ретінде алғаш рет көрсетті.
Қаражат толық бақылауда
Пилоттық жобаның басты ерекшелігі - қаржы қаражатының қозғалысын толық қадағалау мүмкіндігі. Цифрлық теңге арқылы бөлінген қаражаттың мақсатсыз пайдаланылуына жол берілмейді, әрбір теңгенің қайда және қалай жұмсалғаны нақты көрініп отырады.
Мемлекет басшысы өз Жолдауында атап өткендей, цифрлық теңгені дамыту - елде жаңа қаржылық экожүйе қалыптастырудың маңызды бағыты. Бұл құрал жобаларды қаржыландыруда ашықтықты арттырып, есеп айырысулардың жылдамдығы мен сенімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Цифрлық теңге нақты экспортқа бағытталды
Пилоттық режимде ҚДБ цифрлық теңгемен «Qazaq-Astyq Group» ЖШС-ға экспорт алдындағы қаржыландыру аясында қарыз берді. Қаражат өндіріс үшін қажетті шикізатты сатып алуға бағытталды.
Компанияның Абай облысында орналасқан май экстракциялау зауыты ҚДБ қолдауымен экспортқа келесі өнімдерді шығарып отыр:
- тазартылмаған күнбағыс майы
- тазартылмаған рапс майы
- күнбағыс және рапс шроты
- фосфатидті концентраттар
Бұл өнімдер сыртқы нарықта сұранысқа ие және Қазақстанның экспорттық әлеуетін арттыруға тікелей үлес қосады.
Сақтандыру және банктер арасындағы цифрлық тетік
«Qazaq-Astyq Group» ЖШС-ға берілген қарыз Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігі тарапынан сақтандырылды. Бұл ҚДБ мен ЭКА-ның майлы дақылдарды өңдеу саласындағы отандық кәсіпорындарды қолдауға бағытталған бірлескен бастамасы аясында жүзеге асырылды.
Жобаға «Банк ЦентрКредит» АҚ да белсенді қатысты. Қарыз қаражаты ҚДБ-да ашылған қарыз алушының цифрлық шотынан БЦК-дағы цифрлық шотқа аударылды. Одан кейін қаражаттың нақты мақсатқа жұмсалғаны арнайы тетік арқылы расталды.
Осылайша, цифрлық теңге қаржы қозғалысының барлық кезеңін ашық әрі бақыланатын етті.
«Маркалау бақылауды күшейтеді»
ҚДБ Басқарма төрағасы Марат Елібаев цифрлық теңгенің практикалық артықшылықтарына ерекше тоқталды.
Цифрлық теңгені қарыз беру барысында қолдану есеп айырысулардың жеделдігін және жоғары жылдамдығын қамтамасыз етеді. Оның маңызды артықшылықтарының бірі - маркалау мүмкіндігі. Бұл қарыз қаражатының мақсатты пайдаланылуын бақылауды күшейтуге жол ашады, - деді ол.
Масштабтауға дайын қадам
ҚДБ бұл пилоттық жобаны Мемлекет басшысының тапсырмаларын іске асыру жолындағы маңызды практикалық қадам ретінде бағалап отыр. Сонымен қатар жоба цифрлық қаржылық инфрақұрылымды дамытуға және цифрлық теңгені экспорттық қаржыландыруда ғана емес, Банктің өзге де қызмет бағыттарында кеңінен қолдануға негіз қалыптастырады.
Сарапшылардың пікірінше, бұл тәжірибе сәтті масштабталса, цифрлық теңге Қазақстанда ірі өнеркәсіптік және экспорттық жобаларды қаржыландырудың негізгі құралдарының біріне айналуы мүмкін.
