Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» және «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қаржы нарығын реттеу және дамыту, байланыс және банкроттық мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңдарға қол қойды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл құжаттар банктік реттеуді жаңартумен қатар, елдің қаржы жүйесін цифрландыруға, финтехті дамытуға және инновацияларды қауіпсіз енгізуге арналған жаңа кезеңнің басталғанын көрсетеді.
Қарапайым тілмен айтқанда, Қазақстан қаржы нарығы жаңа архитектураға көшіп жатыр: цифрлық теңге, ашық банкинг, бірыңғай QR-төлемдер және реттелген криптоайналым осы жүйенің негізгі элементіне айналады.
Ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымы: бір кеңістік, бір стандарт
Заңдармен алғаш рет Ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымының (ҰЦҚИ) және оның негізгі компоненттерінің құқықтық мәртебесі бекітілді. Олардың қатарына:
- Ұлттық төлем жүйесі
- Төлем карточкаларының банкаралық жүйесі
- Мобильді төлемдердің банкаралық жүйесі
- Цифрлық теңге платформасы
- Ашық банкинг
- Биометриялық сәйкестендіру жүйесі
- Алаяқтыққа қарсы ұлттық орталық (Антифрод-орталық)
енгізілді.
Бұл шешім банктердің ҰЦҚИ-мен өзара іс-қимылын күшейтіп, әртүрлі банктер арасында QR-төлемдер мен мобильді аударымдарды еркін жасауға мүмкіндік береді. Яғни, азаматтар мен бизнес енді бір банкке тәуелді болмай, кез келген қаржы ұйымы арқылы ыңғайлы төлем жасай алады.
ҰЦҚИ-ды дамыту банкаралық операциялардың тиімділігін арттырып, инновациялық қаржы сервистерінің қолжетімді болуына және нарықтағы бәсекенің күшеюіне жол ашады.
Цифрлық теңге: ұлттық валютаның жаңа форматы
Заңдардың екінші маңызды бағыты – цифрлық теңгенің ресми мәртебесін бекіту. Енді ол Қазақстан аумағында заңды төлем құралы болып саналады.
Цифрлық теңгенің жалғыз эмитенті – Ұлттық Банк, ал оны пайдалану қаржы нарығына қатысушылар – банктер мен төлем ұйымдары арқылы жүзеге асады.
Цифрлық теңгенің басты ерекшелігі – оның бағдарламалануы. Смарт-келісімшарттар технологиясы арқылы:
- мемлекеттік қаражаттың жұмсалуын ашық бақылауға,
- автоматтандырылған төлемдер мен субсидияларды енгізуге,
- жаңа қаржы және мемлекеттік сервистерді іске қосуға болады.
Бұл цифрлық теңгені жай ғана төлем құралы емес, болашақ қаржы экожүйесінің технологиялық негізіне айналдырады.
Цифрлық активтер мен криптовалюта: «көлеңкеден» реттелген нарыққа
Үшінші бағыт – цифрлық қаржы активтері (ЦҚА) мен қамтамасыз етілмеген криптовалюталардың реттелетін айналымына қатысты.
Заңдар:
- цифрлық активтерді шығару тәртібін,
- олардың айналым инфрақұрылымына қойылатын талаптарды,
- реттеуші органдардың өкілеттіктерін айқындайды.
Лицензияланған провайдерлер арқылы криптовалюталардың реттелетін айналымын енгізу крипто-фиаттық арналарды заңдастыруға, яғни криптовалютаны ұлттық валютаға қауіпсіз айырбастауға мүмкіндік береді. Бұл азаматтардың құқықтарын қорғауды күшейтіп, операциялардың ашықтығын қамтамасыз етеді.
Нәтижесінде Қазақстанда цифрлық активтерге арналған бірыңғай, реттелетін және инклюзивті ұлттық нарық қалыптасады.
Қарапайым азаматтар үшін бұл нені білдіреді
Жаңа заңдар:
- қаржы қызметтерін пайдалануды жеңілдетеді,
- цифрлық төлемдерді қауіпсіз етеді,
- финтех пен инновациялардың дамуын жеделдетеді,
- алаяқтыққа қарсы қорғанысты күшейтеді.
Сарапшылардың пікірінше, бұл шешімдер Қазақстанды тек жаһандық трендтерді қабылдаушы ел емес, өзінің цифрлық қаржы моделін қалыптастырып отырған мемлекет ретінде көрсетеді.
Қаржы жүйесінің жаңа кезеңі
Қол қойылған заңдар Қазақстанның қаржы жүйесін неғұрлым ашық, технологиялық және пайдаланушыға ыңғайлы етуге бағытталған. Алдағы жылдары дәл осы шешімдер азаматтар, бизнес пен мемлекет арасындағы қаржылық өзара іс-қимылдың жаңа стандарттарын айқындайды.
