Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың парламенттік реформаға қатысты қоғамдық және сараптамалық талқылауларға жеке көңіл бөлуі – Мемлекет басшысының елдегі өзгерістерді қоғаммен бірге жүзеге асыруға ұмтылатынын көрсетеді. Бұл туралы Мәжіліс депутаты, Парламенттік реформа жөніндегі Жұмыс тобының мүшесі Снежанна Имашева мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Gov
Президент Парламенттік реформа жөніндегі Жұмыс тобының отырысында сөйлеген сөзінде Қазақстанда сапалық тұрғыдан жаңа саяси модель қалыптасып жатқанын атап өтті. Оның айтуынша, алда тұрған өзгерістерді жүзеге асыру үшін Конституцияның бірнеше бөлігін қайта қарау қажет болады. Бұған дейін енгізілген түзетулерді ескерсек, Жұмыс тобы ұсынып отырған өзгерістер елдің жаңа Конституциясын талқылау деңгейіне жеткенін аңғартады.
Парламент рөлін күшейту – халық билігін нығайту
Снежанна Имашеваның айтуынша, жаңа саяси модельдің негізінде Парламенттің рөлін күшейту, яғни халық билігін арттыру идеясы жатыр.
Депутаттардың, халық өкілдері ретінде, қабылданатын заңдар үшін толық жауапкершілік алуы – реформаның басты мәні. Бұл жауапкершіліктің палаталар арасында бөлінбеуі Парламент жұмысының тиімділігін арттырып, заң шығару процесін сапалық жаңа деңгейге көтереді.
Бұған дейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бірпалаталы Парламент құру бастамасын халықаралық үрдістерге сай келетін инновациялық саяси шешім деп атаған болатын.
Қоғам сұранысы – тиімділік пен ашықтық
Депутаттың пікірінше, бірпалаталы Парламентке көшу қазақстандық қоғамның қазіргі сұранысына толық жауап береді.
Қоғам нақты, түсінікті әрі тиімді шешімдер күтеді, сондай-ақ сайлаушылар мүддесінің жоғарғы өкілді органда шынайы көрініс табуын қалайды. Бұған дейін Мәжіліс қабылдаған көптеген заңдар Сенаттың ұстанымына байланысты қайта қаралып, батыл әрі тың бастамаларды өткізу қиынға соққан.
Сонымен қатар Сенаттың бұрынғы жүйеде асығыс әрі радикалды шешімдерді тежейтін тұрақтандырушы рөл атқарғанын да жоққа шығаруға болмайды. Дегенмен жаңа модель осы тепе-теңдікті сақтай отырып, Парламенттің жауапкершілігі мен тиімділігін арттыруға бағытталған.
Қоғамды тарту – реформаның басты шарты
Конституциялық реформа дайындау барысында қоғамды кеңінен тарту форматы қолданылды. Ресми деректерге сәйкес, 1,6 мыңға жуық азаматтық өтініш келіп түскен. Олар елдің конституциялық құрылымы, саяси және қоғамдық институттарды жетілдіру мәселелерін қамтыған.
Снежанна Имашеваның айтуынша, бұл тәсіл заманауи әрі тиімді, себебі ол қоғамның нақты күтулері мен сарапшылардың кәсіби бағасын қатар ескеруге мүмкіндік береді. Мұндай формат қабылданатын шешімдердің сапасын арттырып, реформалардың қоғамнан алшақтап кету қаупін азайтады.
Парламентаризм институтының мәліметінше, e-Otinish және eGov платформалары арқылы барлық саяси партиялар, үкіметтік емес ұйымдар, бизнес өкілдері мен сарапшылар өз ұсыныстарын жолдаған. Жұмыс тобының отырыстарында жаңа бірпалаталы Парламенттің депутат саны, сайлау тәртібі, өкілеттік мерзімі және биліктің өзге тармақтарымен өзара іс-қимылы жан-жақты талқыланған.
Президенттің жеке бақылауы – легитимділік кепілі
Депутат Мемлекет басшысының парламенттік реформаға қатысты пікірталастарды жеке бақылап отырғанына ерекше тоқталды.
Қасым-Жомарт Тоқаев қыркүйектегі Жолдаудан кейін өрбіген қоғамдық талқылаулардың барлық нәтижесін, сараптамалық қорытындыларды, ұсынылған түзетулер мен азаматтардың бастамаларын мұқият зерделеп отырғанын атап өтті. Бұл Президенттің алдағы реформаларға тікелей қатысып отырғанын және «еститін мемлекет» қағидатына берік екенін көрсетеді.
Сарапшылардың пікірінше, қоғам мен эксперттерді талқылауға тарту кез келген реформаның заңдылығын, легитимділігін және сапасын арттырады. Азаматтардың қатысуы қабылданатын шешімдерге деген сенімді күшейтеді.
Алдағы қадамдар
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев заң шығару билігін жүйелі түрде қайта форматтау және институционалдық негізді терең жаңғырту қажеттігін атап өтті. Мемлекет басшысы парламенттік реформаны іске асыруға қатысты өз көзқарасын Қызылордада өтетін Ұлттық құрылтай отырысында ұсынуы күтіледі.
Бұл бағыт-бағдарлар Конституцияның бірнеше бөлімін қайта қарауды талап ететін ауқымды реформаның келесі кезеңін айқындап, Қазақстанның саяси дамуына ұзақмерзімді әсер етуі мүмкін.
