Қазақстанда мемлекет пен халық арасындағы байланыс соңғы жылдары айтарлықтай өзгерді. Бұрын қағаз, кезек, жауап күту сияқты түсініктер басым болса, бүгінде бұл процестердің басым бөлігі цифрлық форматқа көшті. Сол өзгерістің өзегінде тұрған платформалардың бірі – eOtinish, деп хабарлайды DKNews.kz.
2025 жылдың қорытындысы бойынша eOtinish жүйесі арқылы 5 миллионнан астам өтініш қабылданды. Бұл көрсеткіш платформаның жай ғана сервистен әлдеқашан өтіп, азаматтар мен бизнес үшін негізгі байланыс арнасына айналғанын көрсетеді. Сонымен бірге бұл «Естуші мемлекет» тұжырымдамасының қағаз жүзінде ғана емес, нақты іске асқанын аңғартады.
Өтініш беруден сотқа дейін – бәрі бір жүйеде
eOtinish 2022 жылғы 1 шілдеде іске қосылғаннан бері азаматтар мен ұйымдардың өтініштерін қабылдау, өңдеу және орындалуын бақылау үдерістерін толық автоматтандырды. Бүгінде платформа пайдаланушылары өз өтінішінің қай кезеңде тұрғанын онлайн режимде көре алады, мемлекеттік органдармен арадағы барлық хат алмасу тарихы сақталады.
Маңыздысы – жүйе тек өтініш жолдаумен шектелмейді. Азаматтар жауаптардың сапасын бағалап, орындау барысына шағым түсіре алады, тіпті Қазақстан Республикасының соттарына да арыз беру мүмкіндігі бар. Яғни, eOtinish біртіндеп азаматтардың құқықтарын қорғаудағы толыққанды цифрлық құралға айналып келеді.
Жүйелі реформа мен заңнамалық негіз
Платформаның пайда болуы кездейсоқ шешім емес. Ол Мемлекет басшысының 2021 жылғы 26 қаңтарда Үкіметтің кеңейтілген отырысында берген тапсырмасынан кейін басталған ауқымды реформаның бір бөлігі болды. Сол кезде «Естуші мемлекет» тұжырымдамасы аясында өтініштерді қараудың жаңа форматына көшу міндеті қойылды.
Осы процестің логикалық жалғасы ретінде «e-Өтініш» бірыңғай ақпараттық жүйесі – eOtinish.kz іске қосылды. Ал 2020 жылғы 29 маусымда қабылданған №350-VI Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекс өтініштермен жұмыс істеу мәдениетін түбегейлі өзгертті. Мемлекеттік органдардың жауапкершілігі артты, азаматтардың құқықтары нақты бекітілді.
Сенімге ие платформа
eOtinish-тің кеңінен қолданылуы – азаматтардың оған деген сенімінің көрсеткіші. Бұл туралы платформаны дамытып отырған «ҰАТ» АҚ өкілдері де айтады.
«Бүгінде eOtinish мемлекет пен халық арасындағы цифрлық өзара іс-қимылда маңызды рөл атқарып, азаматтардың жоғары сеніміне ие болып отыр. Команда жүйені одан әрі ыңғайлы әрі тиімді ету бағытында тұрақты түрде дамытып келеді. Қазіргі таңда жедел әрекет ету мен деректерді талдауға арналған жасанды интеллект көмекшілерін енгізу және жетілдіру жұмыстарын жүргізіп жатырмыз», – дейді «ҰАТ» АҚ Басқарма төрағасының орынбасары Гүлмира Исабекова.
Бұл – платформаның дамуы тоқтамайтынын, керісінше жаңа технологиялармен толықтырылып жатқанын білдіреді.
Бұрын қалай еді, қазір қалай
eOtinish іске қосылғанға дейін әр ведомство өтініштерді өз арнасы арқылы қабылдайтын. Бірі қағазбен, бірі электронды поштамен, енді бірі жеке жүйе арқылы жұмыс істеді. Мұндай бытыраңқы тәсіл азаматтар үшін де, мемлекеттік аппарат үшін де қолайсыз болды.
eOtinish осы олқылықтың орнын толтырды. Барлық өтініштер бір жүйеде тіркеледі, орындалу мерзімдері қатаң бақыланады, ал ведомствоаралық өзара іс-қимыл әлдеқайда ашық бола түсті.
Сандар не дейді
2025 жылы платформа арқылы:
- жеке тұлғалардан 4 миллионнан астам,
- заңды тұлғалардан шамамен 1 миллион өтініш түскен.
2024 жылмен салыстырғанда өсім шамамен 1 миллион өтінішті құрады. Бұл көрсеткіш азаматтардың цифрлық сервистерге бейімделгенін ғана емес, нақты нәтиже күтетінін де көрсетеді.
Қалай өтініш беруге болады
Бүгінде eOtinish арқылы өтініш беру бірнеше арна арқылы қолжетімді:
- eOtinish.kz сайты,
- eGov.kz порталы,
- eGov Mobile мобильді қосымшасы,
- ХҚКО,
- «Нәтиже» өтініштерді қабылдау орталықтары.
Бұл платформа қала тұрғындарына да, өңірлердегі азаматтарға да бірдей мүмкіндік беріп отыр.
Алдағы жоспарлар
Алдағы уақытта жасанды интеллектке негізделген талдамалық құралдарды дамыту, мемлекеттік органдардың Бірыңғай білім базасын жаңарту және платформаның функционалын кеңейту жоспарланған. Бұл өтініштерді қарау сапасын арттырып қана қоймай, қоғамдағы жүйелі мәселелерді ертерек анықтауға мүмкіндік береді.
eOtinish бүгінде жай ғана цифрлық сервис емес. Ол – мемлекет пен халық арасындағы диалогтың айнасы. Ал 5 миллионнан асқан өтініш саны бұл диалогтың шынайы әрі үздіксіз жүріп жатқанын көрсетеді.
