Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ақша-кредит саясаты комитеті базалық мөлшерлемені жылдық 18,0% деңгейінде, +/- 1 пайыздық тармақ дәлізімен өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылдады. Бұл шешім инфляциялық қысым әлі де толық әлсіремеген жағдайда қабылданып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Инфляция болжамға сай, бірақ қысым жоғары
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстандағы инфляция 12,3% болды. Бұл Ұлттық Банктің алдын ала жасаған болжамына сәйкес келеді. Алайда бағаның өсу құрылымы реттеушіні алаңдатып отыр.
Инфляцияға ең көп үлес қосқан — азық-түлік бағасы (13,5%). Әсіресе ет пен май бағасының қымбаттауы айқын байқалды. Бұл үрдіс:
- өндіріс шығындарының өсуімен
- экспорттық жеткізілімдердің жоғары болуымен
тікелей байланысты.
Ал азық-түлікке жатпайтын тауарлар бойынша инфляция соңғы айларда біршама баяулады — 11,1%. Бұған теңге бағамының нығаюы әсер етті. Ақылы қызметтер бағасының өсу қарқыны да 12,0%-ға дейін төмендеді — бұл реттелетін тұрғын үй-коммуналдық қызмет тарифтерінің әкімшілік түрде арзандауымен байланысты.
Айлық инфляция қайта үдей түсті
2025 жылғы желтоқсанда айлық инфляция 0,9% болды. Ал базалық инфляция — бағаның ішкі тұрақты қысымын көрсететін көрсеткіш — 0,8% деңгейінде жоғары күйінде қалды.
Ұлттық Банктің бағалауынша, инфляция әлі де ұсыныс мүмкіндігінен асып түсетін ішкі сұраныс жағдайында қалыптасып отыр. Бұған қоса:
- тарифтік реформаның
- жанар-жағармай нарығын ырықтандырудың
қайталама әсерлері халықтың күтулері мен бағаға ықпал етуде.
Инфляциялық күтулер жоғары
Халықтың алдағы бір жылға инфляциялық күтулері 14,7%-ға дейін өсті және тұрақсыз күйінде қалды. Ал нарықтағы кәсіби қатысушылар 2026 жылға инфляция 10,8% болады деп болжап отыр — бұл да бұрынғы бағалаудан жоғары.
Әлемдік жағдай да әсер етіп отыр
Әлемдік азық-түлік бағасы соңғы айларда сәл төмендегенімен, әлі де жоғары деңгейде. Әсіресе:
- дәнді дақылдар
- қант
бағасының өсуі сақталып отыр.
Ресейде инфляция қатаң ақша-кредит саясатының арқасында баяулап келеді. Еуроодақта инфляция төмен деңгейде тұрақтады. Ал АҚШ-та Федералдық резерв жүйесі мөлшерлемені біртіндеп төмендетіп жатқанымен, сауда саясатына байланысты инфляциялық тәуекелдердің артқанын мойындауда.
Сонымен бірге геосаяси шиеленістің күшеюі әлемдік экономикадағы белгісіздікті арттырып, инфляциялық қысымды қайта күшейтуі мүмкін.
Экономика өсіп жатыр, бірақ бұл да қысым туғызады
2025 жылы Қазақстан экономикасы 6,5% өсім көрсетті. Жоғары қарқын:
- көлік саласында
- құрылыста
- саудада
- тау-кен өндірісі мен өңдеу өнеркәсібінде
сақталып отыр.
Алайда экономиканың тез өсуі де инфляцияға қысым жасайды — сұраныс ұсыныстан жылдам артып келеді.
Инфляцияны күшейтетін негізгі тәуекелдер
Ұлттық Банк проинфляциялық тәуекелдерді негізінен ішкі факторлармен байланыстырады:
- сұраныстың ұсыныстан асып түсуі
- реттелетін бағалар мен ЖЖМ өсімінің ұзақ қайталама әсері
- жоспарланып отырған ауқымды квазифискалдық ынталандыру
- ҚҚС мөлшерлемесін арттыруды және салық төлеушілер қатарын кеңейтуді көздейтін салық реформасы
- бизнестің жаңа талаптарға бейімделу кезеңі
Бағаның өсуін тежеуге не көмектесіп отыр
Дезинфляцияға ықпал етіп отырған факторлар да бар:
- бірқалыпты қатаң ақша-кредит саясаты
- кепілсіз тұтынушылық кредиттеудің баяулауы (2025 жылғы 11 айда өсім — 7,3%)
- артық өтімділікті қысқарту шаралары
- алтын сатып алуды «айналау» операциялары
- теңге бағамының нығаюы
Базалық мөлшерлеме қашан өзгеруі мүмкін
Ұлттық Банктің мәліметінше, инфляция динамикасы мен тәуекелдер теңгерімі қазіргі болжамдарға сай қалыптасып отыр. Алайда:
- сыртқы сын-қатерлер
- салық реформасының нақты әсері
- 2026 жылдың екінші тоқсанынан бастап ТКҚ тарифтері мен ЖЖМ бағасының қайта өсу ықтималдығы
сақ әрі байыпты ұстанымды талап етеді.
Сондықтан базалық мөлшерлеме 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының соңына дейін қазіргі деңгейде сақталуы ықтимал.
Алда не күтеміз
Ұлттық Банк:
- баға динамикасын
- инфляцияны бақылау және төмендету шараларының тиімділігін
- 2026–2028 жылдарға арналған макроэкономикалық тұрақтандыру бағдарламасының нәтижесін
ұдайы бақылауды жалғастырады.
Келесі шешім базалық мөлшерлеме бойынша 2026 жылғы 6 наурызда, Астана уақытымен сағат 12:00-де жарияланады.
Базалық мөлшерлеменің 18% деңгейінде сақталуы — Ұлттық Банктің инфляциямен күресте асықпай, бірақ қатаң бағытты ұстанып отырғанының белгісі. Экономика өсіп жатыр, алайда баға қысымы әлі де жоғары. Сондықтан алдағы айларда арзан ақша күтудің қажеті жоқ — басты басымдық бағаны тұрақтандыру болып қала береді.
