Қазақстанда отандық бизнесті қолдауға бағытталған маңызды жүйе кезең-кезеңімен іске қосылып жатыр. «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасында Қазақстандық тауар өндірушілердің мемлекеттік ақпараттық жүйесі – ҚТӨ реестрінің енгізілуі мен жұмыс істеуіне арналған кеңес өтті. Жиынға Палата төрағасы Қанат Шарлапаев жетекшілік етті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Басты мәселе – нақты өндірісі бар кәсіпорындарды қорғау және мемлекеттік сатып алуларға жалған өндірушілердің жолын кесу.
Реестр не үшін керек, қарапайым тілмен айтқанда
ҚТӨ реестрі – бұл қазақстандық тауар өндіруші мәртебесін шын мәнінде дәлелдейтін компаниялар үшін ғана ашық жүйе. Ол арқылы кәсіпорындар мемлекеттік және квазимемлекеттік сатып алуларға қатыса алады.
Қанат Шарлапаев атап өткендей, бұл бастаманың негізгі мақсаты – қағаз жүзінде ғана «өндіруші» болып көрінетін компанияларды шеттету.
«Реестрді енгізу жұмысы нақты тауар өндірушілер мен кәсіпкерлерді қолдауға ғана бағытталған. Ұлттық палата үшін реттелетін сатып алуларға жалған өндірушілерді қатыстырмай, керісінше шынайы өндірісті дөңгелетіп отырған бизнеске қолжетімділікті қамтамасыз ету маңызды», – деді ол.
Кеңеске кімдер қатысты
Жиынға:
- ҚР Премьер-Министрінің экономикалық мәселелер жөніндегі кеңесшісі
- Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі
- Энергетика министрлігі
- Ауыл шаруашылығы министрлігі
- «Электрондық қаржы орталығы» АҚ
- «Атамекен» ҰКП-ның салалық департамент директорлары қатысты
Бұл ҚТӨ реестрінің жай ғана техникалық платформа емес, ел экономикасына тікелей әсер ететін құрал екенін көрсетеді.

Цифрлар не дейді
Бүгінгі күнге дейін индустриялық сертификаттар тетігі арқылы ҚТӨ реестріне 1 924 кәсіпорын енгізілген.
Жалпы статистика мынадай:
- жүйеде 4 601 компания авторизациядан өткен
- барлығы 8 697 өтінім берілген
- 413 субъектіден түскен 1 655 өтінім тіркелген
- оның 236-сы – индустриялық сертификат иелері
- 355 кәсіпорынның 1 803 өтінімі қабылданбаған
Бұл көрсеткіштер реестрдің формалды емес, нақты сүзгі рөлін атқарып отырғанын аңғартады.
Неге көптеген өтінім кері қайтарылады
Өтінімдердің қабылданбауына көбіне мынадай себептер әсер еткен:
- технологиялық операциялардың талапқа сай келмеуі
- өндірісті растайтын бейнематериалдардың болмауы
- ішкі нарықтағы қосылған құн үлесі туралы деректердің жоқтығы
- өндірістік қуаттылық жөніндегі мәліметтердің ұсынылмауы
- цифрлық верификация деңгейінің төмендігі
- ТЖК БНА және ЭҚТӨЖ кодтарының сәйкес келмеуі
- сәйкестікті бағалау жөніндегі міндетті құжаттардың болмауы
Яғни жүйе «шын өндіріс бар ма, жоқ па?» деген сұраққа нақты жауап іздейді.
.jpg)
Техникалық ақаулар мәселесі қалай шешіледі
Кейбір компаниялар өтінім беру кезінде техникалық қиындықтарға тап болатынын да жасырмайды. Бұл:
- операциялық жүйенің ескірген нұсқасы
- браузер кэшінің тазартылмауы
- ақпараттық қауіпсіздік жүйесіндегі шектеулерге байланысты болуы мүмкін
«Атамекенде» мұндай барлық өтініштер жедел түрде техникалық қолдау қызметі арқылы қаралып, тиісті көмек көрсетілетіні айтылды.
Реестр күн сайын кеңейіп жатыр
Соған қарамастан, жүйе тоқтап тұрған жоқ. ҚТӨ реестріне күн сайын жаңа компаниялар тіркеліп, тәулігіне 100-ге дейін өндіруші қосылып отыр.
Ұлттық палата Өнеркәсіп және құрылыс министрлігімен және басқа да мемлекеттік органдармен бірлесіп, жүйені жетілдіру және техникалық олқылықтарды жою бағытында белсенді жұмыс жүргізіп келеді.
.jpg)
Бұл бизнес үшін нені білдіреді
ҚТӨ реестрінің басты мақсаты:
- ашық әрі әділ нарық қалыптастыру
- формалды немесе жалған өндірушілерді шеттету
- адал қазақстандық тауар өндірушілерге мемлекеттік және квазимемлекеттік сатып алуларға нақты қолжетімділік беру
Бұл – отандық өндірісті дамытуға бағытталған ұзақмерзімді саясаттың бір бөлігі.
Қазақстандық тауар өндірушілер реестрі – бұл жай ғана дерекқор емес. Бұл – мемлекет пен бизнес арасындағы сенімді арттыратын, шынайы өндірісті қолдайтын жүйе.
Алғашқы нәтижелер көрсеткендей, сүзгі қатаң, бірақ әділ. Ендігі мақсат – осы жүйені тұрақты әрі тиімді етіп, отандық кәсіпорындар үшін нақты тірекке айналдыру.