2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстан Республикасының банк секторында 23 екінші деңгейдегі банк жұмыс істейді. Оның ішінде 15 банк шетелдік қатысумен, соның ішінде 10-ы еншілес банк болып табылады. Өткен жыл қорытындысы банк секторының өсу қарқыны сақталғанын, алайда жекелеген сегменттерде баяулау байқалғанын көрсетті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Активтер мен өтімділік
2025 жылы банк секторының активтері 15,0 пайызға ұлғайып, 70,8 трлн теңгеге жетті. Өсім негізінен несие портфелінің 21,3 пайызға артуы есебінен қамтамасыз етілді.
Жыл соңында екінші деңгейдегі банктердің өтімділігі жоғары активтері 20,5 трлн теңгені немесе жалпы активтердің 28,9 пайызын құрады. Бұл көрсеткіш банктердің өз міндеттемелерін толық көлемде орындау қабілетінің жеткілікті екенін аңғартады.
Экономикаға берілген кредиттер
2025 жылы банктердің экономикаға берген кредиттері 19,1 пайызға өсіп, 40,2 трлн теңгеге жетті. Оның ішінде:
- ұлттық валютадағы кредиттер – 18,4 пайызға өсіп, 36,5 трлн теңге;
- шетел валютасындағы кредиттер – 26,4 пайызға өсіп, 3,7 трлн теңге.
Нәтижесінде теңгемен берілген кредиттердің үлесі 90,7 пайызды құрап, біршама төмендеді.
Өткен жылы банктер 39,9 трлн теңгеге жаңа кредит берді. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда 10,3 пайызға көп. Дегенмен жаңа қарыздар берудің өсу қарқыны ақша-кредит саясатының қатаюына және тұтынушылық кредиттеуді тежеу шараларына байланысты баяулады.
Бизнеске кредит беру
Бизнес субъектілеріне берілген кредиттер 2025 жылы 18,0 пайызға өсіп, 15,4 трлн теңгеге жетті. Бұл 2007 жылдан бергі ең жоғары өсім ретінде тіркелді.
Өсімге негізгі үлес қосқан сегменттер:
- ірі бизнеске берілген кредиттер – 27,1 пайызға өсіп, 5,5 трлн теңге;
- жеке кәсіпкерлерге берілген кредиттер – 35,6 пайызға өсіп, 3,1 трлн теңге.
Шағын және орта бизнеске берілген кредиттер 5,7 пайызға өсіп, 6,8 трлн теңгені құрады. Бұл сегменттегі өсу қарқынының салыстырмалы түрде төмен болуына қаржылық жағдайларға жоғары сезімталдық пен баламалы қаржыландыру көздерінің болуы әсер етті.
Салалар бойынша динамика
2025 жылы кредит беру экономиканың барлық негізгі саласында өсті. Атап айтқанда:
- өнеркәсіпте – 17,0 пайызға, 5,1 трлн теңгеге дейін;
- саудада – 20,9 пайызға, 4,2 трлн теңгеге дейін;
- құрылыста – 23,1 пайызға, 0,8 трлн теңгеге дейін;
- ауыл шаруашылығында – 8,0 пайызға, 0,5 трлн теңгеге дейін;
- ақпарат пен байланыс саласында – 37,5 пайызға, 0,2 трлн теңгеге дейін;
- көлік саласында – 8,5 пайызға, 1,0 трлн теңгеге дейін;
- өзге қызметтерде – 25,4 пайызға, 2,7 трлн теңгеге дейін.
Халыққа берілген кредиттер
Халыққа берілетін кредиттер 2025 жылы 19,8 пайызға өсіп, 24,8 трлн теңгеге жетті. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда өсу қарқынының баяулағанын көрсетеді.
Кредиттер құрылымында:
- ипотекалық кредиттер – 14,6 пайызға өсіп, 6,9 трлн теңге;
- тұтынушылық кредиттер – 21,0 пайызға өсіп, 16,7 трлн теңге.
Соның ішінде кепілсіз тұтынушылық кредиттердің өсу қарқыны айтарлықтай бәсеңдеді. Тежеуші шаралардың нәтижесінде жаңа кепілсіз қарыздар беру өсімі 6,1 пайызға дейін төмендеді. Бұл ретте автокредиттер 42,4 пайызға өсіп, 4 трлн теңгеге жетіп, тұтынушылық сегменттегі негізгі драйверге айналды.
Кредит сапасы
2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша 90 күннен астам мерзімі өткен берешек үлесі несие портфелінің 3,6 пайызын немесе 1 575 млрд теңгені құрады. Бизнеске берілген кредиттер бойынша бұл көрсеткіш 2,7 пайыз, халыққа берілген кредиттерде 4,3 пайыз деңгейінде қалыптасты.
Жұмыс істемейтін қарыздарды провизиялармен өтеу деңгейі 60,6 пайызды құрап, жеткілікті деңгейде сақталды.
Депозиттер мен міндеттемелер
2025 жылы банк секторының міндеттемелері 14,3 пайызға өсіп, 60,2 трлн теңгеге жетті. Оның 80,9 пайызы немесе 48,7 трлн теңгесі клиенттердің салымдарына тиесілі.
Резиденттердің депозиттері 16,3 пайызға өсіп, 48,0 трлн теңгені құрады. Ұлттық валютадағы депозиттер өсімінің арқасында долларлану деңгейі 21,1 пайызға дейін төмендеді.
Жеке тұлғалардың депозиттері 26,2 трлн теңгеге, заңды тұлғалардың депозиттері 21,8 трлн теңгеге жетті.
Капитал және қаржылық нәтиже
2025 жылы банктердің меншікті капиталы 19,2 пайызға өсіп, 10,6 трлн теңгені құрады. Капитал жеткіліктілігінің негізгі көрсеткіштері заңнамалық нормативтерден едәуір жоғары деңгейде сақталды.
Өткен жылдың қорытындысы бойынша банктердің таза пайдасы 2,7 трлн теңгені құрап, 6,7 пайызға артты. Активтердің рентабельділігі 4,2 пайыз, капиталдың рентабельділігі 28,4 пайыз деңгейінде қалыптасты.
Жалпы қорытынды
2025 жыл Қазақстанның банк секторы үшін тұрақты әрі табысты жыл болды. Активтер, кредиттеу және депозиттер өсімі сақталып, қаржылық орнықтылық көрсеткіштері жоғары деңгейде қалды. Сонымен қатар реттеуші шаралар есебінен тәуекелдер біртіндеп шектеліп, банк жүйесінің сапалы дамуына негіз қаланды.
