2025 жыл Қазақстанның көлік саласы үшін жай ғана кезекті жыл емес, нағыз серпіліс кезеңі болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ел транзиттік әлеуетін күшейтіп қана қоймай, Еуропа мен Азияны жалғаған стратегиялық көпір ретіндегі рөлін нақты іспен дәлелдеді. Бұл бағыттағы жұмыстар Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қойған міндеттерге сай жүйелі түрде жүзеге асырылды.
Нәтиже бар, әрі ол құр сөз емес: 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан арқылы өткен транзит көлемі 36,9 млн тоннаға жетті. Бұл – бір жылда 6,6%-дық өсім. Яғни, еліміз арқылы жүк ағымы жыл сайын артып келеді, ал бұл – инфрақұрылымға деген сенімнің басты көрсеткіші.
Еуразияның дәнекері: дәліздер қалай жұмыс істеп жатыр?
Қазақстан «Шығыс – Батыс», «Солтүстік – Оңтүстік» бағыттарын және Транскаспий халықаралық көлік бағытын дамыта отырып, Еуразия құрлық көпірінің маңызын күшейтті. Контейнерлер, мұнай, астық, өнеркәсіптік жүк – бәрі Қазақстан аумағы арқылы жылдамырақ әрі тиімдірек өтуде.
Бұл жерде басты факторлар:
- инфрақұрылымның жаңаруы,
- теміржол мен автожолдағы өткізу қабілетінің артуы,
- цифрлық бақылау мен логистиканың оңтайлануы.
Автожолдар: 13 мың шақырым – рекорд па? Иә, рекорд
2025 жылы елде 13 мың шақырым автожол салынды және жөнделді. Бұл – соңғы жылдардағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Нәтижесінде республикалық маңыздағы жолдардың 94%-ы нормативтік жағдайда.
Бірақ мәселе тек асфальтта емес. Жол саласы толықтай цифрлық форматқа көшіп жатыр:
- e-Joldar аясында жолдардың цифрлық паспорты жасалуда;
- жасанды интеллект көмегімен жыл сайын жол диагностикасы жүргізіледі;
- ауыр жүк көліктерін бақылау үшін 220 автоматтандырылған өлшеу стансасы орнатылады (қазірдің өзінде 71-і жұмыс істеп тұр).
Бұл – жолды сақтау ғана емес, миллиардтаған бюджет қаржысын үнемдеу деген сөз.
Авиация: ұшақ көп, бағыт одан да көп
2025 жылы азаматтық авиация да қарқынды дамыды. Қазақстанның әуе паркі 109 ұшаққа жетті. Оның ішінде жаңа Airbus A320 және Boeing 737 MAX 8 бар.
Ең қызығы – маршруттар географиясы:
- Қазақстан 30 елмен әуе қатынасын жолға қойды;
- аптасына 626 халықаралық рейс орындалады;
- 35-тен астам жаңа бағыт ашылды – Будапешттен бастап Шанхай мен Сеулге дейін.
Ал халықаралық қауіпсіздік деңгейі 95,7% болды – бұл өте жоғары көрсеткіш. Мұны ИКАО аудиті растады.
Сонымен қатар:
- Арқалық әуежайы қайта жанданды,
- Алматы әуежайына $362 млн инвестиция тартылды,
- «Қорғас – Шығыс қақпасы» аумағында жаңа жүк-жолаушылар әуежайы салынбақ.
Теміржол: елдің күретамыры кеңейіп жатыр
Теміржол – Қазақстан логистикасының негізі. 2025 жылы теміржол арқылы 320 млн тонна жүк тасымалданды. Бұл – бір жылда 5,5% өсім.
Негізгі жобалар:
- «Достық – Мойынты» екінші желісі (836 км) іске қосылды;
- «Қызылжар – Мойынты» жаңа желісінің құрылысы басталды;
- 775 локомотив пен 2,7 мың платформа сатып алу бойынша келісімдер жасалды;
- ел бойынша 124 теміржол вокзалы жаңғыртылуда.
Бұл – жүк қана емес, жолаушы үшін де сапалы өзгеріс.
Каспий арқылы жаңа тыныс
Су көлігі де назардан тыс қалған жоқ:
- теңіз арқылы 8 млн тонна жүк тасымалданды;
- контейнерлік тасымал 29%-ға артты;
- Транскаспий бағыты бойынша өсім 36% болды.
Ақтау портында контейнерлік хаб іске қосылды, Құрық – Баку желісіне жаңа кемелер қосылды. Ал өзен көлігі Ертіс, Орал – Каспий және Іле – Балқаш бағыттарында тұрақты жұмыс істеп тұр.
Автотаcымал мен бақылау: бәрі онлайн
2025 жылы Қазақстан автотасымалдауда да аймақтық ойыншыға айналды:
- 42 елмен рұқсат бланкілері бойынша келісім бар;
- Қытай, Өзбекстанмен электрондық алмасу енгізілді;
- барлық рұқсаттардың 65%-ы цифрландырылды;
- 73 автоматтандырылған өлшеу стансасы айыппұл жүйесімен біріктірілді.
Бұл – көлеңкелі нарықпен күрес және әділ бәсеке үшін маңызды қадам.
Қазақстан транзиттік хабқа айналып жатыр
2025 жыл көрсетті: Қазақстан көлік саласын жай ғана дамытып жатқан жоқ, ол логистика, технология және халықаралық серіктестік арқылы жаңа экономикалық модель құрып жатыр.
Жолдар ақылды, әуежайлар заманауи, теміржол қуатты, ал Каспий – жаңа мүмкіндіктер алаңы. Ең бастысы – бұл өзгерістер қағазда емес, нақты көрсеткіштермен дәлелденді.
