Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті бейрезиденттердің Қазақстандағы табысына салық салу тәртібі бойынша түсіндіру жариялады. Мамандардың айтуынша, бұл норма ел экономикасында жұмыс істейтін шетелдік компаниялар мен инвесторлар үшін аса маңызды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Материалды қарапайым тілмен түсіндірсек, сөз Қазақстан аумағындағы көздерден табыс табатын шетелдік заңды тұлғалар туралы болып отыр.
Бейрезидент табысы қашан Қазақстандағы кіріс болып есептеледі?
Салық кодексіне сәйкес, бейрезиденттердің Қазақстан Республикасындағы көздерден алған табыстары міндетті түрде салық салуға жатады. Мұндай табысқа сыйақы түріндегі кірістер де кіреді.
Мұнда «сыйақы» ұғымы Салық кодексінің 12-бабында көрсетілген анықтамаға сәйкес қолданылады. Яғни бұл қарыз беру, қаржыландыру, инвестициялау немесе басқа да қаржылық міндеттемелер бойынша алынатын табыс.
Тұрақты мекеме болмаса да салық төленеді
Егер шетелдік компанияның қызметі Қазақстанда тұрақты мекеме құруға алып келмесе де, ол Қазақстандағы көздерден табыс алса салық төлеуі тиіс.
Бұл жағдайда:
- корпоративтік табыс салығы төлем көзінен ұсталады
- ешқандай шегерімдер қолданылмайды
Бұл норма Қазақстанда жұмыс істейтін, бірақ ресми филиалы немесе кеңсесі жоқ шетелдік ұйымдарға қатысты.
Салық мөлшерлемесі: 15% немесе 10%
Салық мөлшерлемесі табыс түріне байланысты өзгереді.
15% мөлшерлеме:
- жалпы сыйақы түріндегі табыстарға қолданылады
10% мөлшерлеме:
- кредиттер (қарыздар) бойынша сыйақыларға
- борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақыларға
Яғни қаржыландыру құралдарының түрі салық жүктемесіне тікелей әсер етеді.
Халықаралық шарттар неге маңызды?
Қазақстан ратификациялаған халықаралық шарттар Салық кодексінен басым күшке ие. Бұл халықаралық салық салудағы стандартты тәжірибе.
Егер Қазақстан мен басқа мемлекет арасында қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісім болса, бейрезидент сол келісім нормаларын қолдана алады.
Халықаралық шарттарды қолдану қалай жүзеге асады?
Бұл рәсім Салық кодексінің 706-бабында нақты көрсетілген.
Яғни:
- салық агенті халықаралық шарт нормаларын қолдана алады
- бірақ ол үшін заңда белгіленген тәртіп толық сақталуы керек
Бұл, әсіресе, ірі халықаралық компаниялар үшін маңызды, себебі дұрыс рәсімделмесе салық артық төленуі мүмкін.
Бұл түсіндіру бизнес үшін нені білдіреді?
Сарапшылардың айтуынша, бұл нормалар:
- Қазақстандағы инвестициялық климаттың ашықтығын көрсетеді
- халықаралық стандарттарға сәйкестікті қамтамасыз етеді
- салықтық тәуекелдерді алдын ала бағалауға мүмкіндік береді
Сонымен қатар, шетелдік серіктестермен жұмыс істейтін қазақстандық компаниялар үшін де бұл ақпарат маңызды, өйткені көп жағдайда дәл олар салық агенті ретінде әрекет етеді.
Қорытындылай келе, бейрезиденттердің сыйақы түріндегі табысына салық салу Қазақстанның салық жүйесінің маңызды бөлігі. Ал халықаралық келісімдер бұл процесті икемді әрі әділ етуге мүмкіндік береді.
