«Ер ел үшін туады, ел үшін өледі» дейді қазақ.
Бұл сөз – пафос үшін айтылатын тіркес емес. Бұл – өмірлік таңдау. Ал сол таңдауды саналы түрде жасап, әскери жолға түскен жастардың бірі – Петропавл қаласындағы Қазақстан Республикасының Ұлттық ұлан академиясы қабырғасында білім алып жүрген курсант Мақаш Мадияр Бағдатұлы.
Бұл оқу орны жай ғана жоғары білім беретін мекеме емес. Мұнда мінез шыңдалады. Мұнда жауапкершілік үйретіледі. Мұнда кеше ғана мектеп бітірген жас жігіт бірнеше жыл ішінде ел сенім артатын офицерге айналады.
Әскери өмір – басқа әлем
Академия табалдырығын аттаған күннен бастап курсант үшін бәрі өзгереді. Таңғы сап, жарғы талаптары, командир бұйрығы, қатаң тәртіп – мұның бәрі күнделікті өмірдің заңына айналады.
Бауыржан Момышұлы айтқандай, «Тәртіпке бас иген құл болмайды, тәртіпсіз ел болмайды». Бұл сөз мұнда жай нақыл емес – өмір сүру қағидасы.
Жас жігіттер дәл осы ортада шыңдалады. Біреу үшін бұл – сынақ. Біреу үшін – мүмкіндік. Ал нағыз офицер болуды армандағандар үшін – үлкен мектеп.
Қызылордадан басталған жол
Мадияр 2005 жылы 25 желтоқсанда Қызылорда қаласында дүниеге келген. №217 мектептің түлегі. Әкеден ерте айырылғанымен, анасының тәрбиесі мен қолдауы оны жігерлендіріп өсірді. Анасы – медицина саласының маманы, көз дәрігері.
«Әке көрген оқ жонар» дейді қазақ. Отбасы берген тәрбие, жауапкершілік сезімі оның өмірлік бағытын ерте айқындады.
Бірақ Мадиярдың жолы тек әскери бағытта ғана емес, спортта да қатар өрбіді.
9 жастан басталған күрес
Ол небәрі 9 жасынан бастап дзюдомен айналысты. Бапкері Сансызбаев Жанарбек ағасының тәлімін алған жас спортшы еңбекқорлықтың арқасында облыстық жарыстардан республикалық деңгейге дейін көтерілді.
2019 жылы жасөспірімдер арасындағы Қазақстан чемпионатында жүлделі орын алып, «Спорт шеберіне үміткер» атағын иеленді. Бұл – кез келген жас спортшы үшін үлкен жетістік.
Бірақ ол үшін бұл соңғы белес емес еді.
Академия және жаңа белестер
2023 жылы мектеп бітірген соң Мадияр Петропавлдағы Ұлттық ұлан академиясына оқуға түсті. Осы сәттен бастап оның спорттық жолы әскери қызметпен ұштаса бастады.
Академия қабырғасында ол тек теориялық білім алып қана қоймай, рух пен намыстың, тәртіп пен жауапкершіліктің шынайы мағынасын түсінді.
Қысқа уақыт ішінде ол Академияның ғана емес, тұтас Ұлттық ұланның намысын қорғап жүрген спортшыға айналды. Самбо мен қазақша күрестен өткен ведомстволық және республикалық чемпионаттарда бірнеше мәрте жеңіс тұғырынан көрінді. 2023–2025 жылдары түрлі салмақ дәрежесінде жүлделі орындар алып, бірнеше рет чемпион атанды.
Бұл – таланттың емес, табандылықтың жеңісі.
«Мен өзім үшін емес, Академия үшін күресемін»
Мадиярмен шағын әңгіме барысында оның ойы анық байқалады.
— Академияға түскендегі басты мақсатыңыз?
— Нағыз офицер болу. Ел сенім артатын, антына берік командир атану.
— Спорт сізге не береді?
— Мінез береді. Төзімділік береді. Әр жарысқа шыққанда өзім үшін емес, Академияның абыройы үшін күресемін.
— Болашақ арманыңыз?
— Халқыма адал қызмет ету. Жеке құрамға үлгі болатын командир болу.
Оның сөзінен пафос емес, сенім сезіледі.
Офицер ұстаханасы
Әлия Молдағұлова айтқан «Отан үшін отқа түс – күймейсің» деген сөз бүгінгі курсанттардың жүрегінде жаңғырып тұрғандай.
Ұлттық ұлан академиясында білім беру ісі заманауи әдістермен жүргізіледі. Жауынгерлік даярлық, ғылыми ізденіс, спорттық жетістіктер – барлығы жүйелі еңбектің нәтижесі. Профессорлық-оқытушылық құрам мен командирлердің талапшылдығы әр курсанттың болашағына тікелей әсер етеді.
Мұнда тек маман дайындалмайды. Мұнда ұстаным қалыптасады. Мұнда мінез шыңдалады.
Бүгінгі курсант – ертеңгі ел қорғаны
Ұстаханада темір қызғанда соғылатыны сияқты, болашақ офицердің тұлғасы дәл осы кезеңде қалыптасады. Әрбір саптық дайындық, әрбір оқу-жаттығу, әрбір жарыс – оның рухын күшейтеді.
Мақаш Мадияр секілді жігерлі жастар – осы жүйенің нақты нәтижесі. Бүгін ол – үлгілі курсант, чемпион спортшы, жолдастарына тірек. Ал ертең – ел тыныштығын күзететін офицер.
Елдің қауіпсіздігі жай сөзбен емес, осындай тәртіп пен тәрбиемен қамтамасыз етіледі.
Сондықтан Петропавлдағы Ұлттық ұлан академиясы – жай ғана оқу орны емес. Бұл – елге адал қызмет етуді өмірлік мұрат еткен патриоттар тәрбиеленетін қасиетті шаңырақ.
Ал бүгін сапта тұрған жас курсанттардың ішінде ертеңгі батыр командирлер жүргені анық.
Лейтенант Талапкер М.Е.
