Қазақстандағы ең ірі мұнай-газ жобаларының бірі саналатын Солтүстік Каспий жобасында сатып алу жүйесі толық цифрлық форматқа көшті, деп хабарлайды DKNews.kz.
2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап E-procurement электрондық сатып алу платформасы толық іске қосылып, барлық тендерлік процестер осы жүйе арқылы жүргізіле бастады.
Бұл қадамның басты мақсаты – ірі мұнай-газ жобаларында ішкі елдік құндылықты дамыту, отандық тауар өндірушілер мен қызмет көрсетушілерге көбірек мүмкіндік беру және сатып алу процестерін барынша ашық ету.
Неге бұл маңызды?
Соңғы жылдары Қазақстанда ірі мұнай-газ жобаларына жергілікті компаниялардың қатысу үлесін арттыру мәселесі жиі көтеріліп келеді. Өйткені мұндай жобаларда миллиардтаған доллар айналымы бар, ал сатып алу процестері көптеген компания үшін жаңа нарыққа жол аша алады.
Осы мақсатта Энергетика министрлігі Өнімді бөлу туралы келісімдердегі Өкілетті органмен бірлесіп, Солтүстік Каспий жобасына арнайы E-procurement электрондық сатып алу жүйесін енгізді.
Бұл жүйе тендерлерді жариялаудан бастап, әлеуетті жеткізушілердің өтінім беруі, ұсыныстарды қарау және келісімшарт жасасу кезеңіне дейінгі барлық процесті толық қамтиды.
Бұрын қалай еді, қазір қалай болады?
Бұрын мұндай ірі жобалардағы сатып алу процестері көбіне күрделі, ұзақ және кейде түсініксіз болуы мүмкін еді. Құжаттар көп, рәсімдер ұзақ, ал ақпаратқа қол жеткізу әрқашан оңай бола бермейтін.
Ал жаңа цифрлық жүйе бұл процесті айтарлықтай жеңілдетуге бағытталған.
E-procurement платформасы арқылы:
- өтінім беру толық онлайн форматта жүзеге асады;
- құжаттарды қарау мерзімі қысқарады;
- барлық қатысушылар үшін тең мүмкіндік қамтамасыз етіледі;
- сатып алу процестерінің ашықтығы артады.
Яғни компаниялар тендер туралы ақпаратты оңай тауып, қажетті құжаттарды онлайн тапсырып, процестің әр кезеңін бақылай алады.
Қазақстандық бизнес үшін қандай мүмкіндік?
Жаңа жүйенің басты артықшылықтарының бірі – отандық компанияларға қолжетімділіктің артуы.
Электрондық форматтың арқасында Қазақстанның кез келген өңіріндегі кәсіпорын Солтүстік Каспий жобасының сатып алу процедураларына қатыса алады. Бұған дейін тек ірі компаниялар қатысатын процестерге енді орта және шағын бизнес те қызығушылық таныта бастайды деп күтілуде.
Сарапшылардың айтуынша, бұл:
- жергілікті өндірушілердің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға
- жаңа өндірістердің пайда болуына
- қызмет көрсету нарығының кеңеюіне ықпал етуі мүмкін.
Ашықтық пен сенім
E-procurement жүйесінің тағы бір маңызды жағы – ашықтық.
Жүйе қажеттілікті қалыптастырудан бастап, шарттық міндеттемелердің орындалуына дейінгі барлық кезеңді цифрлық форматта тіркейді. Бұл сатып алу процестерінің барынша түсінікті және бақыланатын болуына мүмкіндік береді.
Нәтижесінде қатысушылар арасында сенім деңгейі артып, бәсекелестік күшейеді.
Цифрландыру – жаңа стандарт
Солтүстік Каспий жобасында енгізілген E-procurement жүйесі Қазақстандағы ірі өнеркәсіптік жобалар үшін жаңа стандарт қалыптастыруы мүмкін.
Мамандардың пікірінше, мұндай цифрлық платформалар тек әкімшілік кедергілерді азайтып қана қоймай, ұлттық экономиканың дамуына да серпін береді. Себебі жергілікті компаниялар ірі жобалардың жеткізу тізбегіне көбірек тартылған сайын, ел ішінде жаңа жұмыс орындары пайда болып, технологиялық тәжірибе жинақталады.
Алдағы жылдары бұл тәжірибе басқа да мұнай-газ және индустриялық жобаларға таралуы мүмкін.
Солтүстік Каспийдегі жаңа электрондық сатып алу жүйесі — тек техникалық жаңарту ғана емес. Бұл — қазақстандық бизнес үшін жаңа мүмкіндік ашатын, ал нарық үшін ашық әрі бәсекелі орта қалыптастыратын маңызды қадам.
