Елордада өткен «Digital Qazaqstan» стратегиясына арналған дөңгелек үстелде Энергетика министрлігі отын-энергетика кешенін цифрландырудың ауқымды жоспарын ұсынды. 2029 жылға дейінгі стратегия саланы түбегейлі жаңғыртуды және жасанды интеллектке негізделген басқару моделіне көшуді көздейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Вице-министр Бақытжан Ілияс атап өткендей, басты мақсат — тек процестерді цифрландыру емес, бүкіл энергожүйені «ақылды» деңгейге шығару.
Электр энергетикасының жаңа цифрлық негізі
2026 жылдан бастап Қазақстанда Бірыңғай энергетикалық жүйе нысандарының цифрлық модельдері мен «цифрлық егіздері» жасала бастайды. Бұл шешім саланы басқару тәсілін түбегейлі өзгертпек.
Вице-министрдің айтуынша:
«Біздің басты мақсат — процестерді жай цифрландыру емес, энергожүйенің зияткерлік моделін құру. Бұл жедел басқару сапасын арттырып, нақты деректерге негізделген шешім қабылдауға мүмкіндік береді».
Жаңа жүйе мыналарды қамтамасыз етеді:
- энергия өндіру көлемін нақты уақытта бақылау
- шығындарды онлайн режимде талдау
- жүйедегі тәуекелдер мен ақауларды алдын ала анықтау
- тарифтік саясаттың ашықтығын арттыру
Министрлік бұл тәсіл энергетикадағы шешім қабылдау сапасын айтарлықтай жақсартатынын айтады.
Мұнай-газ саласы толық цифрлық бақылауға өтеді
Стратегияда мұнай-газ секторына ерекше басымдық берілген. Бұл бағытта өндірістен бастап тұтынушыға дейінгі барлық процестерді цифрландыру жоспарланып отыр.
Негізгі өзгерістер:
- өндіру және қайта өңдеу нысандары үшін цифрлық егіздер енгізу
- мұнай мен мұнай өнімдерінің толық қозғалысын бақылау
- аномалияларды және заңсыз араласуды анықтау
- көлемдердің сәйкессіздігін болдырмау
Бұл шаралар саладағы ашықтықты арттырып, көлеңкелі операциялардың алдын алуға бағытталған.
Киберқауіпсіздік және бірыңғай жоспар
Министрлік сонымен қатар отын-энергетика кешенін дамытудың кешенді мастер-жоспарын әзірлеп жатыр. Құжат энергетика саласының барлық бағыттарын біріктіріп, ұзақ мерзімді жоспарлауды күшейтеді.
Вице-министр бұл бағыттың маңызын ерекше атап өтті:
«Қазіргі жағдайда ОЭК-ті цифрландыру — технологиялық таңдау емес, елдің энергетикалық тұрақтылығын сақтау мәселесі».
Жоспар аясында:
- сұранысқа негізделген энергия теңгерімін қалыптастыру
- электр және мұнай-газ секторларын үйлестіру
- сыни инфрақұрылымды қорғауды күшейту
- кибер-физикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету
Бұл неге маңызды
Қазақстан энергетикасы үшін бұл стратегия — жай жаңарту емес, жүйелік трансформация.
Цифрлық егіздер мен жасанды интеллект енгізу:
- энергия тапшылығы тәуекелдерін азайтады
- инвестициялық тартымдылықты арттырады
- тарифтердің әділ қалыптасуына ықпал етеді
- саланың ашықтығын күшейтеді
Министрлік бағалауынша, бұл өзгерістер 2030 жылға қарай ел экономикасына қосымша 20 млрд доллар әкелуі мүмкін.
Қорытынды
Энергетика саласының цифрлануы Қазақстан үшін стратегиялық кезеңге айналып отыр. Жаңа модель тек тиімділікті арттырып қоймай, елдің энергетикалық қауіпсіздігін нығайтуға бағытталған.
Алдағы жылдары цифрлық егіздер мен жасанды интеллект энергетиканың негізгі тірегіне айналуы мүмкін.
