Қазақстанда мүгедектігі бар адамдар үшін қолжетімді орта қалыптастыру бағытында жүйелі жұмыстар жалғасып жатыр. Соңғы мәліметтерге сәйкес, ел бойынша әлеуметтік инфрақұрылымның 29 531 нысаны толықтай бейімделген, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мемлекеттік бағдарламалар: негізгі бағыттар
Бұл жұмыс бірнеше ірі құжат аясында іске асырылуда:
- 2025–2030 жылдарға арналған инклюзивті саясат тұжырымдамасы
- «Аманат» партиясының 2023–2027 жылдарға арналған Жол картасы
- Мемлекет басшысының тапсырмасымен әзірленген «Халықпен бірге» жобасы
Аталған бағдарламалардың басты мақсаты – мүгедектігі бар азаматтардың заңды құқықтарын қамтамасыз ету және күнделікті өмірде кедергісіз қозғалуына жағдай жасау.
40 мың нысан: кезең-кезеңімен бейімдеу
«Аманат» партиясының Жол картасына сәйкес:
- 40 мыңнан астам нысан бейімделуі тиіс
- Жыл сайын 20% нысан жаңғыртылып отырады
Жоспар мынадай:
- 2023 жыл – 20%
- 2024 жыл – 40%
- 2025 жыл – 60%
- 2026 жыл – 80%
- 2027 жыл – 100%
2026 жылдың соңына дейін ел бойынша 34 349 нысанды бейімдеу жоспарланған.
Қазіргі нәтиже: 68% орындалды
2026 жылғы 20 сәуірдегі жағдай бойынша:
- 29 531 нысан бейімделген
- Бұл жалпы жоспардың 68%-ын құрайды
Бейімделген нысандардың салалар бойынша бөлінісі:
- денсаулық сақтау – 4 807
- білім беру – 9 366
- мәдениет – 3 081
- сауда және қызмет көрсету – 6 015
- мемлекеттік және квазимемлекеттік ұйымдар – 4 122
- өзге нысандар – 2 140
Өңірлердегі жағдай
Жергілікті әкімдіктердің деректеріне сәйкес, бейімделген нысандар саны өңірлер бойынша әртүрлі.
Ең жоғары көрсеткіштер:
- Алматы қаласы – 5 862 нысан
- Түркістан облысы – 2 463 нысан
- Қызылорда облысы – 1 682 нысан
Орташа деңгейдегі өңірлер:
- Атырау облысы – 1 529
- Шымкент қаласы – 1 562
- Батыс Қазақстан облысы – 1 373
- Қостанай облысы – 1 369
Басқа өңірлерде де бұл бағыттағы жұмыс жалғасып жатыр, оның ішінде:
- Астана – 1 420
- Қарағанды облысы – 1 280
- Ақмола облысы – 1 279
- Шығыс Қазақстан облысы – 1 245
- Павлодар облысы – 1 173
Ең төмен көрсеткіш Ұлытау облысында тіркелген – 236 нысан.
Қалалар қалай өзгеріп жатыр?
Сарапшылардың айтуынша, қалаларда қолжетімді орта біртіндеп қалыптасып келеді. Жаңа нысандар заманауи талаптарға сай салынып, бұрынғы ғимараттар кезең-кезеңімен бейімделуде.
- пандустар орнатылуда
- кіреберістер кеңейтілуде
- ішкі кеңістіктер қайта жабдықталуда
Кәсіпкерлер де бұл үрдіске белсенді қосылып отыр.
Алматылық I топтағы мүгедектігі бар тұрғын Самал Окапова өзгерістерді былай сипаттады:
«Бұрын қалада қозғалу қиындау болатын, ал қазір жағдайдың жақсарып келе жатқаны байқалады. Көптеген ғимараттар ыңғайлы бола түсті, пандустар мен басқа да қажетті элементтер пайда болды. Әсіресе сауда орталықтарының қолжетімді бола бастағаны қуантады – мысалы, «Достык Плаза» СО-на кедергісіз кіріп, еркін қозғала аламын. Бұл біз үшін өте маңызды»
Жалпы тренд: қолжетімділік артып келеді
Жалпы алғанда, Қазақстанда инклюзивті инфрақұрылымды дамыту бағытында оң өзгерістер байқалады. Жоспарланған көрсеткіштер кезең-кезеңімен орындалып, қоғамда тең мүмкіндіктер қалыптастыруға негіз қалануда.
