Қазақстан тағы да өңірдегі басты астық экспорттаушы елдердің бірі екенін дәлелдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
2025 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы сәуірге дейін еліміз шетелге 11,1 миллион тонна астық пен астық баламасындағы ұн экспорттаған. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 13 пайызға көп.
Сарапшылардың айтуынша, мұндай өсім кездейсоқ емес. Соңғы жылдары әлемде азық-түлік қауіпсіздігі мәселесі күшейіп, көптеген мемлекет тұрақты астық жеткізушілерін іздей бастады. Ал Қазақстан дәл осы бағытта сенімді серіктес ретінде көзге түсіп отыр.
Қазақстан астығы неге сұранысқа ие?
Қазақстандық бидай сапасымен бұрыннан танымал. Әсіресе Орталық Азия елдері үшін қазақстандық астық негізгі өнімдердің біріне айналған.
Мамандардың пікірінше, сұраныстың артуына бірнеше фактор әсер еткен:
- көрші елдердегі халық санының өсуі;
- азық-түлікке деген тұрақты қажеттілік;
- тиімді теміржол логистикасы;
- экспортты қолдау шаралары.
Бұған қоса, Қазақстан географиялық тұрғыдан да тиімді орналасқан. Бұл астықты өңір елдеріне тез әрі салыстырмалы түрде арзан жеткізуге мүмкіндік береді.
Өзбекстан негізгі сатып алушы болып қала береді
Қазақстан астығын ең көп импорттайтын ел — Өзбекстан. Соңғы сегіз айда бұл бағыттағы экспорт 13,8 пайызға өсіп, 9,3 миллион тоннаға жеткен.
Экономистердің айтуынша, Өзбекстанда халық саны жыл сайын артып келеді, сәйкесінше азық-түлікке деген сұраныс та көбейіп жатыр. Ал Қазақстан көрші әрі сенімді жеткізуші ретінде маңызды рөл атқарады.
Ауғанстанға жеткізілім күрт өсті
Биылғы статистикадағы ең қызық көрсеткіштердің бірі — Ауғанстанға экспорттың 51 пайызға өсуі.
Егер былтыр бұл елге 1,2 миллион тонна өнім жөнелтілсе, биыл көлем 1,8 миллион тоннаға жеткен.
Сарапшылар мұны Ауғанстандағы азық-түлік қажеттілігінің жоғары болуымен байланыстырады. Қазіргі жағдайда Қазақстан бұл нарық үшін стратегиялық маңызы бар жеткізушілердің бірі саналады.
Қырғызстан мен Түрікменстан да импортты көбейтті
Қырғызстанға экспорт көлемі 1,6 есеге өсіп, 440 мың тоннаға жетті. Ал Түрікменстанға жеткізілім 1,5 есеге көбейген.
Бұл Қазақстанның өңірлік аграрлық нарықтағы ықпалы күшейіп келе жатқанын көрсетеді.
Экспорт өсімінің артында не тұр?
Мамандар экспорттың ұлғаюына тек жақсы өнім емес, логистиканың дамуы да әсер еткенін айтады.
Соңғы жылдары Қазақстан теміржол инфрақұрылымын жаңартып, жүк тасымалын жеделдетуге күш салып келеді. Бұл әсіресе ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттауда маңызды.
Сонымен қатар мемлекет агросаланы қолдауды жалғастырып отыр. Фермерлерге субсидия, жеңілдетілген несие және экспорттық қолдау тетіктері ұсынылады.
Қазақстан астық нарығындағы орнын күшейтіп келеді
Сарапшылардың пікірінше, қазіргі динамика сақталса, Қазақстан Орталық Азиядағы негізгі астық хабтарының біріне айналуы мүмкін.
Әңгіме тек шикізат сату туралы емес. Еліміз ұн және өңделген өнім экспортын да арттыруға мүдделі. Бұл қосымша табыс әкеліп қана қоймай, агроөнеркәсіп саласының дамуына жаңа серпін береді.
Әлемде азық-түлік қауіпсіздігі мәселесі күн тәртібінен түспей тұрған шақта қазақстандық астықтың маңызы одан әрі арта түсуі мүмкін.
