Алматыда өткен «Капитал нарығы күні» дөңгелек үстелі Қазақстан экономикасының болашағына қатысты маңызды алаңдардың біріне айналды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қаржы нарығының ірі ойыншылары, халықаралық сарапшылар, инвесторлар мен мемлекеттік органдар өкілдері елдегі қор нарығын қалай дамыту керек деген басты сұрақты талқылады.
Жиынға Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі, Ұлттық Банк, KASE, Қазақстан қаржыгерлері қауымдастығы, банктер, сақтандыру ұйымдары және халықаралық консультанттар қатысты.
Басты мәселе – Қазақстан капитал нарығын жаңа деңгейге шығару.
Неліктен бұл маңызды?
Соңғы жылдары Қазақстанда инвестицияға қызығушылық артқанымен, бизнес әлі де банктік несиеге көбірек сүйенеді. Ал дамыған елдерде компаниялар қаржыны көбіне қор нарығы арқылы тартады.
Сарапшылардың айтуынша, егер капитал нарығы дұрыс дамыса, бұл экономикаға ұзақ мерзімді әрі арзан қаржы тартуға мүмкіндік береді. Әсіресе шағын және орта бизнес үшін бұл үлкен мүмкіндік болуы мүмкін.
Дөңгелек үстелде сөз сөйлеген Агенттік төрағасы Мәдина Әбілқасымова капитал нарығының экономикадағы рөлі ерекше екенін айтты.
«Капитал нарығы қаржылық делдалдықтың аса маңызды тетігі болып табылады. Оның рөлі инвестицияларға жинақтарды қайта бөлу ғана емес, сонымен қатар мемлекет, квазимемлекеттік сектор, жеке компаниялар, шағын және орта бизнес, сондай-ақ инновациялық кәсіпорындар үшін ұзақ мерзімді қаржыландырудың орнықты арнасын құру болып табылады», – деді ол.
Қазақстан қор нарығы қаншалықты өсті?
Ресми мәліметке сәйкес, соңғы жылдары елдегі капитал нарығы айтарлықтай өскен.
Қазір:
- акциялар нарығының капитализациясы 39 триллион теңгеге жеткен;
- корпоративтік облигациялар көлемі 16 триллион теңгеден асқан;
- KASE жүйесінде жүздеген облигация мен ондаған компания акциялары саудаланады;
- Орталық депозитарийдегі шоттар саны 5 миллионнан асқан.
Бұл қарапайым қазақстандықтардың да инвестицияға қызығушылығы көбейгенін көрсетеді.
Бірақ шешілмеген мәселелер бар
Соған қарамастан, мамандар Қазақстан қор нарығында әлі де бірнеше күрделі мәселе бар екенін айтады.
Олардың қатарында:
- нарықтағы өтімділіктің төмендігі;
- белсенді инвесторлардың аз болуы;
- бизнестің қор нарығын қаржы көзі ретінде жеткілікті пайдаланбауы бар.
Яғни көптеген компаниялар үшін биржа әлі де негізгі құралға айнала қойған жоқ.
2030 жылға дейін не өзгереді?
Қазір Агенттік Ұлттық Банкпен және халықаралық сарапшылармен бірге Капитал нарығын дамытудың 2030 жылға дейінгі бағдарламасын және жаңа «Капитал нарығы туралы» заңды әзірлеп жатыр.
Жобаға халықаралық консалтингтік Oliver Wyman компаниясы да қатысуда.
Жаңа реформа аясында:
- инвесторлар санын көбейту;
- зейнетақы активтерін басқару жүйесін жаңарту;
- шағын және орта бизнеске арналған жаңа қаржы құралдарын енгізу;
- «бір терезе» қағидатын іске қосу;
- бағалы қағаздарды шығару процесін толық цифрландыру жоспарланып отыр.
Бұдан бөлек, биржалық және депозитарлық инфрақұрылым жаңарып, инвесторлардың құқығын қорғау тетіктері күшейтілмек.
Шетелдік инвесторларға жол ашыла ма?
Жиында халықаралық нарықпен ықпалдасу мәселесі де ерекше көтерілді. Қазақстан шетелдік инвесторлар үшін кедергілерді азайтып, халықаралық қаржы жүйесімен байланысты күшейтуді көздеп отыр.
Сарапшылардың пікірінше, егер бұл жоспарлар толық жүзеге асса, Қазақстан Орталық Азиядағы ең тартымды инвестициялық алаңдардың біріне айналуы мүмкін.
Енді не болады?
Дөңгелек үстел қорытындысында қатысушылар Қазақстан капитал нарығын дамытуға қатысты нақты ұсыныстар әзірледі.
Қазір басты назар – жаңа реформалардың қаншалықты тез әрі тиімді іске асатынында. Өйткені капитал нарығының дамуы тек қаржы саласына емес, бүкіл экономикаға әсер ететін маңызды қадам болмақ.
