Қазақстанда мүгедектігі бар адамдарға арналған инфрақұрылымды бақылау жүйесі өзгереді.
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі нысандардың шынайы қолжетімділігін тексеретін жаңа алгоритм енгізбек, деп хабарлайды DKNews.kz.
Енді мекемелердің “бәрі талапқа сай” деген есебі жеткіліксіз болуы мүмкін — арнайы мамандар ғимараттарды өздері барып тексереді.
Бұл мәселе ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаевтың төрағалығымен өткен Үйлестіру кеңесінің отырысында көтерілді. Жиында кедергісіз орта қалыптастыру, оңалту қызметтерін цифрландыру және әлеуметтік қызметтердің сапасын арттыру мәселелері талқыланды.
Енді тексеру қалай өтеді?
Жаңа алгоритм бойынша министрліктің аумақтық департаменттері нысандарды арнайы тексеруден өткізеді. Яғни, қағаздағы есеп емес, адамның шын мәнінде ғимаратқа кіріп-шыға алуы басты назарда болады.
Тексеру кезінде мыналар қаралады:
- ғимаратқа кіреберіс;
- пандустар мен қозғалыс жолдары;
- лифт пен есіктердің ыңғайлылығы;
- санитарлық тораптар;
- автотұрақтағы арнайы орындар;
- визуалды және дыбыстық навигация.
Жалпы бағалау 12 негізгі аймақты қамтиды.
Соңғы жылдары елде “қолжетімді орта” туралы көп айтылғанымен, іс жүзінде көптеген ғимараттар әлі де ыңғайсыз күйде қалып отыр. Кей жерде пандус болғанымен, оның бұрышы тым тік. Кейбір мекемелерде тактильді жолақтар бар, бірақ олар есікке емес, қабырғаға апарады. Сондықтан жаңа алгоритм дәл осындай формалды тәсілдерді азайтуды көздейді.
Бақылауға қоғамдық өкілдер де қатысады
Министрлік бақылау процесіне әкімдердің мүгедектік мәселелері бойынша штаттан тыс кеңесшілерін тартуды жоспарлап отыр. Бұл тексерулердің ашық өтуіне және бағалаудың объективті болуына ықпал етеді.
Сарапшылардың айтуынша, мүгедектігі бар адамдардың өздері қатысқан мониторинг әлдеқайда тиімді нәтиже береді. Себебі ғимараттың шынымен қолжетімді екенін күнделікті өмірде сол адамдар ғана нақты сезінеді.
Шипажайларға да жаңа талап қойылады
Отырыста тағы бір маңызды мәселе — шипажайлық-курорттық емдеу сапасы талқыланды. Министрлік енді мұндай ұйымдарды міндетті аккредиттеуден өткізуді ұсынып отыр.
Бұл өзгеріс қызмет сапасын арттыруға бағытталған. Өйткені соңғы жылдары әлеуметтік тапсырыс арқылы қызмет көрсететін кейбір орталықтардың жұмысына қатысты сын көбейген.
Face-ID мен QR-код енгізілуі мүмкін
Министрлік Әлеуметтік қызметтер порталы арқылы қызмет көрсетушілерге нақты талаптар енгізуді ұсынды.
Олардың ішінде:
- мүгедектігі бар адамдар үшін орындардың кемінде 10 пайызын резервтеу;
- қызметтің шынымен көрсетілгенін растау;
- жалған есептілікті азайту.
Ол үшін Face-ID және QR-код сияқты цифрлық бақылау құралдары қолданылуы мүмкін.
Яғни, жүйе “қағаз жүзіндегі қызметтен” нақты алынған қызметке көшуді көздейді.
“Құқықтарды сақтау — басты міндет”
Асқарбек Ертаев мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын қамтамасыз ету мәселесі қатаң бақылауда болуы керектігін айтты. Оның сөзінше, өңірлік департаменттер бұл бағыттағы жұмысты күшейтуі тиіс.
Кеңес қорытындысы бойынша министрлікке нормативтік-құқықтық өзгерістерді жеделдету тапсырылды. Болашақта бұл түзетулер оңалту стандарттарын лицензиялау мен бақылауды күшейтуге мүмкіндік береді.
Сарапшылардың пікірінше, егер жаңа алгоритм толық әрі әділ іске асса, Қазақстандағы “қолжетімді орта” ұғымы алғаш рет формалды есептен нақты өмірге жақындауы мүмкін.
