Қазақстанда әскери жоғары оқу орындарын үздік аяқтаған түлектер үшін жаңа мүмкіндік пайда болды.
Енді оқуын «қызыл дипломмен» тәмамдаған курсанттар бұрынғыдай жай лейтенант емес, бірден «аға лейтенант» әскери атағын алады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл өзгеріс жас офицерлердің мәртебесін көтеріп қана қоймай, әскери мамандыққа қызығушылықты арттыруға бағытталған маңызды қадам ретінде бағаланып отыр.
19 мамырда Мемлекет басшысы мемлекеттік қызмет мәселелеріне қатысты заңға қол қойды. Осы құжат аясында «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» заңға да толықтырулар енгізілмек. Негізгі өзгеріс — әскери оқу орындарының үздік түлектеріне қатысты.
Кімдер «аға лейтенант» болады?
Жаңа тәртіп Қазақстандағы ғана емес, шетелдегі әскери және арнаулы жоғары оқу орындарында күндізгі бөлімде оқып, үздік нәтиже көрсеткен түлектерге де қатысты болады. Егер курсант оқуын жоғары көрсеткішпен аяқтаса, оған автоматты түрде «аға лейтенант» әскери атағы беріледі.
Бұған дейін барлық түлекке негізінен «лейтенант» атағы тағайындалатын. Ал «аға лейтенант» шеніне жету үшін бірнеше жыл қызмет өту қажет еді. Енді үздік оқығандар осы сатыдан бірден өтеді.
Бұл нені өзгертеді?
Сарапшылардың пікірінше, бұл — тек атақ мәселесі емес. Әскери жүйеде шен офицердің мансаптық мүмкіндігіне, жалақысына және беделіне тікелей әсер етеді. Сондықтан жаңа өзгеріс әскери білімге деген бәсекені күшейтуі мүмкін.
Тағы бір маңызды жаңалық — үздік түлектерге болашақ қызмет орнын таңдау құқығы беріледі. Яғни олар қай өңірде немесе қай әскери бөлімде қызмет еткісі келетінін өздері таңдай алады.
Бұл әсіресе жастар үшін маңызды факторға айналуы мүмкін. Себебі көп жағдайда жас офицерлер елдің шалғай гарнизондарына жіберіліп келген.
Неліктен бұл қазір маңызды болды?
Соңғы жылдары Қазақстанда әскери мамандыққа қызығушылық құбылып тұр. Бір жағынан, мемлекет әскери қызметкерлерге әлеуметтік қолдауды күшейтіп жатыр. Екінші жағынан, жастар арасында IT, бизнес және азаматтық мамандықтарға сұраныс артқан.
Осы жағдайда билік әскери білімді тартымды етуге тырысып отыр. Үздік оқыған курсантқа бірден жоғары шен беру — мотивацияның жаңа құралы.
Әсіресе Ұлттық қорғаныс университеті, Құрлық әскерлерінің әскери институты, Әуе қорғанысы күштерінің институты секілді оқу орындарында бәсеке күшеюі мүмкін.
Жарлыққа қандай өзгеріс енгізіледі?
Жаңа нормаларды толық іске асыру үшін Президенттің 2006 жылғы әскери қызмет өткеру қағидалары туралы жарлығына да өзгерістер дайындалды. Бұл құжат жаңа жүйені ресми түрде бекітеді.
Яғни енді «аға лейтенант» атағын беру тек бастама емес, заңмен реттелетін нақты нормаға айналады.
Жастардың көзқарасы өзгеруі мүмкін бе?
Әлеуметтік желілерде бұл жаңалық қызу талқыланып жатыр. Көпшілік мұны әскери саладағы әділ мотивация деп қабылдаса, енді бірі «үздік оқу нақты артықшылық беруі керек еді» деген пікір айтуда.
Бір нәрсе анық: мемлекет әскери элитаны қалыптастыруға басымдық бере бастады. Ал жаңа жүйе әскери оқу орындарындағы бәсекені күшейтіп, болашақ офицерлердің деңгейіне әсер етуі ықтимал.
