Солтүстік Қазақстанда ауыл шаруашылығы жаңа кезеңге қадам басты.
Премьер-министр Олжас Бектенов өңірге жұмыс сапарымен барып, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың агроөнеркәсіп кешенін дамыту жөніндегі тапсырмаларының орындалуын тексерді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бірақ бұл сапар тек есеп беру жиыны емес еді. Әңгіме Қазақстанның азық-түлік қауіпсіздігі, ауылдағы жұмыс орындары және фермерлердің табысы туралы болды.
Бүгінде Солтүстік Қазақстан облысы елдегі сүт өндірісінің негізгі орталықтарының біріне айналып келеді. Өңір шаруашылықтар арасында сүт өндіру көлемі бойынша республикада екінші орында тұр және Қазақстандағы өңделетін сүттің шамамен алтыдан бір бөлігін қамтамасыз етеді.
Робот сауатын сиырлар және цифрлық ферма
Есіл ауданындағы Корнеевка ауылында орналасқан «Атамекен-Агро-Корнеевка» серіктестігі бүгінде ауыл шаруашылығының қандай болуы керектігін көрсетіп отыр.
Мұнда 2,5 мың бас ірі қара ұсталады, оның ішінде 1300-ден астамы – сауын сиырлар. Ең қызығы – фермадағы көптеген процестер автоматтандырылған. Арнайы цифрлық жүйелер әр сиырдың денсаулығын, қозғалысын, өнімділігін бақылап отырады.
Бір қарағанда бұл Еуропадағы ферма секілді көрінеді. Бірақ ол Солтүстік Қазақстанның дәл ортасында орналасқан.
2025 жылдың қорытындысы бойынша шаруашылық шамамен 11 мың тонна сүт өндірген. Бұл көрсеткіш өңірдегі қайта өңдеу кәсіпорындарын сапалы шикізатпен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Неге мемлекет дәл сүт фермаларына басымдық беріп отыр?
Соңғы жылдары Қазақстан тек шикізат өндіруші ел болудан бас тартып келеді. Мемлекет енді дайын өнім шығаруға басымдық беруде.
Президенттің тапсырмасы бойынша агроөнеркәсіп кешенінде өңделген өнім үлесі 70 пайызға дейін жеткізілуі тиіс.
Бұл дегеніміз – шикі сүт сатудан гөрі ірімшік, май, қоюлатылған сүт секілді қосылған құны жоғары өнім өндіру тиімдірек.
Олжас Бектенов мұндай жобалардың ауылдағы тұрақты жұмыс орындарын көбейтіп, азық-түлік қауіпсіздігін нығайтатынын атап өтті.
Ауру азайып келеді: ветеринарияға 14 жылдан кейін алғаш рет үлкен қаржы бөлінді
Ауыл шаруашылығының табысты болуы тек техника мен қаржыға байланысты емес. Малдың саулығы да шешуші рөл атқарады.
Солтүстік Қазақстанда соңғы үш жыл ішінде бруцеллез ауруы 12 есе азайған.
Облыс әкімінің бірінші орынбасары Марат Тасмағанбетовтің айтуынша:
«Бүгінгі таңда эпизоотиялық жағдай қолайлы болып отыр. Соңғы үш жылда біздің өңірде бруцеллез 12 есе азайды, қолайсыз пункттер 7 пунктке төмендеді. Аурудың күрт өршу ошағы қысқарды».
Биыл ғана өңірде 57 ветеринариялық пункт пен екі ветеринариялық станса салуға республикалық бюджеттен 1,8 млрд теңге бөлінген.
Фермерлер не дейді?
Сапар аясында Премьер-министр жергілікті шаруалармен де кездесті.
Соңғы жылдары мемлекет ұсынған жеңілдетілген несиелер, арзандатылған тыңайтқыштар және дизель отыны мәселесінің шешілуі ауыл кәсіпкерлерінің көңілінен шығып отыр.
«СК Вагулинское» ЖШС директоры Виктор Редин мемлекеттік қолдаудың нақты нәтижесін атап өтті:
«“Кең дала-2” бағдарламасы бізге қолдау көрсетті. Бүгінде біз қаржыландыруды жоспарлауға мүмкіндік алдық. Тыңайтқыштарды тұрақты түрде алып отырмыз. Соңғы жылдары дизель отынына қатысты мәселелер шешілді. Бұл үшін Президентке шынайы алғысымызды білдіреміз».
Ал «Ақселеу» ЖШС директоры Серік Малаев жеңілдетілген 5 пайыздық несиелердің көктемгі дала жұмыстарын уақытында аяқтауға мүмкіндік бергенін айтты.
Қазақстан астығы 70 елге экспортталады
Кездесу барысында Олжас Бектенов Қазақстанның әлемдік астық нарығындағы позициясына ерекше тоқталды.
Бүгінде қазақстандық астық әлемнің 70 еліне экспортталады. Ел әлемдегі астық экспорттаушы жетекші он мемлекеттің қатарына кіреді.
Премьер-министрдің айтуынша:
«Президенттің тапсырмасы бойынша үшінші жыл қатарынан аграрлық секторға ауқымды қолдау көрсетілуде. Биыл өсімдік және мал шаруашылығы салаларын жалпы қаржыландыру көлемі 1 трлн 200 млрд теңгеге жетті. Нәтижесін көріп отырмыз: соңғы екі жылда жақсы өнім алынды».
Болашақтағы ауыл қандай болады?
Солтүстік Қазақстанда ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқын алып келеді.
Қазір өңірде 13 креативті IT-орталық жұмыс істейді. Мыңдаған ауыл тұрғыны цифрлық дағдыларды меңгеріп жатыр. Жыл соңына дейін тағы 11 орталық ашу жоспарланған.
Ал алқаптарда дрондар, метеостанциялар және арнайы анализаторлар жұмыс істеп жатыр. Олар фермерлерге егістіктің жағдайын нақты бағалауға және шығынды азайтуға көмектеседі.
Басқаша айтқанда, Қазақстандағы заманауи фермер енді тек трактор жүргізетін адам емес. Ол цифрлық технологияларды қолданатын агробизнес менеджеріне айналып келеді.
СҚО-дан Ресейге дейін: жаңа экспорттық мүмкіндік
Премьер-министр сапарының соңғы нүктесі Петропавлдағы «Eurasian Milk» сүт өңдеу зауыты болды.
Кәсіпорын бүгінде ірімшік, сары май, қоюлатылған сүт және басқа да өнімдердің 24 түрін шығарады. Өнімдер Қазақстаннан бөлек Ресей, Қырғызстан және Әзербайжан нарығына экспортталады.
2026 жылдың соңына қарай мұнда жаңа өнім – крем-чиз өндірісі іске қосылмақ.
Алайда зауыт әзірге жобалық қуатының тек жартысымен жұмыс істеп тұр. Осыған байланысты Олжас Бектенов жауапты мемлекеттік органдарға кәсіпорынның толық қуатқа шығуына қажетті қолдау көрсетуді тапсырды.
Қорытынды
Солтүстік Қазақстандағы бүгінгі өзгерістер ауыл шаруашылығының болашағы қандай болатынын көрсетеді. Роботтандырылған фермалар, цифрлық технологиялар, терең өңдеу зауыттары және экспортқа бағытталған өндіріс – мұның бәрі жаңа аграрлық экономиканың белгілері.
Егер қазіргі қарқын сақталса, СҚО жақын жылдары Қазақстанның ғана емес, бүкіл Орталық Азияның ең қуатты агроөнеркәсіптік орталықтарының біріне айналуы мүмкін.
