Қазақстанда көктемгі егіс науқаны аяқталды. Бірақ Үкімет үшін басты мәселе енді егін егу емес, ауыл шаруашылығын жаңа деңгейге шығару болып отыр.
Солтүстік Қазақстан облысында өткен кеңесте Премьер-министр Олжас Бектенов агросекторға қатысты бірнеше маңызды мәлімдеме жасап, ірі жер иелеріне ашық ескерту жасады: мемлекет қолдау көрсетеді, бірақ жауапкершілік те талап етіледі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Солтүстік Қазақстан облысына жұмыс сапары барысында Премьер-министр Олжас Бектенов көктемгі егіс жұмыстарының қорытындысын шығарып, агроөнеркәсіп кешенін дамыту мәселелерін талқылады. Кеңесте мемлекеттік қолдау, су тапшылығы, мал шаруашылығы, ветеринариялық қауіпсіздік және ауылдағы жұмыспен қамту мәселелері көтерілді.
Егіс көлемі артты: Қазақстан қандай өнімге басымдық беріп жатыр?
Биыл елімізде ауыл шаруашылығы дақылдары 23,8 миллион гектар алқапқа егілді. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 180 мың гектарға көп.
Соңғы жылдары билік ауыл шаруашылығында тек көлемге емес, табыстылыққа да мән бере бастады. Сондықтан егіс құрылымын әртараптандыру жұмыстары жалғасуда. Майлы дақылдардың, мал азықтық өнімдердің және жоғары сұранысқа ие ауыл шаруашылығы дақылдарының үлесі ұлғайып келеді.
Мемлекет көктемгі науқанға айтарлықтай қолдау көрсетті. Шаруалар жеңілдетілген дизель отынымен қамтамасыз етіліп, тұқым қоры толық жабылды. Сонымен қатар минералды тыңайтқыштарды қолдану көлемі де артып отыр.
Бектеновтің басты мәлімдемесі: Жұмыс орны болмаса, жер де болмайды
Кеңестегі ең назар аудартқан мәлімдемелердің бірі ірі ауыл шаруашылығы кәсіпорындарына қатысты болды.
Премьер-министр мемлекеттік қолдау алып отырған ірі шаруашылықтар ауыл тұрғындарын жыл бойы жұмыспен қамтуға міндетті екенін айтты.
«Ашығын айтайын, егер осы бағытта тиісті шаралар қабылданбаса, біз сіздермен бірге бұдан әрі жұмыс істей алмаймыз, мұндай меншік иелерінен жер телімдерін кері қайтарып ала бастаймыз», — деді Олжас Бектенов.
Бұл мәлімдеме соңғы жылдары жиі көтеріліп жүрген мәселені қайта күн тәртібіне шығарды. Сарапшылардың пікірінше, ауылдағы жұмыссыздық пен жерді тиімсіз пайдалану мәселесін шешуде мұндай талаптардың маңызы артып келеді.
Қазақстан аусылдан таза ел мәртебесін алды
Кеңесте ветеринариялық қауіпсіздік мәселесіне ерекше назар аударылды.
Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаровтың мәліметінше, соңғы екі жылда жүздеген ветеринариялық нысан салынды, зертханалар жаңартылып жатыр. Нәтижесінде Қазақстан ресми түрде аусылдан таза ел мәртебесін иеленді.
Бұл жаңалықтың маңызы зор. Себебі халықаралық нарықтарда мал өнімдерін экспорттау кезінде ветеринариялық қауіпсіздік негізгі талаптардың бірі саналады. Сарапшылардың бағалауынша, жаңа мәртебе қазақстандық ет өнімдерінің экспорттық әлеуетін айтарлықтай күшейтуі мүмкін.
Су тапшылығы жаңа сын-қатерге айналып барады
Үкімет алаңдап отырған негізгі мәселелердің бірі — су ресурстары.
Өткен жылы кейбір өңірлерде егіс құрылымының сақталмауы су тұтынудың күрт артуына әкелген. Әсіресе Түркістан мен Қызылорда облыстарында жағдай ерекше бақылауға алынған.
Осыған байланысты күріш алқаптары қысқартылып, су үнемдеу технологиялары кеңінен енгізілуде. Мақта шаруашылығында тамшылатып суару жүйелері қолданылатын жер көлемі айтарлықтай ұлғайды.
Ал «Қазгидромет» болжамына сәйкес, шілде-қыркүйек айларында еліміздің бірқатар өңірінде ылғал тапшылығы байқалуы мүмкін. Сондықтан Үкімет қуаңшылық қаупі бар аймақтарды ерекше бақылауда ұстамақ.
Ауыл шаруашылығына 1,2 триллион теңге бөлінеді
Агросекторды қаржыландыру көлемі де өсіп келеді.
«Бәйтерек» холдингінің мәліметінше, биыл агроөнеркәсіп кешенін дамытуға 1,2 триллион теңгеден астам қаражат қарастырылған. Оның 750 миллиард теңгесі егіс және жинау жұмыстарына бағытталады. Қазірдің өзінде фермерлер жүздеген миллиард теңге көлемінде жеңілдетілген қаржы алған.
Соңғы екі жылда елде 540 жаңа агроөнеркәсіптік өндіріс іске қосылды. Оның ішінде тауарлы-сүт фермалары, мал шаруашылығы кешендері, құс фабрикалары, астық және көкөніс қоймалары бар.
Ауыл шаруашылығы цифрлық дәуірге қадам басып жатыр
Кеңес барысында жасанды интеллект пен цифрландыру тақырыбы да қозғалды.
Премьер-министр аграрлық өндірістің барлық кезеңіне — егістіктен бастап дүкен сөресіне дейін цифрлық технологияларды енгізу қажеттігін айтты. Бұл тапсырма Мемлекет басшысы жариялаған Цифрландыру және жасанды интеллект жылы аясында ерекше маңызға ие болып отыр.
Үкіметтің жоспары айқын: Қазақстан ауыл шаруашылығын тек шикізат өндіретін сала ретінде емес, жоғары технологиялы әрі экспортқа бағытталған индустрия ретінде дамытуға ниетті.
Негізгі сигнал қандай?
Солтүстік Қазақстандағы кеңестің басты қорытындысы — мемлекет агросекторға бұрынғыдан да көп қаржы бөліп жатыр. Бірақ сонымен бірге жерді тиімді пайдалану, ауыл тұрғындарын тұрақты жұмыспен қамту және жаңа технологияларды енгізу бойынша талаптар да күшейеді.
Бектеновтің «жерді кері қайтару» туралы мәлімдемесі ауыл шаруашылығындағы жаңа кезеңнің басталғанын аңғартқандай. Енді мемлекеттік қолдау мен бизнестің жауапкершілігі қатар жүруі тиіс.
