Қазақстан университеттерінде жасанды интеллект енді жай ғана оқытылатын пән емес.
Ол нақты мәселелерді шешетін, адамдар күнделікті қолданатын технологияға айналып келеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бірнеше жыл бұрын студенттер AI құралдарын меңгеруге ғана ден қойса, бүгінде олар білім беру, медицина, ауыл шаруашылығы, ғылым және өнеркәсіп үшін дайын цифрлық өнімдер жасап жатыр.
Соның жарқын дәлелі – AI-Sana бағдарламасының нәтижелері. Бағдарламаның екінші кезеңінде еліміздің 105 жоғары оқу орнынан 87 мыңнан астам студент пен 1 500-ден астам куратор білім алуда. Осы уақыт ішінде қатысушылар 442 жасанды интеллект жобасын әзірлеген.
Бұл көрсеткіш Қазақстан университеттері біртіндеп тек маман даярлайтын білім ордасы ғана емес, жаңа технологиялар дүниеге келетін инновациялық алаңға айналып келе жатқанын көрсетеді.
Білім беру – AI ең көп қолданылып жатқан сала
Әзірленген жобалардың ең үлкен бөлігі білім беру жүйесіне тиесілі. Қазірдің өзінде 188 AI-шешім оқу процесін жеңілдетуге бағытталған.
Олардың ішінде:
- оқытуды жекелендіру;
- тапсырмаларды автоматты тексеру;
- оқу үлгерімін талдау;
- әкімшілік процестерді цифрландыру сияқты бағыттар бар.
Мұндай жобалар мұғалімдер мен оқытушылардың уақытын үнемдеп қана қоймай, студенттерге де сапалы білім алуға мүмкіндік береді.
Мыңдаған адам қолданып жүрген AI-жобалар
AI-Sana аясында жасалған кейбір жобалар бүгінде нақты қолданысқа енгізіліп, мыңдаған пайдаланушыға қызмет көрсетіп жатыр.
Ең танымал шешімдердің бірі – AI-Talapker. Ұлттық тестілеу орталығы әзірлеген AI-чат-бот талапкерлердің ҰБТ мен жоғары оқу орындарына түсуге қатысты сұрақтарына жауап береді.
Бүгінде сервис 69 мыңнан астам пайдаланушының өтінішін өңдеп, талапкерлер үшін қажетті ақпаратқа қолжетімділікті арттырды әрі мамандардың жұмыс жүктемесін айтарлықтай қысқартты.
Тағы бір сәтті жоба – Satbayev University әзірлеген AI-прокторинг жүйесі. Ол онлайн емтихан кезінде академиялық адалдықты қамтамасыз етеді. Жүйе тек Қазақстанда ғана емес, шетелдік ұйымдарда да енгізілген. Қазіргі таңда оны пайдаланушылар саны 180 мыңнан асты.
Ал AlmaU университетінде жасалған OquLabs платформасы тапсырмаларды автоматты түрде тексеруге, оқушылардың үлгерімін бақылауға және оқу нәтижелерін талдауға мүмкіндік береді. Бүгінде бұл жүйе еліміздегі бірқатар мектептерде қолданылып жатыр.
Университеттер енді AI-агенттер экожүйесін құрып жатыр
AI жобаларының келесі кезеңі одан да ауқымды.
Қазақстандық жоғары оқу орындары енді бір ғана интеллектуалды сервисті емес, бірнеше AI-агент өзара байланысып жұмыс істейтін толыққанды цифрлық экожүйелерді құруға көшуде.
Мәселен:
- Қарағанды индустриялық университетінде студенттер мен талапкерлерге қызмет көрсететін, сондай-ақ академиялық және әкімшілік процестерді автоматтандыратын Smart Bots платформасы әзірленіп жатыр.
- Қостанай өңірлік университетінде интеллектуалды талдау, контент генерациясы және дербестендірілген оқыту мүмкіндіктерін біріктіретін AI-Mektep платформасы дамып келеді.
- М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінде студенттерді тану жүйесін, цифрлық құжат айналымын және интеллектуалды көмекші сервистерін біріктіретін Auezov AI First платформасын енгізу жоспарланған.
AI ғылымға да көмектесе бастады
Жасанды интеллект тек білім беру процесінде ғана емес, ғылыми зерттеулерде де маңызды құралға айналып келеді.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға берілетін өтінімдерді формалды талаптар бойынша автоматты түрде тексеретін жүйе әзірленуде.
Бұл шешім құжаттарды өңдеу уақытын қысқартып, ғылыми әкімшілендірудің тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар Ұлттық ғылыми кеңес мүшелеріне арналған AI-көмекші жасалып жатыр. Ол ғылыми жобалар, зерттеушілер және жарияланымдар туралы мәліметтерді талдап, сараптамалық шешім қабылдауға қолдау көрсетеді.
Студенттер енді технология тұтынушысы емес, жасаушысы
AI-Sana бағдарламасының басты ерекшелігі – жобалардың басым бөлігін студенттердің өздері әзірлеуі.
Олар жасанды интеллект құралдарын меңгеріп қана қоймай, нақты өндірістік және әлеуметтік мәселелерді шешуге арналған өнімдерді жасап шығарып жатыр.
Бұл Қазақстанда технологиялық кәсіпкерліктің жаңа буыны қалыптасып келе жатқанын аңғартады.
Келесі мақсат – әлемдік нарық
AI-Sana аясында әзірленген үздік жобалар алдағы уақытта акселерациялық бағдарламалардан өтіп, инвестиция тартып, жеке технологиялық өнім ретінде нарыққа шығу мүмкіндігіне ие болады.
Бұл Қазақстан университеттерінде туған идеялардың халықаралық деңгейдегі стартаптарға айналуына жол ашады.
Жасанды интеллект саласындағы бүгінгі өзгерістер бір нәрсені анық көрсетіп отыр: Қазақстан университеттері енді тек білім беретін орын емес. Олар елдің цифрлық экономикасына нақты өнім ұсынатын технологиялық орталықтарға айналып келеді. Ал сол өзгерістің басты қозғаушы күші – бүгінгі студенттер.
