Қазақстан Қарулы күштері туралы сөз болғанда, көпшілік әскери техника мен жауынгерлік дайындықты елестетеді.
Алайда әскердің жауынгерлік қабілетін сақтап тұратын тағы бір маңызды құрылым бар. Ол – Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің Санитарлық-эпидемиологиялық орталығы. Биыл бұл қызметке 60 жыл толып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Алты онжылдық ішінде шағын санитарлық-эпидемиологиялық жасақтан басталған құрылым бүгінде заманауи зертханалармен, жоғары технологиялық жабдықтармен және тәжірибелі мамандармен қамтамасыз етілген кешенді жүйеге айналды. Оның негізгі міндеті өзгерген жоқ – әскери қызметшілердің денсаулығын қорғап, әскердегі санитарлық-эпидемиологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету.
Әскердегі қауіпсіздік тарихы қалай басталды?
Орталықтың тарихы 1966 жылдың шілде айынан басталады. Сол кезде КСРО Құрлық әскерлері Бас штабының директивасына сәйкес санитарлық-эпидемиологиялық жасақ құрылды. Оның алғашқы бастығы болып медицина қызметінің подполковнигі Анатолий Николаевич Еремьянц тағайындалды.
Жасақтың жауапкершілік аймағы ауқымды болды. Мамандар Қазақ, Қырғыз, Тәжік және Түрікмен КСР-лерінде орналасқан әскери бөлімдердің санитарлық-эпидемиологиялық жағдайын бақылап отырды. Олар жеке құрамды вакцинациялап, эпидемияға қарсы шараларды ұйымдастырды, ауыз су мен азық-түлік сапасын тұрақты тексеріп, жұқпалы аурулардың алдын алуға ерекше көңіл бөлді.
1967 жылы бөлімше Алматы қаласындағы округтік әскери госпиталь базасына көшірілді. Ал Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін, 1992 жылдың қарашасында санитарлық-эпидемиологиялық жасақ ресми түрде Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің Санитарлық-эпидемиологиялық орталығы болып қайта құрылды.
Елдің барлық өңірін қамтыған жүйе
Әскердің санитарлық қауіпсіздігін тиімді ұйымдастыру үшін орталықтың қызметі кезең-кезеңімен кеңейтілді.
2014 жылы бірыңғай санитарлық-эпидемиологиялық бақылау жүйесін қалыптастыру мақсатында «Астана», «Батыс» және «Оңтүстік» филиалдары ашылды. Кейін, 2020 жылы бұл жүйе «Шығыс» филиалымен толықты.
Бүгінде аталған филиалдар Қазақстанның барлық өңірінде орналасқан әскери бөлімдерге санитарлық-эпидемиологиялық сүйемелдеуді қамтамасыз етіп келеді. Бұл қауіптің алдын жедел анықтап, қажетті шараларды уақытылы қабылдауға мүмкіндік береді.
Пандемия кезіндегі сын сағат
Соңғы онжылдықтағы ең үлкен сынақтардың бірі – COVID-19 пандемиясы болды. Осы кезеңде Санитарлық-эпидемиологиялық орталық мамандары әскери инфрақұрылымның тұрақты жұмысын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды.
Мамандар жедел штабтардың жұмысына қатысты, әскери нысандарда дезинфекция жұмыстарын жүргізді, әскери бөлімдерде санитарлық-эпидемияға қарсы және карантиндік іс-шараларды ұйымдастырды.
Сонымен қатар олар Қазақстан азаматтарын эвакуациялауға қатысқан әуе кемелерінің экипаждарын даярлауға атсалысып, әскери қызметшілерді вакцинациялау жұмыстарын сүйемелдеді және мемлекеттік органдармен бірлескен іс-қимылды үйлестірді.
Пандемия кезінде қабылданған маңызды шешімдердің бірі – Қорғаныс министрлігі басшылығының бастамасымен Алматы және Астана қалаларында полимеразалық тізбекті реакция (ПТР) бойынша екі зертхананың ашылуы болды. Бұл әскери санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің зертханалық және диагностикалық мүмкіндіктерін жаңа деңгейге көтерді.
Заманауи технология мен кәсіби тәжірибе
Бүгінде Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің Санитарлық-эпидемиологиялық орталығы заманауи зертханалық жабдықтармен және арнайы техникамен жарақтандырылған мамандандырылған құрылым саналады.
Орталық мамандары әскери бөлімдердің күнделікті қызметін ғана емес, оқу-жаттығуларды, халықаралық іс-шараларды санитарлық-эпидемиологиялық тұрғыдан сүйемелдейді. Сонымен қатар профилактикалық, санитарлық-гигиеналық және эпидемияға қарсы кешенді жұмыстарды тұрақты жүргізіп келеді.
60 жылдық тәжірибе – әскер қауіпсіздігінің кепілі
Алпыс жыл ішінде Санитарлық-эпидемиологиялық орталық үлкен даму жолынан өтті. Бір кездері бірнеше өңірге қызмет көрсеткен шағын жасақ бүгінде Қазақстан Қарулы күштерінің санитарлық-эпидемиологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ететін заманауи әрі тиімді жүйеге айналды.
Көпшілік назарына жиі іліге бермейтін бұл қызметтің ең басты жетістігі – көзге көрінбейтін қауіптердің алдын алып, әскери қызметшілердің денсаулығы мен әскердің жауынгерлік дайындығын үздіксіз қамтамасыз етуі. Қазіргі заманның биологиялық қауіптері мен жаңа эпидемиологиялық сын-қатерлері жағдайында мұндай қызметтің стратегиялық маңызы бұрынғыдан да арта түсті.
