Қазақстанда өндірілген өнім тек «Made in Kazakhstan» белгісі ғана емес. Бұл – жаңа жұмыс орындары, өңірлердегі өндірістің дамуы, азық-түлік қауіпсіздігі және импортқа тәуелділіктің азаюы, деп хабарлайды DKNews.kz.
Биыл Үкімет отандық өндірісті қолдауды жаңа деңгейге көтеріп, жүздеген миллиард теңгелік келісімдер жасасты. Мұның қарапайым халыққа әсері қандай? Неліктен дәл қазір ішкі өндірісті дамыту экономиканың басты бағытына айналып отыр? Осы сұрақтардың жауабын қарастырайық.
Қазақстан экономикасы жаңа кезеңге өтті
Соңғы жылдары Қазақстан экономикасы шикізатқа тәуелділікті азайтып, өңдеуші өнеркәсіпті күшейтуге басымдық бере бастады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бірнеше рет жоғары қосылған құны бар өнім шығаратын өндірістерді көбейту қажеттігін айтқан болатын.
Осы бағыттағы жұмыстар бүгінде нақты нәтижесін көрсете бастады. Биыл өңдеуші өнеркәсіп ел экономикасының негізгі драйверіне айналып, өндіріс көлемі алғашқы алты айдың өзінде 9,8 пайызға өсті.
466 миллиард теңге: мемлекет отандық кәсіпорындарға нақты тапсырыс беріп жатыр
Кәсіпкерлер үшін ең үлкен мәселе – өнімді өндіру емес, оны өткізу.
Сондықтан Үкімет соңғы жылдары ұзақмерзімді офтейк-келісімшарттарға ерекше көңіл бөліп келеді. Биылғы жартыжылдықта ғана жер қойнауын пайдаланушылар мен квазимемлекеттік сектор қазақстандық кәсіпорындармен 466,1 миллиард теңгенің келісімдерін жасасты.
Бұл дегеніміз:
- жаңа өндірістердің ашылуы;
- кәсіпорындардың тұрақты тапсырыс алуы;
- жұмыс орындарының сақталуы;
- жергілікті өнімнің нарықтағы үлесінің артуы.
Заңнамадағы өзгерістерден кейін ірі компаниялар мен мемлекеттік ұйымдар көптеген тауар мен қызметті алдымен қазақстандық өндірушілерден сатып алуға міндетті болды. Нәтижесінде өңірлерде жаңа өндірістік экожүйелер қалыптасып келеді.
Жалған өндірушілерге жол жоқ
Отандық өнімді қолдау тек жеңілдік берумен шектелмейді.
Қазір «Қазақстандық тауар өндірушілердің тізілімі» атты цифрлық жүйе жұмыс істейді. Платформа нақты өндіріс орындарын автоматты түрде тексеріп, өзін жалған өндіруші ретінде көрсететін компанияларды анықтайды.
Бүгінде жүйеде 6,6 мыңнан астам кәсіпорын тіркелген. Оның ішінде 4 467 компания толықтай Қазақстанда өндірілген өнім шығарады.
Бір жылдың ішінде 200 жаңа өндіріс іске қосылады
Қазақстанның индустриялық картасы көз алдымызда өзгеріп жатыр.
Президенттік пулға енген 17 ірі жоба елдегі жоғары технологиялық өндірістердің негізін қалыптастыруға бағытталған.
Олардың қатарында:
- Kia Qazaqstan автозауыты;
- Astana Motors Manufacturing Kazakhstan;
- Павлодардағы жаңа металлургиялық кластер;
- Абай облысындағы мыс балқыту зауыты;
- Атыраудағы ірі газ-химия кешендері бар.
Тек биылдың өзінде:
- 200 индустриялық жоба жүзеге асады;
- 18 мыңға жуық тұрақты жұмыс орны ашылады;
- өндірістер жыл сайын 1,5 триллион теңгенің өнімін шығарады;
- оның 500 миллиард теңгесі экспортқа жөнелтіледі.
Ауыл шаруашылығы да қарқын алды
Өндірістегі өзгерістер ауылға да әсер етті.
Биыл ауыл шаруашылығының жалпы өнімі 2,2 триллион теңгеге жетіп, саладағы өсім 4,4 пайызды құрады.
Ең маңызды өзгеріс – инвестиция көлемінің артуы.
Бес ай ішінде:
- ауыл шаруашылығына инвестиция 36,4 пайызға өсті;
- азық-түлік өндірісіне салынған инвестиция 2,7 есеге көбейді.
Ал «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы мыңдаған ауыл тұрғыны өз кәсібін ашуға мүмкіндік алып отыр.
Қазақстанда жасалған техника көбейді
Ауыл шаруашылығы техникасында да маңызды өзгеріс байқалады.
Жеңілдетілген лизинг бағдарламасының арқасында фермерлердің жаңа техника сатып алу мүмкіндігі кеңейді.
Бүгінде елімізде сатылатын ауыл шаруашылығы техникасының 95 пайызы Қазақстанда құрастырылған.
Қостанай мен Петропавлдағы кәсіпорындар әлемдік John Deere және CLAAS брендтерінің техникаларын жергілікті жерде шығарады.
Баға тұрақтылығы қалай қамтамасыз етіледі?
Ішкі өндірісті дамытудың тағы бір маңызды мақсаты – азық-түлік бағасын бақылауда ұстау.
Қазір Қазақстан негізгі азық-түлік өнімдерінің 80–100 пайызын өз өндірісі есебінен қамтамасыз етеді.
Биыл:
- ет;
- шұжық;
- өсімдік майы;
- сары май;
- ірімшік;
- сүзбе;
- жарма;
- макарон;
- күріш;
- кондитерлік өнімдер өндірісі артты.
Сонымен бірге Үкімет импортқа тәуелді алты негізгі өнім бойынша жаңа өндірістерді іске қосуға кірісті. Олар:
- құс еті;
- балық;
- шұжық;
- ірімшік;
- қант;
- алма.
Бұл жобалар импорт үлесін азайтып, азық-түлік бағасының күрт өсуіне жол бермеуге бағытталған.
Неліктен бұл әрбір қазақстандық үшін маңызды?
Экономикалық көрсеткіштер көбіне қарапайым азаматқа алыс болып көрінеді. Бірақ өндірістегі өзгерістердің нақты нәтижесі күнделікті өмірде байқалады.
Жаңа зауыттар ашылса – жаңа жұмыс орындары пайда болады.
Отандық өнім көбейсе – импортқа тәуелділік азаяды.
Өндіріс артса – азық-түлік қауіпсіздігі күшейеді.
Ал нарықта жергілікті өнім көбейген сайын бағаның тұрақтылығын сақтау мүмкіндігі де артады.
Сондықтан бүгінгі таңда Қазақстанда өндірілген өнімді қолдау тек экономикалық саясат емес, елдің ұзақ мерзімді тұрақтылығы мен өңірлердің дамуына бағытталған стратегиялық міндетке айналып отыр.
