Қазақстан мен Өзбекстан өңірлер арасындағы тікелей ынтымақтастықтың жаңа тетігін іске қосты. Ақтауда екі елдің премьер-министрлері Олжас Бектенов пен Абдулла Ариповтің қатысуымен Қазақстан мен Өзбекстан өңірлері басшылары кеңесінің алғашқы отырысы өтті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесу қорытындысында өңірлер арасында меморандумдар және жалпы сомасы 80 млрд теңгеден асатын коммерциялық құжаттар жасалды.
Өңірлер арасындағы ынтымақтастықтың жаңа тетігі
Өңірлер басшылары кеңесі Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевтің бірлескен шешімімен құрылды.
Жаңа алаң екі елдің облыстары мен қалалары арасындағы тікелей байланысты нығайтуға, бірлескен жобаларды жедел іске асыруға және сауда-инвестициялық ынтымақтастықты кеңейтуге мүмкіндік береді.
Олжас Бектенов Қазақстанның Қасым-Жомарт Тоқаевтың басшылығымен дамудың жаңа кезеңіне қадам басқанын атап өтті. Оның айтуынша, жаңа Конституцияны іске асыру ұлттық экономиканы нығайтуға, инвестициялық тартымдылықты арттыруға және бизнеске барынша қолайлы жағдай жасауға берік институционалдық негіз қалыптастырады.
«Біз бауырлас Өзбекстанмен стратегиялық әріптестік пен одақтастық қатынастарды жан-жақты дамытуға ерекше мән береміз. Өңірлер басшылары кеңесінің құрылуы мемлекеттеріміз арасындағы қарқынды саяси диалогтың дәйекті жалғасы болып, өзара сенім мен тату көршілікке негізделген ықпалдастықты кеңейтуге жаңа мүмкіндіктер ашады. Сонымен бірге, елдеріміз арасындағы сауда-инвестициялық байланыстарды одан әрі жандандыруда өңіраралық қарым-қатынастар орасан зор рөл атқарады. Кеңес жұмысы екі мемлекет басшыларының белгілеген көрсеткіштерін $10 млрд-қа дейін ұлғайту міндетіне қол жеткізуге елеулі үлес қосатынына сенімдімін», — деп атап өтті Олжас Бектенов.
Алғашқы отырыс Ақтауда өтті
Абдулла Арипов кездесудің Каспий өңіріндегі маңызды көлік-логистикалық орталықтардың бірі — Ақтау қаласында өтуінің символдық мәні бар екенін айтты.
«Біздің бүгінгі кездесуіміз Каспий теңізінің інжу-маржаны әрі өңіріміздің маңызды көлік-логистикалық хабы саналатын Ақтау қаласында өтуінің мәні зор. Қазақстан – Өзбекстан үшін жақын көрші ғана емес, сенімді стратегиялық серіктес әрі одақтас мемлекет. Өңіраралық әріптестік өзара іс-қимылымыздың басым бағыттарының біріне айналды. Осыған байланысты мемлекеттеріміздің құрметті президенттері Өңірлер басшылары кеңесін құру туралы шешім қабылдады. Өңірлік деңгейдегі тікелей байланыстар өзбек-қазақ қатынастарын одан әрі нығайтуға қуатты серпін беретініне», — деп атап өтті Абдулла Арипов.
Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы мемлекеттік шекараның жалпы ұзындығы шамамен 2,3 мың шақырымды құрайды.
Қарақалпақстанмен, сондай-ақ Жизақ, Науаи, Сырдария және Ташкент облыстарымен шектесетін қазақстандық өңірлер:
- Маңғыстау облысы;
- Ақтөбе облысы;
- Қызылорда облысы;
- Түркістан облысы.
Шекаралас өңірлер сауда, өнеркәсіптік кооперация, логистика және туризм салаларындағы байланысты кеңейтетін негізгі алаңға айналуы мүмкін.
Өнеркәсіптік кооперация орталығы толық іске қосылмақ
Олжас Бектенов «Орталық Азия» халықаралық өнеркәсіптік кооперация орталығын толыққанды іске қосудың маңызын атап өтті.
Орталықты екі елге де тиімді әрі бәсекеге қабілетті жобалармен толықтыру жоспарланып отыр. Бұл алаң Қазақстан мен Өзбекстан кәсіпорындарының байланысын жеңілдетіп, бірлескен өндірістер құруға және өзара жеткізілім көлемін арттыруға жағдай жасайды.
Өнеркәсіптік кооперацияны дамыту президенттер белгілеген өзара сауда көлемін 10 млрд долларға жеткізу мақсатына қол жеткізудің негізгі құралдарының бірі ретінде қарастырылып отыр.
Қазақстан порттары контейнер тасымалын арттырды
Отырыста заманауи көлік-логистикалық инфрақұрылымды дамытуға ерекше назар аударылды.
Қазақстан мен Өзбекстан стратегиялық маңызы бар Еуразия бағыттарының торабында орналасқан. Тараптар Солтүстік — Оңтүстік бағыты және Трансауған дәлізімен ұштасатын Транскаспий халықаралық көлік бағытының мүмкіндіктерін кеңінен пайдалануға ниетті.
Өткен жылдың қорытындысында Ақтау және Құрық теңіз порттары арқылы 8 млн тонна жүк ауыстырылып тиелді.
Биылғы жылдың алғашқы жартысында Қазақстан порттары арқылы контейнер тасымалы:
- 5%-ға өсті;
- 50 мың ДФЭ-ден асты.
Порттар мен құрлықтағы инфрақұрылымды дамыту Орталық Азия, Каспий өңірі, Кавказ және Еуропа нарықтары арасындағы жүк тасымалын жеделдетуге мүмкіндік береді.
Туризм жаңа өсу нүктесіне айналуы мүмкін
Қатысушылар Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы туристік ынтымақтастықтың әлеуетіне де назар аударды.
Екі елдің азаматтары көрші мемлекеттің тарихи және мәдени орталықтарына барған сайын көбірек қызығушылық танытып келеді. Өңірлердің тікелей байланысы бірлескен туристік бағыттарды әзірлеуге, мәдени іс-шаралар ұйымдастыруға және шекаралық туризмді дамытуға жол ашады.
Пленарлық отырыста екі ел өңірлерінің басшылары мен өкілдері баяндама жасады. Іс-шараға Қазақстан мен Өзбекстаннан 300-ден астам кәсіпкер қатысты.
80 млрд теңгеден астам құжатқа қол қойылды
Кеңестің алғашқы отырысының қорытындысында Қазақстан мен Өзбекстан өңірлері арасында бірқатар меморандумға қол қойылды.
Сонымен қатар жалпы сомасы 80 млрд теңгеден асатын коммерциялық құжаттар жасалды.
Жаңа келісімдер:
- бірлескен инвестициялық жобаларды іске асыруға;
- шекаралас өңірлер арасындағы байланысты нығайтуға;
- қалалар мен облыстардың бауырластық қатынастарын дамытуға;
- сауда көлемін арттыруға;
- жаңа өндірістер мен жұмыс орындарын ашуға бағытталған.
Бұл елдерге не береді?
Өңірлер басшылары кеңесінің құрылуы Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы ынтымақтастықты мемлекеттік деңгейден нақты жобалар деңгейіне шығарады.
Енді әкімдіктер, хокимдіктер және кәсіпкерлер жобаларды тікелей келісіп, логистикалық мәселелерді жылдам шешіп, ортақ өндірістерді іске қоса алады. Бұл шекаралас өңірлер үшін жаңа нарықтар, инвестициялар мен жұмыс орындарын білдірсе, Орталық Азия үшін экономикалық байланыстың күшеюіне жол ашады.
