Сайлауалды науқан қызған сайын саяси партиялардың бағдарламалары да нақтылана түсті.
Бұл жолы негізгі назар білім беру, еңбек нарығы, жасанды интеллект, ауылдарды дамыту және өңірлік инфрақұрылымға ауды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Теледебатта біреулер мұғалімдерге ChatGPT ұсынса, енді бірі ауылға барған жастарға ерекше мүмкіндік беру қажет екенін айтты. Ал өңірлерде өткен кездесулерде халықты алаңдататын су, экология, жұмыс орындары мен әлеуметтік қолдау мәселелері көтерілді.
ChatGPT мұғалімдердің жаңа құралына айнала ма?
Дебаттағы ең көп талқыланған тақырыптардың бірі – білім беру жүйесіне жасанды интеллектіні енгізу болды.
«Әділет» партиясының өкілі Рауан Кенжеханұлы OpenAI компаниясымен бірлескен бастама аясында Қазақстандағы 160 мың мұғалімнің ChatGPT Edu сервисіне тегін қол жеткізгенін айтты.
«Сервис оқу жоспарын, есептер мен басқа да жұмыс материалдарын әзірлеуге, сондай-ақ білім беру саласын басқарудағы талдау жұмыстарына пайдаланылуы мүмкін», – деді ол.
Сондай-ақ партия ғылым мен экономиканың байланысын күшейту үшін жоғары оқу орындарында технологиялар трансфертін дамыту қажеттігін атап өтті. Олардың пікірінше, ғылыми жаңалықтар өндіріс пен бизнеске нақты пайда әкелуі тиіс.
Жоғары білім бәріне қолжетімді болуы керек пе?
ЖСДП өкілі Мақсұт Насибулов жоғары білімнің қолжетімділігі мәселесін көтерді. Оның айтуынша, мұндай модель әлемнің бірқатар дамыған елдерінде қолданылып келеді.
Алайда теледебат модераторы ұсыныста бастаманы іске асырудың нақты мерзімі, қаржылық есебі мен механизмдері көрсетілмегеніне назар аударды.
Сонымен бірге партия мектептердегі білім сапасын арттыру, білімді бағалау жүйесін жаңарту және жоғары сыныптарда бейіндік оқытуды кеңейту қажеттігін айтты.
Жасанды интеллект 562 мамандыққа әсер етуі мүмкін
Respublica партиясы еңбек нарығының болашағына ерекше тоқталды.
Партия өкілі Мейрамгүл Мәдәлі жасанды интеллектінің қарқынды дамуы еңбек нарығын түбегейлі өзгертіп жатқанын айтып, Мамандықтар атласын тұрақты түрде жаңартып отыру қажет екенін жеткізді.
Оның сөзінше, технологиялық өзгерістер 562 мамандыққа әсер етуі мүмкін, ал олардың бір бөлігі уақыт өте келе сұраныстан шығуы ықтимал.
Сондықтан партия экономика сұранысына сәйкес жасанды интеллектіге байланысты жаңа білім беру бағыттарын енгізуді ұсынады.
Ауылға барған жас маманға қандай мүмкіндік беріледі?
«Ауыл» партиясы ауылдық өңірлердегі кадр тапшылығын шешуге бағытталған ұсынысын жариялады.
Партияның пікірінше, ауылдық грантпен білім алған түлектер оқуын аяқтаған соң өздерін оқуға жіберген елді мекендерге барып еңбек етуі керек.
Сонымен қатар қазіргі бағдарламалар аясында жас мамандарға көтерме жәрдемақы мен жеңілдетілген тұрғын үй несиелері берілетіні де айтылды.
Экологиядан бастап су мәселесіне дейін
«Байтақ» партиясы бірнеше өңірде тұрғындармен кездесулер өткізіп, экология мәселесін басты назарға шығарды.
Кездесулерде:
- қалдықтарды басқару;
- ауа сапасын жақсарту;
- табиғи ресурстарды тиімді пайдалану;
- коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту;
- елді мекендерді абаттандыру мәселелері талқыланды.
Ал теледебатта партия өкілі Аслан Байзаханов экологиялық зерттеулерде математикалық модельдер мен деректерді талдаудың маңызын атап өтті.
Парламенттік бақылау мен мұғалімдердің жалақысы
«Ақ жол» демократиялық партиясы білім беру мен ғылымды дамытуға қатысты бірнеше бастама ұсынды.
Партия өкілі Дулат Тәстекей:
- бюджет қаражатына парламенттік бақылауды күшейтуді;
- педагогтердің еңбекақысын арттыруды;
- ғылыми-инновациялық жобаларды қолдауды ұсынды.
Сонымен бірге партия бұған дейін кәсіпкерлікке кері әсер етеді деп есептеген Салық кодексінің жекелеген нормаларын қайта қарау қажеттігін де бірнеше рет көтергенін еске салды.
Еңбек, әлеуметтік қолдау және өндіріс
Қазақстанның Халық партиясы елдің бірнеше өңіріндегі өндіріс орындары мен әлеуметтік мекемелердің ұжымдарымен кездесті.
Кездесулерде жұмыспен қамту, тұрғын үй, денсаулық сақтау, әлеуметтік қолдау және өңірлік даму мәселелері сөз болды.
Respublica партиясы да өнеркәсіп орындарының қызметкерлерімен кездесіп, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру, зейнетақы жүйесі, электр энергиясының тарифтері, теміржол логистикасы, экспорт, импортты алмастыру және салық саясаты жөніндегі ұсыныстарын таныстырды.
Таразда өткен форумда туризмді дамыту, әлеуметтік инфрақұрылымды жетілдіру, инклюзивті ортаны қалыптастыру және Шақпақ-Баба асуында тоннель салу мәселесі де көтерілді.
Өңірлердегі кездесу: халық қандай мәселелерді көтерді?
Сайлауалды кездесулер тек теледебатпен шектелген жоқ.
«Әділет» партиясы Қызылорда облысында қоғам өкілдерімен пікір алмасты.
ЖСДП Ақмола мен Қарағанды облыстарында мұғалімдер және сайлаушылармен кездесіп, білім саласының өзекті мәселелерін талқылады.
«Ауыл» партиясы сумен жабдықтау мен инженерлік инфрақұрылым тақырыбын көтерсе, «Ақ жол» Ұлытау, Қарағанды, Түркістан және Маңғыстау облыстарында, сондай-ақ Жезқазғанда сайлаушылармен кездесті.
Павлодарда өткен кездесуде Құрылтай депутаттығына үміткер Евгений Миронов ЖСДП-ның кәсіподақтардың рөліне қатысты бастамасына сын айтып, еңбек даулары келіссөздер, сот және еңбек төрелігі арқылы шешілуі тиіс екенін мәлімдеді.
Негізгі бәсеке – білім мен еңбек нарығы үшін
Биылғы сайлауалды пікірталастардан байқалған басты үрдіс – партиялардың басым бөлігі білім беру, еңбек нарығы және технологиялық өзгерістер тақырыбына ерекше көңіл бөліп отыр.
Бірі мұғалімдерге ChatGPT қолдануды ұсынса, енді бірі ауылдағы кадр мәселесін шешуге немесе жасанды интеллектіге бейімделген жаңа мамандықтарды дамытуға басымдық беруде.
Сайлауалды науқан жалғасып жатыр. Ал ұсынылған бастамалардың қайсысы нақты шешімге айналатынын алдағы саяси процестер көрсетеді.
