Қағаз архивтердің дәуірі аяқталуға жақын. Енді мемлекеттік құжаттарды сақтау мен іздеу ісінде жасанды интеллект негізгі құралдардың біріне айналып келеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстанда бұл бағыттағы тәжірибе мемлекеттік органдарға таныстырылды.
Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің мамандары мемлекеттік органдардың қызметкерлеріне цифрлық құжаттарды сақтау мен басқарудың жаңа тәсілдерін көрсетті. Семинар-тренингті Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы ұйымдастырды. Оған орталық және өңірлік мемлекеттік органдардың құжат айналымы мен архив ісіне жауапты мамандары қатысты.
Архив ісі жаңа кезеңге өтті
Бүгінде құжаттарды жай ғана цифрландыру жеткіліксіз. Ең маңыздысы – олардың ондаған жылдар бойы өзгеріссіз сақталуын қамтамасыз ету. Осы мәселе семинардың басты тақырыптарының бірі болды.
Президент Архивінің Цифрлық технологиялар және инновациялар қызметінің жетекшісі Құралай Қабарова электрондық құжаттарды ұзақ мерзімді сақтаудың халықаралық тәжірибесі мен Қазақстанда енгізіліп жатқан шешімдерді таныстырды.
Спикер электрондық құжаттардың түпнұсқалылығын сақтау, олардың тұтастығын бақылау және ұзақ мерзімге қолжетімді ету – цифрлық архивтің негізгі қағидалары екенін айтты.
Архивте жасанды интеллект не істейді?
Семинарда Президент Архиві әзірлеген бірнеше интеллектуалды жүйе таныстырылды.
Олардың қатарында:
- AI Geotopography – архив қоймаларын интеллектуалды басқару платформасы;
- AI Archival Recognition System – қазақ және орыс тілдеріндегі қолжазба мен машинкамен терілген құжаттарды автоматты түрде тану жүйесі;
- AI Mura – Virtual Guide – виртуалды гид;
- QuralAI Assistant – тарихи құжаттардың құндылығын сараптауға көмектесетін интеллектуалды көмекші.
Мамандардың айтуынша, мұндай технологиялар күнделікті қайталанатын жұмысты азайтып қана қоймай, архивтік құжаттарды өңдеу сапасын да айтарлықтай арттырады.
«Бұл – жай цифрландыру емес»
Архивтің Жобаларға сараптама жүргізу секторының меңгерушісі Ельмира Нұркішева цифрлық құжаттарды сақтаудағы ең үлкен қауіптердің бірі – ақпараттың оңай жоғалуы екенін айтты.
«Құжатқа ондаған жылдар өткеннен кейін де қолжеткізу – цифрландырудың нәтижесі емес, цифрлық деректер мен құжаттарды дұрыс басқарудың нәтижесі», – деді Ельмира Нұркішева.
Оның айтуынша, қазіргі таңда әлемде бұрын-соңды болмаған көлемде цифрлық ақпарат жасалып жатыр. Сондықтан мемлекеттік архивтердің алдында жаңа міндеттер пайда болды. Олар халықаралық стандарттарға сай жұмыс істеп, ұлттық заңнаманың талаптарын толық сақтауы қажет.
Спикер сондай-ақ архив маманы бүгінде тек құжатпен жұмыс істейтін қызметкер емес екенін атап өтті. Қазіргі архивші цифрлық технологияларды, жасанды интеллект негіздерін және киберқауіпсіздік мәселелерін де меңгеруі тиіс.
Электрондық құжаттардың тағдыры қалай анықталады?
Практикалық бөлімде Архив қорларын ұйымдастыру және сараптау қызметінің жетекшісі Гүлнар Мұқажанова Қазақстандағы электрондық құжат айналымының қалыптасуы және Президент Архивінің толықтыру көздері болып саналатын ұйымдардың құжаттарын «Е-Архив» ақпараттық жүйесіне көшіру кезеңдері туралы баяндады.
Сондай-ақ қатысушылар электрондық құжаттардың құндылығын бағалау, мемлекеттік сақтауға іріктеу және олардың сақтау мерзімін айқындау тәртібімен танысты.
Семинар барысында мамандар істер номенклатурасын жасаудың бірыңғай алгоритмін интерактивті форматта әзірлеп, практикалық тапсырмалар орындады.
Ал Архивтің II санатты архившісі Шынар Жанұзақова ұйымдардың ведомстволық архивтерінде сақталатын цифрлық фотоқұжаттарға сараптама жүргізудің ерекшеліктерін түсіндірді.
Архившілерге арналған оқыту жалғасады
Президент Архиві архив саласындағы мамандарды оқыту жұмысын жүйелі түрде жалғастырып келеді. Бұл жолғы семинар архив пен құжат айналымына жауапты қызметкерлердің цифрлық технологияларды тиімді қолдануына бағытталды.
Бесінші оқыту семинарына 30-дан астам архивші мен құжаттанушы қатысып, цифрлық архивтердің жаңа мүмкіндіктерімен танысты.
