Қазақстан Орталық Азиядағы білім беру хабы ретіндегі позициясын күшейтіп келеді. Бүгінде елде АҚШ, Ұлыбритания, Қытай, Германия, Франция, Оңтүстік Корея, Ресей және басқа мемлекеттердің білім беру жүйелерін ұсынатын 33 шетелдік университеттің филиалы жұмыс істейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан ғылым мен жоғары білімді экономиканы жаңғыртудың, технологиялық прогресті жеделдетудің және елдің бәсекеге қабілеттілігін арттырудың негізгі тетіктерінің бірі ретінде қарастырып отыр.
Қазақстанда жаңа білім беру экожүйесі қалыптасып келеді
Жаһандық технологиялық трансформация жағдайында білім, инновация және адами капитал экономикалық өсімнің негізгі ресурсына айналып отыр.
Осыған байланысты Қазақстанда бірнеше бағытты біріктіретін кешенді экожүйе қалыптасуда:
- мамандар даярлау;
- ғылыми зерттеулер жүргізу;
- инновацияларды өндіріске енгізу;
- халықаралық ынтымақтастықты дамыту;
- ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыру.
Басым бағыттардың қатарында жас ғалымдарды қолдау, жоғары білімді цифрландыру және әлемнің жетекші университеттерін Қазақстанға тарту бар.
Жүргізіліп жатқан өзгерістердің негізгі мақсаты – білім экономикасы мен қазіргі еңбек нарығының сұранысына жауап бере алатын жаңа буын мамандарын даярлау.
Қазақстанда 33 шетелдік университеттің филиалы бар
Халықаралық ынтымақтастық жоғары білім саласындағы негізгі бағыттардың біріне айналды.
Қазір Қазақстанда 33 шетелдік университеттің филиалы жұмыс істейді. Олар АҚШ, Ұлыбритания, Қытай, Германия, Франция, Оңтүстік Корея, Ресей және басқа мемлекеттердің жоғары білім беру жүйелерін ұсынады.
Бұл Қазақстанның Орталық Азиядағы жетекші білім беру орталықтарының бірі ретіндегі әлеуетін күшейтуге бағытталған.
Сонымен бірге шетелдік университеттердің филиалдарын ашуға қатысты заңнамалық база жетілдіріліп жатыр.
Өзгерістер:
- филиал ашу рәсімдерін жеңілдетуге;
- олардың жұмысына бірыңғай талаптар белгілеуге;
- мемлекеттік бақылау тетіктерін күшейтуге;
- жетекші шетелдік университеттерді Қазақстанға тартуға қолайлы жағдай жасауға бағытталған.
Бұл ретте ұлттық білім беру компоненті сақталады. Шетелдік университет филиалдарында Қазақстан тарихы мен қазақ тілін оқыту міндетті талап болып қала береді.
Қазақстандық университеттер де шетелге шығып жатыр
Халықаралық білім беру интеграциясы бір бағытта ғана жүріп жатқан жоқ. Қазақстан шетелдік университеттерді қабылдаумен қатар, отандық жоғары оқу орындарын басқа мемлекеттерге шығаруды да жалғастыруда.
Соңғы жылдары қазақстандық университеттердің филиалдары:
- Қырғызстанда;
- Өзбекстанда;
- Тәжікстанда;
- Ресей Федерациясында ашылды.
Бұл отандық жоғары білімді халықаралық деңгейде ілгерілетіп, академиялық байланыстарды нығайтуға және өңірдегі ортақ білім беру кеңістігін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
24 елдің 131 университетімен қос диплом бағдарламалары бар
Бірлескен білім беру бағдарламаларының желісі де кеңейіп келеді.
Қазіргі уақытта қазақстандық жоғары оқу орындарының жартысынан астамы әлемнің 24 еліндегі 131 шетелдік университетпен бірлесіп қос дипломды бағдарламаларды жүзеге асырады.
Мұндай формат студенттерге қазақстандық және шетелдік университеттердің білім беру мүмкіндіктерін бір бағдарлама аясында пайдалануға жол ашады.
Оның мысалдарының бірі – Манаш Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті мен Аризона университетінің ынтымақтастығы.
2026 жылы қос диплом бағдарламасында білім алған алғашқы түлектер оқуын аяқтады. Бұл екі университет арасындағы халықаралық серіктестіктің жаңа кезеңіне айналды.
Қазақстанның 20 университеті QS рейтингіне енді
Қазақстандық жоғары оқу орындарының халықаралық рейтингтердегі позициясы да нығайып келеді.
QS World University Rankings 2026 рейтингіне Қазақстанның 20 жоғары оқу орны енді.
Times Higher Education 2026 рейтингінде алғаш рет еліміздің бірден бес университеті әлемнің үздік жоғары оқу орындарының қатарына қосылды.
Nazarbayev University әлемнің үздік 500 университетінің қатарына кірді.
Бұл көрсеткіштер қазақстандық жоғары білімнің халықаралық академиялық кеңістіктегі танымалдығы артып келе жатқанын көрсетеді.
Университеттердің рөлі өзгеріп келеді
Жоғары оқу орындарының міндеті енді тек маман даярлаумен шектелмейді.
Жаңа модель бойынша университеттер:
- ғылыми зерттеулер жүргізетін;
- жаңа білім қалыптастыратын;
- технологиялық шешімдер әзірлейтін;
- инновацияларды коммерцияландыратын;
- халықаралық ғылыми байланыстарды дамытатын орталықтарға айналуға тиіс.
Бұл бағыт ғылым мен бизнестің байланысын күшейтіп, ғылыми әзірлемелерді экономиканың нақты секторына енгізуге мүмкіндік береді.
Бұл Қазақстан үшін нені білдіреді
Шетелдік университеттердің Қазақстанға келуі мен отандық жоғары оқу орындарының сыртқы нарыққа шығуы елдегі білім беру жүйесінің халықаралық интеграциясын күшейтеді.
33 шетелдік университет филиалы, 24 елдегі 131 университетпен бірлескен бағдарламалар және әлемдік рейтингтердегі көрсеткіштер Қазақстанның өңірлік білім беру орталығына айналу стратегиясының ауқымын көрсетеді.
Ұзақ мерзімде бұл модельдің басты нәтижесі дипломдар мен рейтингтер саны емес, экономикаға қажетті білікті мамандар, ғылыми әзірлемелер және жаңа технологиялар болуы тиіс.
