ЕАЭО ішіндегі сауда көлемі $100 млрд межесінен асуы мүмкін. 2026 жылы Одақ елдері арасындағы тауар айналымы 7,3 пайызға өсіп, $102 млрд-қа дейін жетеді деп күтілуде, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов Шолпан-Ата қаласында өткен Еуразиялық үкіметаралық кеңестің кеңейтілген отырысында айтты.
Қазақстан мен Қырғызстан саудасы екі есе өсті
ЕҮАК отырысы аясында Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаров мүше мемлекеттер делегацияларының басшыларымен ұжымдық кездесу өткізді.
Олжас Бектенов Садыр Жапаровқа Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың жылы ықыласы мен ізгі тілектерін жеткізді.
Кездесуде Қазақстан мен Қырғызстан көшбасшылары арасындағы сенімге негізделген саяси диалог екі елдің одақтастық қатынастарын нығайтуға ықпал етіп отырғаны айтылды.
Соңғы бес жылда Қазақстан мен Қырғызстан арасындағы тауар айналымы екі есе өсіп, $2,2 млрд-қа жетті.
ЕАЭО ішіндегі сауда $102 млрд-қа дейін өсуі мүмкін
Олжас Бектенов қазіргі сыртқы сын-қатерлер жағдайында мемлекеттер арасындағы экономикалық ынтымақтастықты нығайтудың маңызы артып отырғанын атап өтті.
2025 жылы ЕАЭО елдері арасындағы тауар айналымы $95 млрд-ты құрады.
Биыл бұл көрсеткіш:
- 7,3 пайызға өсіп;
- $102 млрд-қа дейін жетеді деп күтілуде.
Кеңейтілген отырыста ЕАЭО-ның ішкі нарығын дамыту, салалық интеграцияны тереңдету, цифрлық өзара іс-қимыл және қаржы-экономикалық тетіктерді жетілдіру мәселелері қаралды.
Қазақстанның азық-түлік экспорты шамамен $7 млрд болды
Тамақ өнеркәсібі саласында Қазақстанның экспорттық әлеуетінің артып келе жатқаны айтылды.
2025 жылдың қорытындысында мал және өсімдік тектес өнімдер мен дайын азық-түлік тауарларын жеткізу көлемі шамамен $7 млрд-ты құрады.
2026 жылдың қаңтар-мамыр айларында бұл көрсеткіш $3,6 млрд-қа жеткен.
Сонымен бірге қазақстандық бизнес серіктес мемлекеттердің нарықтарына құс еті мен сүт өнімдерін жеткізу кезінде кездесетін кедергілер туралы мәселе көтеріп отыр.
Қазақстан тарапы осыған байланысты ЕАЭО елдерінің нарығына тамақ өнімдерінің қолжетімділігіне жүйелі әрі кешенді мониторинг жүргізуді ұсынды.
Мұндай тәсіл саудадағы кедергілерді дер кезінде анықтап, оларды жою шараларын қабылдауға бағытталған.
ЕАЭО-да жасанды интеллект енгізілмек
ЕҮАК жұмысының басым бағыттарының бірі – цифрландыру.
Олардың қатарында:
- цифрлық сауда тетіктерін дамыту;
- ЕАЭО-ның интеграцияланған ақпараттық жүйесіне жасанды интеллект технологияларын енгізу;
- жүк теміржол тасымалдарын цифрландыру;
- көлік дәліздерін цифрлық форматқа көшіру;
- электрондық сауданы дамыту бар.
2026 жылғы мамырда Астанада ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің басшылары жасанды интеллектіні жауапкершілікпен дамыту туралы бірлескен мәлімдемеге қол қойған болатын.
Құжат осы саладағы ынтымақтастықты күшейтуге және мемлекеттер арасында озық тәжірибе алмасуға бағытталған.
Екібастұзда алғашқы 125 МВт қуат іске қосылады
Олжас Бектенов Қазақстандағы цифрлық трансформацияның негізгі жобаларының бірі – Екібастұздағы «ДӨО алқабына» тоқталды.
«Қазақстан Президенті 2026 жылды ресми түрде Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялады. Digital Qazaqstan жалпыұлттық стратегиясының аса маңызды бағыттарының қатарында Екібастұз қаласындағы "ДӨО алқабын" құру жобасы бар. Жоба халықаралық деңгейдегі цифрлық инфрақұрылымды қалыптастыруға және Қазақстанның Еуразиядағы цифрлық хабтардың бірі ретіндегі орнын нығайтуға мүмкіндік береді. 125 МВт болатын алғашқы есептеу қуатын іске қосу келесі жылдың маусым айына жоспарланған. Барлық мүдделі тараптарды, оның ішінде іскер топтар мен технологиялық компаниялардың өкілдерін осы бастаманы жүзеге асыруға белсенді түрде қатысуға шақырамыз», — деп атап өтті Олжас Бектенов. Қазақстан цифрлық экономика мен жасанды интеллект саласында тәжірибе алмасуға және өзара тиімді ынтымақтастықты дамытуға әрдайым ашық.
Жобаның алғашқы 125 МВт есептеу қуатын 2027 жылдың маусымында іске қосу жоспарланып отыр.
Бұл бастама Қазақстанның Еуразиядағы цифрлық инфрақұрылым орталықтарының бірі ретіндегі позициясын күшейтуге бағытталған.
Электрондық сауда туралы келісімге қол қойылды
Еуразиялық үкіметаралық кеңес отырысының қорытындысында алты құжатқа қол қойылды.
Олардың арасында ЕАЭО-дағы тауарлардың электрондық саудасы туралы келісім бар.
Құжат:
- электрондық коммерцияны дамытуға;
- бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер қалыптастыруға;
- компаниялардың серіктес мемлекеттер нарығына шығуын жеңілдетуге бағытталған.
Сонымен бірге ЕАЭО мемлекеттеріндегі ғылыми атақтар туралы құжаттарды өзара тану жөніндегі келісім қабылданды.
Ынтымақтастықты одан әрі дамытуға қатысты бірқатар өкімдерге де қол қойылды.
Қазақстан ЕАЭО-дағы қандай мәселелерге назар аударды
Қазақстан тарапы интеграцияның экономикалық нәтижесі бизнес пен азаматтар үшін нақты сезілуі керек деген бағытты ұстанып отыр.
Бұл тұрғыда цифрлық сауда, жасанды интеллект, көлік дәліздері мен азық-түлік нарығына кедергісіз қол жеткізу негізгі бағыттардың қатарына шығып отыр.
ЕАЭО ішіндегі сауда көлемінің болжам бойынша $102 млрд-қа жетуі интеграциялық нарықтың ауқымы өсіп келе жатқанын көрсетеді. Қазақстан үшін бұл отандық өндірушілердің экспортын ұлғайтуға мүмкіндік бергенімен, құс еті мен сүт өнімдеріне қатысты кедергілерді шешу секілді практикалық мәселелердің маңызын да арттырады.
Еуразиялық үкіметаралық кеңестің келесі отырысы 1-2 қазанда Беларусьтің Минск қаласында өтеді.
