Дәрі-дәрмекке ҚҚС 2027 жылы 10%-ға дейін өспеуі мүмкін.
Қазақстанда барлық дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға бірыңғай 5% мөлшерлеме белгілеу, ал медициналық қызметтерді ҚҚС-тан толық босату ұсынылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселе Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің 24-отырысында талқыланды.
Әзірге түпкілікті шешім қабылданған жоқ. Ұсыныстың бюджетке, денсаулық сақтау саласына және халық үшін дәрі-дәрмек пен медициналық көмектің қолжетімділігіне ықпалы қосымша зерттеледі.

Қазір қандай дәрілер ҚҚС-тан босатылған
Жаңа Салық кодексінде денсаулық сақтау саласының жекелеген бағыттары бойынша ҚҚС мөлшерлемесін кезең-кезеңімен өзгерту қарастырылған.
Сонымен бірге бірқатар медициналық қызмет пен дәрілік затқа салық салынбайды.
ҚҚС-тан босатылғандар:
- тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі аясындағы дәрілік заттар мен медициналық қызметтер;
- міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру шеңберіндегі дәрілік заттар мен қызметтер;
- сирек ауруларды емдеу, диагностикалау, алдын алу және оңалту қызметтері;
- әлеуметтік маңызы бар ауруларға қатысты осындай медициналық қызметтер;
- ТМККК және МӘМС аясындағы дәрілерді өндіруге пайдаланылатын фармацевтикалық субстанциялар импорты.
ТМККК және МӘМС шеңберінде ҚҚС-тан босатылған дәрілік заттардың саны 3 мыңнан асады.
Дәрі-дәрмекке ҚҚС 2027 жылы 10%-ға өсуі тиіс
Қолданыстағы тәртіп бойынша көтерме және бөлшек саудада сатылатын дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға төмендетілген ҚҚС мөлшерлемесі қарастырылған.
2026 жылғы қаңтардан бастап мөлшерлеме 5% деңгейінде белгіленді. Ал 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап оны 10%-ға дейін көтеру көзделген.
Алайда денсаулық сақтау саласының өкілдері әртүрлі мөлшерлемелерді қатар қолдану салықтық әкімшілендіруді қиындататынын айтып отыр.
Осыған байланысты бірыңғай өтпелі мөлшерлеме енгізу мәселесі бірнеше рет көтерілген.

«Атамекен» қандай өзгеріс ұсынды
«Атамекен» ҰКП бірнеше нұсқаны қарастырып, сала атынан барлық дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға ҚҚС-тың бірыңғай мөлшерлемесін 5% деңгейінде белгілеуді ұсынды.
Ал медициналық қызметтерді ҚҚС-тан босату ұсынылып отыр.
«Атамекен» ҰКП басқарма төрағасы Қанат Шарлапаев ЭЫДҰ елдерінің тәжірибесін мысалға келтірді. Оның айтуынша, олардың басым көпшілігінде медициналық қызметтерге ҚҚС 0% деңгейінде.
Егер ұсыныс қолдау тапса, дәрі-дәрмек пен медициналық бұйымдарға 2027 жылға жоспарланған ҚҚС өсімі қайта қаралуы мүмкін.
Бұл дәрі бағасына қалай әсер етуі мүмкін
Отырыста салық мөлшерлемесін өзгерту мен соңғы баға арасындағы байланысқа да назар аударылды.
Қатысушылардың айтуынша, тәжірибе, соның ішінде пандемия кезеңі, салықтан босату медициналық қызметтердің, дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың бағасына автоматты түрде әсер етпейтінін көрсетті.
Сондықтан ҚҚС-ты қайта қарау кезінде бірнеше фактор қатар есепке алынбақ:
- мемлекеттік бюджетке ықпалы;
- фармацевтика және денсаулық сақтау саласына әсері;
- дәрілік заттардың халық үшін қолжетімділігі;
- медициналық көмектің құны мен қолжетімділігі;
- салықтық әкімшілендірудің күрделілігі.
Талқылау қорытындысында ұсынылатын өзгерістердің ықтимал салдарын егжей-тегжейлі талдағаннан кейін бұл мәселеге қайта оралу туралы шешім қабылданды.

Мұнай саласындағы салық мәселесі де көтерілді
Жобалық кеңседе Салық кодексінің 778-бабы да қаралды. Бұл норма 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап салықтық маневр аясында пайдалы қазбаларды өндіру салығының жаңа мөлшерлемесін енгізуді көздейді.
Энергетика вице-министрі Қайырхан Тұтқышбаевтың айтуынша, бастапқыда салықтық маневрді Еуразиялық экономикалық одақтың мұнай және мұнай өнімдерінің ортақ нарығын іске қосумен сәйкестендіру жоспарланған.
Реформа:
- рента салығын;
- пайдалы қазбаларды өндіру салығын;
- экспорттық кедендік бажды бір салықтық жүктемеге шоғырландыруды көздейді.
Алайда экспортқа шығарылатын мұнайға қатысты экспорттық кедендік баж әлі жойылған жоқ. Бұл жағдайда баждың салықтық жүктемеде қосарланып есептелу қаупі туындауы мүмкін.
Салық нормаларын ЕАЭО мерзімдерімен сәйкестендіру қажет
Мемлекеттік кірістер комитетінің өкілі Салық кодексіндегі мөлшерлемелер рента салығы мен экспорттық кедендік баждың күшін жою ескеріліп есептелгенін түсіндірді.
Яғни қолданыстағы әдіснама экспорттық кедендік бажды екі рет есептеуді көздемейді.
Алайда бұл норма ЕАЭО-ның мұнай және мұнай өнімдерінің ортақ нарығы іске қосылған кезде қатар қолданылуы тиіс еді.
Ортақ нарықты қалыптастыру мерзімі өзгергендіктен, енді Салық кодексінің тиісті ережелерін жаңа мерзімдермен сәйкестендіру қажеттілігі туындап отыр.

Неліктен бұл маңызды
Дәрі-дәрмекке ҚҚС мөлшерлемесі тікелей миллиондаған тұтынушы мен денсаулық сақтау нарығына қатысты. Қолданыстағы жоспар бойынша 2027 жылы бірқатар дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарға мөлшерлеме 5%-дан 10%-ға дейін өсуі тиіс.
Ұсынылып отырған 5% бірыңғай мөлшерлеме қабылданса, салықтық әкімшілендіру жеңілдеуі мүмкін. Бірақ оның дәрі бағасына нақты әсері, бюджет шығыны және медициналық нарыққа ықпалы жеке есептеуді қажет етеді.
Сондықтан әзірге 2027 жылғы мөлшерлеме өзгерді деуге болмайды — түпкілікті шешім қосымша талдаудан кейін қабылданады.