87 мемлекеттік қолдау шарасы әлі қағаз түрінде көрсетіледі.
Қазақстан оларды кезең-кезеңімен цифрландырып, 2027 жылдың соңына дейін бизнесті қолдаудың барлық 150 шарасы бойынша өтінімді онлайн беру мүмкіндігін іске қосуды жоспарлап отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл мәселе Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында қаралды. Ұлттық экономика вице-министрі Бекболат Молдабеков кәсіпкерлерге арналған мемлекеттік қолдауды цифрландырудың негізгі бағыттарын таныстырды.
Фотосурет: UKIMET
87 қолдау шарасы әлі қағаз форматында
Қазір Қазақстанда мемлекеттік қолдаудың 150 шарасы бекітілген. Оның 63-і электрондық форматта қолжетімді, ал қалған 87-сін цифрландыру қажет.
Билік бұл процесте қағаз құжаттарды электрондық форматқа жай ғана көшірумен шектелмеуді көздеп отыр. Алдымен қолданыстағы рәсімдер қайта қаралып, кәсіпкерлер үшін артық қадамдар мен әкімшілік кедергілер қысқартылады.
«Бүгінде елімізде мемлекеттік қолдаудың 150 шарасы бекітілген. Олардың 63-і электрондық форматта қолжетімді, ал 87 шара әзірге қағаз түрінде көрсетіледі және цифрландыруды қажет етеді. Бұл ретте біз қағаз процестерді жай ғана электрондық форматқа көшіруді емес, алдымен оларды реинжинирингтен өткізіп, артық әрекеттер мен әкімшілік кедергілерді алып тастауды ұсынамыз. eGov Business-ке шығару үшін цифрландырудың бірінші кезеңі ретінде «Бәйтерек» ұлттық инвестициялық холдингі көрсететін мемлекеттік қолдау шаралары таңдалды. Бұл осы шаралардың цифрлық жетілу деңгейінің жоғары болуымен және Холдингтің процестерді оңтайландыру мен автоматтандыру бойынша елеулі жұмыс жүргізуімен байланысты», — деді ол.
80-нен астам қадам 30-ға дейін қысқарды
Цифрландырудың кәсіпкерлер үшін қандай нәтиже беретіні «ҚазАгроҚаржы» АҚ-ның «5% жеңілдікті лизинг» бағдарламасы мысалында көрсетілді.
Бұған дейін бір қатысушысы бар шаруа қожалығының өтінім беру және оны қарау процесі 80-нен астам қадамнан тұрған. Ақпараттың едәуір бөлігі қолмен толтырылып, өтінімді қарау екі жұмыс күніне дейін созылған.
2024–2025 жылдары жүргізілген реинжинирингтен кейін:
- қадамдар саны 80-нен астам көрсеткіштен шамамен 30-ға дейін азайды;
- өтінімді қарау мерзімі екі жұмыс күнінен 5–10 минутқа дейін қысқарды;
- процестің бір бөлігі автоматтандырылды.
Келесі міндет – осы процесті eGov Business-пен интеграциялау. Мемлекеттік жүйелерде бар деректер өтінімдегі тиісті жолақтарға автоматты түрде енгізіледі.
Нәтижесінде кәсіпкерге өтінім беру үшін бірнеше ғана әрекет жасау жеткілікті болуы тиіс.
Кәсіпкер өтінімнің мәртебесін онлайн бақылайды
eGov Business мемлекеттік қолдау шараларын алудың бірыңғай цифрлық арналарының біріне айналмақ.
«eGov Business веб-порталы және мобильді қосымша арқылы кәсіпкер мемлекеттік қолдау шарасын ұсыну шарттарымен танысып, өтінім бере алады, қажетті құжаттарға қол қоя алады және оның қаржы операторларының қарау мәртебесін нақты уақыт режимінде бақылай алады», — деді Бекболат Молдабеков.
Жұмыс қазірдің өзінде басталған. «Автобустарды лизингке беру» мемлекеттік қолдау шарасына өтінімдер портал арқылы қабылданып жатыр.
Тағы екі мемлекеттік қолдау шарасы бойынша жұмыс жүргізілуде, сегіз шара келесі кезеңге енгізілген.
2027 жылдың соңына дейін барлық 150 шара цифрландырылады
Жоспар бойынша 2026 жылдың соңына дейін 20 мемлекеттік қолдау шарасына онлайн өтінім беру мүмкіндігі іске қосылады.
Ал 2027 жылдың соңына дейін барлық 150 шараны осы форматпен қамту көзделген.
Келесі кезеңде жүйе проактивті модельге көшеді. Яғни кәсіпкер қолайлы бағдарламаны өзі іздеумен ғана шектелмейді.
Мемлекет бизнестің цифрлық профилі мен деректер аналитикасы негізінде нақты кәсіпорынға сәйкес келетін қолдау шараларын өзі ұсына алады.
Қазақстанда Бизнестің цифрлық картасы жасалады
Цифрлық трансформацияның тағы бір бағыты – Бизнестің цифрлық картасын қалыптастыру.
Ол үшін жаңа ақпараттық жүйені нөлден құрудың орнына қолданыстағы Кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімін дамыту ұсынылды.
«Осыған байланысты келесі бағытқа тоқталғым келеді. Келесі бағыт — Бизнестің цифрлық картасын құру. Жаңа жүйені нөлден бастап құрмай, қолданыстағы Кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімін дамытып, оны бірыңғай цифрлық платформаның өзегіне айналдыру ұсынылады. Бұл платформада мемлекеттік деректер, бизнестің цифрлық профилі, аналитикалық сервистер, жасанды интеллект құралдары және мемлекеттік қолдау шараларын көрсету процестері біріктіріледі. Іс жүзінде бұл мемлекет, бизнес және қолдау шараларының операторларына арналған бірыңғай экожүйені құруды білдіреді», — деді ол.
Әр кәсіпкердің бірыңғай цифрлық профилі болады
Қазір бизнес туралы ақпарат әртүрлі мемлекеттік жүйелерде сақталады. Бұл кәсіпорын туралы толық картинаны бір жерден көруге мүмкіндік бермейді.
Сонымен қатар қолданыстағы жүйеде:
- кәсіпкердің бірыңғай цифрлық профилі жоқ;
- салалар мен өңірлер бойынша аналитикалық мүмкіндіктер шектеулі;
- мемлекет, қаржы операторлары және бизнес арасындағы бірыңғай цифрлық орта қалыптаспаған;
- мемлекеттік қолдауға өтінімді қараудың толық циклі қамтылмаған;
- берілген қолдаудың тиімділігін толық бағалау мүмкіндігі шектеулі.
Жаңа архитектура Кәсіпкерлік субъектілерінің тізілімін Бірыңғай жеке кабинетпен, Қаржы министрлігінің жүйелерімен, басқа мемлекеттік ақпараттық базалармен және қолдау операторларымен біріктіруді көздейді.
Осының негізінде әр кәсіпкерлік субъектісінің бірыңғай цифрлық профилі қалыптастырылады.
ЖИ бизнеске қандай қолдау қажет екенін анықтауға көмектеседі
Бизнестің цифрлық картасы тек ақпарат жинайтын жүйе болмайды.
Платформа мемлекеттік қолдауға өтінім қабылдаудан бастап, оны қарау, сүйемелдеу және нәтижесін бағалауға дейінгі процесті қамтуы тиіс.
«Жобаның құндылығына келсек, оны жүзеге асыру нәтижесінде мемлекет сапалы жаңа басқару құралына ие болады. Бизнестің бірыңғай цифрлық профилі қалыптастырылады. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын, даму әлеуетін және тәуекел деңгейін ескере отырып, атаулы мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну мүмкіндігі пайда болады. Экономикалық көрсеткіштерді нақты уақыт режимінде бағалауға, салық реформасының және басқа да мемлекеттік шешімдердің бизнес мінез-құлқына әсерін, сондай-ақ көрсетілетін мемлекеттік қолдау шараларының тиімділігін талдауға мүмкіндік беретін аналитикалық панельдер қолжетімді болады. Осылайша, шешімдер жекелеген статистикалық деректерге емес, кешенді аналитика мен объективті көрсеткіштерге негізделіп қабылданады», — деді ұлттық экономика вице-министрі Бекболат Молдабеков.
Бұл кәсіпкерлер үшін нені өзгертеді
Негізгі өзгеріс – мемлекеттік қолдауды алу кезінде кәсіпкердің артық құжат жинауы мен бір ақпаратты бірнеше рет енгізуін азайту.
Егер жоспар толық іске асса, бизнес мемлекеттік қолдау бағдарламаларын бір цифрлық ортадан көріп, өтінім беріп, құжаттарға қол қойып, оның қаралу барысын онлайн бақылай алады.
Ал мемлекеттік органдар кәсіпорынның жағдайын деректер негізінде бағалап, нақты бизнеске сәйкес келетін қолдау құралдарын ұсына алады.
Мұндай тәсіл мемлекеттік қолдаудың жылдамдығы мен ашықтығын арттырып қана қоймай, бюджет қаражатының қандай кәсіпорындарға және қандай нәтиже үшін бағытталғанын дәлірек бағалауға мүмкіндік береді.
