KASE-де алғашқы қатысушы пайда болды. Halyk Finance цифрлық қаржы активтері инфрақұрылымында жұмыс істеуге мүмкіндік беретін мәртебеге ие болып, Қазақстанда өзінің цифрлық инвестициялық өнімдерін әзірлеуге алғашқы практикалық қадам жасады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан қор биржасының (KASE) Басқармасы 2026 жылғы 25 тамызда Halyk Finance-ты цифрлық қаржы активтері платформасының және цифрлық активтер сауда-саттық платформасының қатысушысы ретінде мақұлдады. Компания мұндай мәртебеге ие болған алғашқы қатысушы атанды.
Қазақстан заңнамасында ресми түрде «цифрлық қаржы активтері» термині қолданылады. Ал KASE қазақ тіліндегі құжаттарында «цифрлық қаржы активтері платформасы» және «цифрлық активтер сауда-саттық платформасы» деген атауларды пайдаланады.
Мәртебе алынды, бірақ дайын цифрлық өнім әлі жарияланған жоқ
Жаңалықтың негізгі айырмашылығы осында.
Halyk Finance-тың жаңа мәртебесі компания цифрлық облигация шығарып қойды, активтерді токендеді немесе инвесторларға жаңа құрал сатуды бастады дегенді білдірмейді. Бастапқы материалда алғашқы цифрлық қаржы активінің түрі, шығарылым көлемі немесе іске қосылатын күні көрсетілмеген.
Компанияның өзі бұл шешімді цифрлық қаржы активтерінің жеке желісін қалыптастыру жолындағы алғашқы практикалық қадам деп атайды. Болашақта дәстүрлі қаржы активтері цифрлық нысанда шығарылып, есепке алынып және айналысқа түсе алады.
Нарық үшін әзірге ең маңызды өзгеріс — инфрақұрылымдық кезеңнің басталуы. Реттелетін платформа құрылды, құқықтық база қалыптасты, енді оған кәсіби нарық қатысушылары қосыла бастады.
KASE цифрлық активтерге арналған инфрақұрылымды іске қосты
KASE цифрлық қаржы активтерін шығаруға және олардың айналысына арналған платформаны 2026 жылғы маусымда таныстырды.
Биржаның ресми анықтамасы бойынша, бұл — цифрлық қаржы активтерін реттелетін ортада шығару, есепке алу, айналысқа енгізу және олар бойынша есеп айырысуға арналған цифрлық инфрақұрылым. Платформа активтің бастапқы орналастырылуынан бастап қайталама айналысына және инвесторлар алдындағы міндеттемелерді орындауға дейінгі бүкіл циклді қамтиды.
15 шілдеден бастап KASE-де цифрлық қаржы активтері платформасы операторының және цифрлық активтер сауда-саттық платформасы операторының қызметін реттейтін арнайы ішкі ережелер қолданысқа енгізілді.
Мемлекеттік деңгейдегі негізгі құқықтық база одан ертерек күшіне енді. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналысқа енгізу және өтеу тәртібін белгілейтін қаулысы 2026 жылғы 1 мамырдан бастап қолданылады.
Яғни Halyk Finance жаңа нарыққа оның негізгі ережелері бекітілгеннен кейін кіріп отыр.
Цифрлық нысанға қандай активтерді көшіруге болады
Цифрлық қаржы активін биткоин немесе басқа криптовалютамен теңестіруге болмайды.
Қазақстанның «Қазақстан Республикасындағы цифрлық активтер туралы» заңында цифрлық қаржы активінің базалық активі ретінде қаржы құралдары, қаржы активтері, мүліктік құқықтар, тауарлар және басқа да мүлік қарастырылған. Заң сонымен қатар цифрлық платформада электрондық-цифрлық нысанда шығарылатын қаржы құралдарын да осы санатқа жатқызады.
Реттеуші құжаттарда ықтимал базалық активтердің қатарында бағалы металдар, жылжымайтын мүлік құқықтары, талап ету құқықтары және басқа құралдар бар.
Практикалық тұрғыдан токендеу активке немесе қаржы құралына байланысты құқықты цифрлық инфрақұрылымда тіркеуге және оның айналысын ұйымдастыруға мүмкіндік береді. KASE-нің қазақ тіліндегі ресми материалдарында да «токендеу» термині қолданылады: биржа Ұлттық Банктің қысқамерзімді ноталарын токендеу тұжырымдамасын таныстырған.
Halyk Finance осы механизмнің негізінде жаңа инвестициялық өнімдер әзірлеуді көздейді.
«Цифрлық қаржы активтері платформасының қатысушысы мәртебесін алу — Halyk Finance үшін маңызды қадам. Біздің міндетіміз — жаңа технологияны жай ғана пайдалану емес, дәстүрлі қаржы нарығының артықшылықтарын цифрлық инфрақұрылымның мүмкіндіктерімен ұштастыратын түсінікті әрі сұранысқа ие инвестициялық өнімдер құру. Біз қаржы және нақты активтерді токендеуде, инвестициялардың қолжетімділігін арттыруда және капитал тартудың жаңа нысандарының пайда болуында үлкен әлеует көріп отырмыз», — деді Halyk Finance Басқарма төрағасы Фархад Охонов.
Токен инвестициялық тәуекелді жоймайды
Жаңа технологияның принципті шектеуі бар.
Активті цифрлық форматқа көшіру оны автоматты түрде сенімді немесе табысты етпейді. Инвестордың қаржылық нәтижесі бұрынғыдай жобаның сапасына, оның қаржы моделіне, нарықтағы жағдайға және нақты цифрлық активті шығару шарттарына тәуелді.
Сондықтан инвестор үшін өнім атауындағы «токен» сөзіне емес, цифрлық актив қандай құқық береді, оның базалық активі қандай, міндеттемелер қалай орындалады және шығарылымның тәуекелдері неде деген сұрақтарға жауап маңызды болады.
Қазақстандағы жаңа реттеу цифрлық қаржы активтерін шығару, орналастыру, айналысқа енгізу және өтеу талаптарын белгілейді. Заңда цифрлық қаржы активін ұстаушыларды есепке алу және олардың құқықтарын тіркеу тетіктері де қарастырылған.
Криптовалюта мен ЦҚА — бір нарық емес
Halyk Finance-тың цифрлық активтермен байланысты инвестициялық өнімдер бойынша тәжірибесі бар, бірақ оларды KASE-дегі жаңа мәртебемен араластыруға болмайды.
Компания клиенттеріне Bitcoin, Ethereum және Solana бағасының қозғалысына байланысты шетелдік ETF құралдарына инвестициялау мүмкіндігін ұсынған. Бұл — шетелде шығарылған дайын биржалық қорлар.
Ал жаңа мәртебе басқа сегментке қатысты: Қазақстанның реттелетін инфрақұрылымында цифрлық қаржы активтерін шығару және олардың айналысын ұйымдастыруға арналған KASE платформасы.
Ұлттық Банктің ресми терминологиясы да бұл ұғымдарды бөледі: қамтамасыз етілмеген цифрлық активтерге криптовалюталар жатса, цифрлық қаржы активтері — жеке реттелетін санат.
Дәл осы жерде Қазақстан нарығында токенделген облигациялар, нақты активтерге негізделген цифрлық құралдар және басқа жаңа өнімдер пайда болуы мүмкін. Бірақ Halyk Finance қандай құралды бірінші шығаратынын әзірге жариялаған жоқ.
Halyk Finance-тың алғашқы болуы — нарықтың бастапқы кезеңі
Компания алдағы уақытта цифрлық өнімдер желісін біртіндеп кеңейтуді жоспарлап отыр.
«Жаңа мәртебені алу Halyk Finance үшін цифрлық инвестициялық өнімдердің неғұрлым кең экожүйесін кезең-кезеңімен дамытуға негіз қалайды. Біз дәл осы бағытта қозғаламыз — технология клиенттер үшін нақты құндылық қалыптастыра алатын жерлерде цифрлық өнімдер желісін біртіндеп кеңейтіп, жаңа мүмкіндіктерді енгіземіз. Біздің мақсатымыз — үздік халықаралық тәжірибені пайдалана отырып және клиенттердің мүдделерін қорғау мен сенімділіктің жоғары стандарттарын сақтай отырып, Қазақстанда осы нарықты қалыптастыратындардың қатарында болу», — деді Фархад Охонов.
Енді инвесторлар үшін негізгі мәселе Halyk Finance-тың бірінші болуы емес, компания ең алдымен қандай активті токендейді, оны қандай шартпен шығарады және бұл өнім кімдерге қолжетімді болады деген сұрақтар. Бұл параметрлер әзірге ашылған жоқ.
Бұған дейін біз Қазақстанда цифрлық қаржы активтері нарығы үшін құқықтық база қалай өзгеріп жатқаны туралы жазған едік. Енді жаңа инфрақұрылымда алғашқы кәсіби қатысушы пайда болды: Halyk Finance KASE платформасына бірінші болып кірді.
