Инвесторға виртуалды $100 мың беріледі. Одан кейін ол пандемия, биржалық эйфория, инфляциялық шок, технологиялық акциялардың құлдырауы және жасанды интеллект бумы арқылы өтіп, қабылдаған шешімдерінің қаншаға түскенін көреді, деп хабарлайды DKNews.kz.
28 тамызда Алматыда ATLAS Capital Invest Game инвестициялық симуляторын таныстырды. Платформа нақты тарихи деректерге негізделген. Ойынның алғашқы көпшілік таныстырылымы іскерлік БАҚ өкілдеріне арналған жабық баспасөз кешкі асы аясында өтті.
Компания МФЦА юрисдикциясында жұмыс істейді. AFSA ресми реестрінде Atlas Capital Limited компаниясының № AFSA-A-LA-2022-0019 лицензиясы қолданыста екені көрсетілген. Ол инвестицияларды және ұжымдық инвестициялық схемаларды басқару, инвестициялық кеңес беру және мәмілелерді ұйымдастыру қызметтерін қамтиды.
$100 мың және инвесторлар бастан өткерген бес жыл
Invest Game механикасы қарапайым: қатысушыға $100 мың виртуалды капитал және белгілі бір жылдың негізгі оқиғалары туралы ақпарат беріледі. Одан кейін ол ақшаны қай активтерге салатынын өзі шешеді.
Бір раунд нарық тарихының бір жылына тең. Нәтиже нақты тарихи деректер негізінде автоматты түрде есептеледі, ал қатысушы өз шешімінің салдарын бірден көреді. «Классика» сценарийінде бес раунд бар — 2020 жылдан 2024 жылға дейін.
Таңдау ішінде 14 құрал мен актив класы бар: Алматыдағы жылжымайтын мүлік, алтын, доллар және теңгедегі депозиттер, биржалық қорлар, сондай-ақ Apple, Coca-Cola, McDonald's, Meta, Netflix, NVIDIA және Tesla акциялары. Бір компанияның акциясына капиталдың 15 пайызынан артық салуға болмайды.
Осы сәттен бастап ойын қарапайым викторина болудан қалады. Қатысушы экономикада не болғанын біледі, бірақ қай актив жылдың жеңімпазы болатыны туралы дайын жауап алмайды.
Пандемия жылында Tesla +743% берді
Алғашқы раундтың өзі дағдарыс міндетті түрде қор нарығындағы шығынды білдіреді деген түсінікті бұзады.
COVID-19, карантиндер, мұнай шогы және көктемгі нарық құлдырауымен өткен 2020 жылы ойынға енгізілген деректер бойынша Tesla акциялары жылды 743,4 пайыздық өсіммен аяқтаған.
NVIDIA 121,9 пайыз, Apple 80,8 пайыз, Netflix 67,1 пайыз өскен. SPY қоры арқылы көрсетілген S&P 500 нәтижесі 18,4 пайыз болған.
Ал Қазақстанға қатысты бөлік мүлде басқаша көрінеді. Алматыдағы жылжымайтын мүлік доллармен есептегенде 2,3 пайыз, долларлық депозит 0,5 пайыз нәтиже көрсеткен, ал теңгелік депозит ұлттық валютаның әлсіреуі аясында 1,5 пайыз минусқа кеткен.
Бүгінгі күннен қарағанда Tesla-ны таңдау оңай көрінеді. Бірақ 2020 жылдың басында мұндай нәтиже ешкім үшін айқын болмаған. Ойын дәл осы кейінгі білім мен белгісіздік жағдайындағы нақты шешімнің айырмасына құрылған.
2021 жылғы көшбасшылар бір жылдан соң 65%-ға дейін жоғалтты
Келесі бұрылыс одан да әсерлі.
2021 жылы ұсынылған активтердің ішінде NVIDIA +125,29 пайызбен көш бастады. Tesla 49,76 пайыз, Apple 33,82 пайыз, Алматыдағы жылжымайтын мүлік 15,83 пайыз өскен.
Осындай сандарды көрген инвестор жұмыс істейтін формуланы таптым деп ойлауы мүмкін.
Бірақ 2022 жылы жағдай түбегейлі өзгерді.
Tesla 65 пайыз, Meta 64,2 пайыз, Netflix 51,1 пайыз, NVIDIA 50,3 пайыз құлдыраған. Тіпті Apple 26,8 пайыз төмендеді.
Сол жылы ұсынылған құралдардың ішіндегі үздік нәтижелерді әлдеқайда «тыныш» активтер көрсетті: теңгелік депозит 8,1 пайыз, Coca-Cola 7,4 пайыз, Алматыдағы жылжымайтын мүлік 4,3 пайыз табыс берген.
Ойыншы үшін бұл ауыр болса да, виртуалды сабақ: бір жыл бұрын керемет жұмыс істеген стратегияны механикалық түрде қайталау портфельдің нәтижесін түбегейлі өзгертуі мүмкін.
NVIDIA 50% құлап, кейін 239% өсті
2022 жылдан 2023 жылға өту психологиялық тұрғыдан одан да күрделі.
Құны екі еседен астам төмендеген NVIDIA келесі жылы-ақ 238,87 пайызға өсті. Meta 194,13 пайыз, Tesla 101,72 пайыз, Netflix 65,11 пайыз қосқан.
Инвестор алдында қолайсыз дилемма пайда болады. Қатты құлдырағаннан кейін активті сату қате болуы мүмкін. Бірақ баға қатты түсті екен деп бірден сатып алу да қауіпті.
ATLAS Capital инвестициялық департаментінің бөлек аналитикасында бұдан да қатаң тарихи мысалдар келтірілген. Microsoft акциясын 1999 жылғы желтоқсандағы шыңда сатып алған инвестор бағаның сол деңгейге қайта оралуын шамамен 17 жыл күткен. Nasdaq Composite-ке 2000 жылғы наурыздағы максимумға қайту үшін шамамен 15 жыл, ал Nikkei 225 индексіне 1989 жылғы рекордын қалпына келтіру үшін шамамен 34 жыл қажет болған.
Яғни жақсы компанияны табу жеткіліксіз. Сатып алу бағасы инвестордың табысын ғана емес, күтуге кететін жылдарын да анықтай алады.
2024 жылы девальвация қазақстандық активтерге соққы болды
«Классика» сценарийінің соңғы раунды Қазақстан үшін ерекше қызық.
2024 жылы NVIDIA тағы да ұсынылған активтер арасында көш бастады — +171,2 пайыз. Netflix 83,1 пайыз, Meta 65,4 пайыз, Tesla 62,5 пайыз, алтын 26,7 пайыз өскен.
Сол кезеңде презентация деректеріне сәйкес теңге долларға шаққанда 12,92 пайыз әлсіреген.
Нәтижесінде ойын моделінде теңгелік депозиттің доллармен есептелген табыстылығы небәрі +0,1 пайыз, ал Алматыдағы жылжымайтын мүлік бойынша нәтиже −3 пайыз болған.
Қазақстандық инвестор үшін мұнда бөлек тәуекел көрінеді: актив теңгемен қымбаттауы мүмкін, бірақ доллармен қайта есептегенде нәтиже айтарлықтай өзгеруі ықтимал.
ЖИ жаңалықты береді, бірақ не сатып алу керегін айтпайды
Invest Game ішінде жасанды интеллект қатысушының орнына инвестициялық шешім қабылдамайды.
Әр раундтың басында ЖИ сол жылдың негізгі әлемдік, америкалық және қазақстандық оқиғалары туралы шолу жасайды. Қысқа сводка ойыншы портфель құрып жатқан кезде экранда сақталады.
Бірақ капиталды бөлу туралы шешімді қатысушының өзі қабылдайды. Одан кейін жүйе нәтижені автоматты түрде есептейді.
Нейрожеліден бірнеше секундта «ең жақсы акциялар» тізімін алуға болатын кезеңде бұл жобаның ең қызық детальдарының бірі: ең күрделі нәрсе — шешім үшін жауапкершілік — адамның өзінде қалады.
Қателесуге болады, бірақ ақша виртуалды күйінде қалады
Нақты портфельде дұрыс емес ставка өз капиталыңмен төленеді. Мұнда қателіктің бағасы — рейтингтегі орын.
Ойын механикасы әртүрлі стратегияларды қаржылық салдарсыз сынауға мүмкіндік береді. Қатысушы консервативті тәсілді таңдай алады, тәуекелді активтердің үлесін арттыра алады немесе нарық күрт өзгергеннен кейін бастапқы жоспарын қайта қарай алады.
«Біз бұл құралды пайдаланушыларды капиталды басқарудың негізгі қағидаларымен практикалық тәжірибе арқылы таныстыру мүмкіндігі ретінде қарастырдық. Қаражатты өз бетінше бөлу, нарықтық жағдайдың өзгерісін бақылау және қабылданған шешімдердің нәтижесін бағалау инвестициялық стратегия, тәуекел және табыстылық арасындағы байланысты жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді», — деді ATLAS Capital бас директоры Тимирлан Гумбатов.
Баспасөз кешкі асынан кейін ойынды басқа форматтарға да шығармақ
28 тамыздағы Алматыдағы кездесу Invest Game жобасының алғашқы көпшілік таныстырылымы болды.
ATLAS Capital платформаны жабық іс-шаралармен ғана шектемей, іскерлік кездесулерде, білім беру және клиенттік форматтарда да пайдалануды жоспарлап отыр.
Сонымен бірге ойындағы тарихи нәтижелерді болашақ табыстың кепілі ретінде қабылдауға болмайды. ATLAS Capital өзінің сайтында инвестициялар тәуекелмен байланысты екенін, ал өткен немесе мақсатты көрсеткіштер болашақ нәтиженің кепілі емес екенін көрсетеді.
Бұған дейін біз ATLAS Capital-дың халықаралық мойындалуы және капиталды басқару тәсілі туралы жазған едік. Енді компания инвестициялық логиканы ойын форматына көшіріп көрді: мұнда қате банк шотын азайтпайды, бірақ сәтті өткен бір жылдан кейін пайда болған сенімді инвестициялық стратегиямен шатастыру қаншалықты оңай екенін анық көрсетеді.
