Инфляция баяуырақ төмендеуі мүмкін. Сарапшылар 2027 жылға арналған инфляция болжамын 7,8%-дан 8,5%-ға дейін көтеріп, базалық мөлшерлемеге қатысты күтулерін де қайта қарады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңартылған бағалар Қазақстан Ұлттық Банкінің 27 тамызда жарияланған тамыз айындағы макросауалнамасында берілген. Сауалнамаға нарықтың кәсіби қатысушылары, зерттеу институттары, халықаралық ұйымдар мен рейтинг агенттіктерін қоса алғанда 15 ұйым қатысты.
Макросауалнамада Ұлттық Банктің өз болжамдары қамтылмайды. Ол кәсіби нарық қатысушыларының тәуелсіз пікірлері, бағалаулары мен күтулерін көрсетеді. Сауалнаманың толық нәтижелері мен алдыңғы кезеңдердегі көрсеткіштерді Ұлттық Банктің макроэкономикалық сауалнама бөлімінен көруге болады.
2027 жылға инфляция болжамы 8,5%-ға дейін өсті
Тамыздағы сауалнамадағы басты өзгеріс келесі жылға қатысты.
Сарапшылар 2026 жылғы инфляцияны 10% деңгейінде күтеді. Бұл болжам өзгерген жоқ. Ал 2027 жылға арналған баға 7,8%-дан 8,5%-ға дейін, 2028 жылға болжам 6,8%-дан 7%-ға дейін көтерілді.
Яғни бір сауалнама кезеңінің ішінде 2027 жылға арналған болжам бірден 0,7 пайыздық тармаққа нашарлаған.
Бұл инфляция міндетті түрде дәл 8,5% болады деген сөз емес. Бірақ нарық мамандары баға өсімінің қарқыны бұрын күтілгеннен баяуырақ төмендейді деп есептеп отыр.
Қазақстандықтар мен бизнес үшін мұның практикалық мәні бар: инфляция жоғары деңгейде ұзақ сақталса, ақша-кредит саясатын жылдам жұмсартуға мүмкіндік те шектеледі.
Базалық мөлшерлеме 2027 жылы 13% болуы мүмкін
Инфляциялық күтулермен қатар базалық мөлшерлемеге қатысты болжам да қайта қаралды.
Сарапшылардың медианалық бағасы бойынша:
- 2026 жыл — 16%;
- 2027 жыл — 13%;
- 2028 жыл — 10,5%.
2026 жылға арналған болжам өзгерген жоқ. 2027 жылғы көрсеткіш бұрынғы 12,8%-дан 13%-ға дейін өсті, ал 2028 жылғы болжам 10,6%-дан 10,5%-ға дейін аздап төмендеді.
Мұндай траектория нарық қатысушыларының қарыз қаражаты алдағы жылдары тез арзандайды деп күтпейтінін көрсетеді. 2027 жылдың соңында да болжамдағы базалық мөлшерлеме екі таңбалы деңгейде қалып отыр.
Бизнес үшін бұл кредит пен инвестициялық қаржыландыру құнына тікелей әсер етеді. Мөлшерлеме жоғары болған сайын қарыз есебінен өндірісті кеңейту немесе жаңа жоба бастау қымбатқа түседі.
Экономика 2026 жылы 4,8% өсуі мүмкін
Инфляцияға қатысты болжам нашарлағанымен, Қазақстан экономикасының өсуіне қатысты күтулер өзгерген жоқ.
Сарапшылар ЖІӨ өсімін:
- 2026 жылы — 4,8%;
- 2027 жылы — 4,6%;
- 2028 жылы — 4,3% деңгейінде күтеді.
Осылайша, тамыздағы сауалнамада екі түрлі сигнал қатар көрінеді. Экономикалық өсім болжамы тұрақты қалды, бірақ инфляцияның төмендеу қарқынына қатысты оптимизм әлсіреді.
Бұл базалық мөлшерлемені тез төмендету сценарийінің де қиындай түскенін көрсетеді.
Мұнай бағасына қатысты болжам да өзгерді
Макросауалнама тек инфляция мен базалық мөлшерлемені қамтымайды. Сарапшылар Brent мұнайының бағасына қатысты күтулерін де жаңартқан.
2026 жылға болжам барреліне $84,6-дан $82,7-ге дейін төмендеді. 2027 жылға баға $75 деңгейінде сақталды, ал 2028 жылға болжам $71,8-ден $73,7-ге дейін көтерілді.
Қазақстан үшін мұнай бағасы бюджет кірістері, экспорт және валюта нарығы тұрғысынан маңызды сыртқы факторлардың бірі болып қала береді.
Сауалнамада теңге бағамына қатысты күтулер де бар. Орташа USD/KZT бағамы 2026 жылы 490 теңге, 2027 жылы 516,2 теңге, 2028 жылы 562,2 теңге болады деген медианалық болжам ұсынылған.
Бұл сандар да Ұлттық Банктің ресми бағам болжамы емес, сауалнамаға қатысқан ұйымдардың күтулері.
Нарық инфляцияның тез төмендеуіне азырақ сенеді
Тамыздағы сауалнама маусым мен шілдеде қалыптасқан салыстырмалы оптимизмге түзету енгізді.
Мамырдағы макросауалнамада 2027 және 2028 жылдарға арналған инфляция мен базалық мөлшерлеме болжамдары төмендетілген еді. Тамызда 2027 жылғы инфляция мен мөлшерлеме күтулері қайтадан жоғары қарай жылжыды.
Сондықтан жаңа сауалнаманың негізгі сигналы нақты: экономикалық өсім болжамы өзгермегенімен, сарапшылар инфляцияның төмендеуіне бұрынғыдан сақ қарай бастады.
Бұған дейін біз Ұлттық Банктің базалық мөлшерлемені 18% деңгейінде сақтау себептері және инфляция бойынша сол кездегі болжамдары туралы жазған едік. Кейінгі айларда ақша-кредит саясаты жұмсарғанымен, тамыздағы макросауалнама нарықтың ұзақ мерзімді инфляциялық тәуекелдерге әлі де сақ қарайтынын көрсетті.
