Декларация мерзімі жақындап қалды. 2025 жылы криптовалютасы, шетелдегі активтері, шетелдік банктерде шоттары немесе дербес салық салуға жататын кірістері болған қазақстандықтар 270.00 нысанын тапсыру міндеті бар-жоғын тексеруі керек, деп хабарлайды DKNews.kz.
Соңғы мерзім — 2026 жылғы 15 қыркүйек. Бұл туралы Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті еске салды. Салық органдары шетелдік активтерге, цифрлық активтерге және 2025 жылы жасалған ірі қаржылық-мүліктік мәмілелерге ерекше назар аударып отыр.
Криптовалюта сомасына ең төменгі шек белгіленбеген
Көпшілік елемей қалуы мүмкін талаптардың бірі цифрлық актив иелеріне қатысты.
МКД түсіндірмесіне сәйкес, 2025 жылғы 31 желтоқсанда криптовалютаға немесе токендерге иелік ету фактісінің өзі, оның сомасына қарамастан, декларациялау міндетін тексеруге негіз болады. Яғни «криптовалютам аз, сондықтан декларация маған қатысты емес» деген қағидаға сүйенуге болмайды.
Сонымен қатар цифрлық активтермен жасалған операциялардан түскен кірістер де ескеріледі. Егер мұндай кіріс дербес салық салуға жататын санатқа кірсе, жеке тұлға тиісті салық міндеттемесін өзі орындауы тиіс.
Шетелдік шоттағы ақша 1 000 АЕК-тен асса, декларация қажет
Тағы бір маңызды талап шетелдік банктердегі ақшаға байланысты.
270.00 нысанын шетелдік банктердегі шоттарында жиынтық сомасы 1 000 АЕК-тен асатын қаражаты бар тұлғалар тапсырады. Бұл талап Астана қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің түсіндірмесінде нақты көрсетілген.
Декларацияда жағдайға қарай шетелдегі жылжымайтын мүлік, көлік құралдары, бағалы қағаздар, инвестициялық алтын, шетелдік компаниялардағы қатысу үлестері, тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу және басқа да активтер туралы мәліметтер көрсетіледі.
Ал Қазақстанда тіркелген пәтер, үй немесе автокөлікті тек иелік ету фактісі үшін 270.00 нысанына қайта енгізудің қажеті жоқ. Мемлекеттік кірістер органдары бұл ақпаратты мемлекеттік дерекқорлардан алады.
Бұл қарапайым пәтер немесе көлік иесі үшін елеулі айырмашылық. Декларация дегеніміз мемлекеттің ақпараттық жүйелерінде бар барлық мүлікті қайтадан қолмен тізіп шығу деген сөз емес.
20 000 АЕК-тен асатын сатып алу — жеке негіз
2025 жылы ірі көлемде мүлік сатып алған адамдарға да талап бар.
Есепті салық кезеңінде Қазақстанда немесе шетелде жиынтық құны 20 000 АЕК-тен асатын мүлік сатып алу 270.00 нысанын тапсыруға негіз болады. Бұл санатқа жылжымайтын мүлік, механикалық көлік құралдары мен тіркемелер, бағалы қағаздар, заңды тұлғаның жарғылық капиталындағы қатысу үлестері, туынды қаржы құралдары, тұрғын үй құрылысына қатысу үлестері және инвестициялық алтын кіреді.
2025 жылы АЕК 3 932 теңге болды. Демек, 20 000 АЕК — 78,64 млн теңге. Бұл есеп Мемлекеттік кірістер органдарының ресми түсіндірмесінде де көрсетілген.
Біз бұған дейін 2026 жылы кімдер 15 қыркүйекке дейін декларация тапсыруы керектігін жазған едік. Ірі сатып алуларға қатысты 78,64 млн теңгелік шек сол материалда да декларациялау міндетінің негізгі критерийлерінің бірі ретінде қарастырылған.
Мұнда мүліктің бағасы ғана маңызды емес. Декларацияда заңнамада көзделген жағдайларда мүлікті сатып алуға жұмсалған шығыстарды жабу көздері туралы мәлімет те көрсетіледі. Сондықтан ірі мәміле жасаған адам үшін мәселе сатып алу фактісімен шектелмейді.
Пәтерді жалға беруден түскен кіріс те 270.00 нысанына әкелуі мүмкін
Декларация тек шетелде миллиондаған қаражаты немесе криптоәмияны бар азаматтарға қатысты емес.
270.00 нысанын дербес салық салуға жататын кірістер алған тұлғалар да тапсырады. Ресми түсіндірмелерде мұндай кірістер қатарына мүлікті жалға беруден түскен табыс, шетелдік банк шоттары бойынша сыйақылар, цифрлық активтермен жасалған операциялардан түскен кірістер және төлем көзінен салық ұсталмаған өзге де кірістер жатқызылған.
Сондықтан адам мемлекеттік қызметші, ірі кәсіпкер немесе қаржы нарығының қатысушысы болмаса да, нақты кірісі немесе активі салдарынан декларация тапсыру міндетіне тап болуы мүмкін.
270.00 нысанын тапсыратындардың қатарында мемлекеттік қызметшілер және оларға теңестірілген тұлғалар мен олардың жұбайлары, банктердің, бағалы қағаздар нарығының және сақтандыру ұйымдарының ірі қатысушылары, заңды тұлғалардың жекелеген басшылары мен құрылтайшылары, сондай-ақ нотариустар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары және медиаторлар бар.
Декларацияны алғаш кешіктірген адамға бірден 432 500 теңге салынбайды
Айыппұл мәселесінде ең көп шатастыратын тұс осы.
15 қыркүйекке дейін декларация тапсырмау бірден 432 500 теңге айыппұл салынады дегенді білдірмейді.
МКД түсіндірмесіне сәйкес, декларацияны белгіленген мерзімде алғаш рет тапсырмаған жағдайда ескерту жасалады. Бір жыл ішінде құқық бұзушылық қайталанса, 15 АЕК көлемінде айыппұл қарастырылған.
2026 жылы бір АЕК 4 325 теңге. Демек, 15 АЕК — 64 875 теңге. 2026 жылға арналған АЕК мөлшері ресми мемлекеттік ресурста бекітілген.
Декларацияда толық емес немесе дұрыс емес мәліметті алғаш көрсету үшін де ескерту көзделген. Мұндай бұзушылық қайталанса, 3 АЕК, яғни 2026 жылғы көрсеткішпен 12 975 теңге айыппұл салынуы мүмкін.
Ал әлдеқайда ірі санкция шетелдік активтер мен кірістерді жасыруға қатысты. МКД мұндай жағдайда айыппұл мөлшері 100 АЕК-ке дейін жетуі мүмкін екенін көрсетеді.
2026 жылғы АЕК-пен есептегенде бұл — 432 500 теңгеге дейін.
Сондықтан шетелдік банктегі шот, басқа елдегі жылжымайтын мүлік немесе шетелден алынған кіріс ерекше назарды талап етеді. Мұндай мәліметтерді жасырудың салдары декларацияны жай ғана кешіктіріп тапсырудан әлдеқайда қымбат болуы мүмкін.
15 қыркүйек — декларация, 25 қыркүйек — салық
Есте сақтайтын тағы бір күн бар.
2025 жыл үшін 270.00 нысанын тапсыру міндеті туындаса, декларацияны 2026 жылғы 15 қыркүйектен кешіктірмей ұсыну қажет. Ал декларация қорытындысы бойынша жеке табыс салығын төлеу міндеті туындаса, төлем 25 қыркүйекке дейін жасалады.
Сондықтан құжатты соңғы күнге қалдырмаған жөн. Әсіресе шетелдік шоттар, бірнеше актив немесе ірі мәмілелер болған жағдайда қажетті мәліметтерді алдын ала жинау қажет болуы мүмкін.
270.00 нысанын телефон арқылы да тапсыруға болады
Салық органына жеке бару міндетті емес.
Декларацияны Салық төлеушінің кабинеті, eGov, e-Salyq Azamat, eGov mobile, сондай-ақ мұндай қызметті қолдайтын екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшалары арқылы электронды түрде тапсыруға болады. Қағаз нұсқасын мемлекеттік кірістер органына, ХҚКО арқылы немесе пошта арқылы жіберу мүмкіндігі де сақталған.
Декларацияны жібермес бұрын төрт нәрсені тексерген дұрыс: 2025 жылы цифрлық актив болды ма, шетелде мүлік немесе банк шоты болды ма, 78,64 млн теңгеден асатын мүлік сатып алынды ма және дербес салық салуға жататын кіріс алынды ма.
Шетелдік банк шоттарына қатысты бір деталь ерекше мәнге ие: шек бір ғана банктегі ақшаға емес, барлық шетелдік шоттардағы қаражаттың жиынтық сомасына қолданылады.
Бірнеше апта бұрын біз 270.00 нысанын кімдер тапсыратынын және цифрлық актив иелеріне қандай талап қойылатынын егжей-тегжейлі түсіндірген едік. Енді уақыт факторы алдыңғы орынға шықты: 15 қыркүйек жақындап келеді, ал шетелдік активтер мен кірістерді жасыру үшін санкция 100 АЕК-ке, яғни 432 500 теңгеге дейін жетуі мүмкін.
