Астықтың 81,5%-ы жиналды.
Қазақстанда дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар 12,7 млн гектардан жиналып, 18,6 млн тонна астық бастырылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Орташа өнімділік гектарына 14,6 центнерді құрап отыр. Егін жинау науқаны аяқталмағанымен, жаңа өнімнің сапасына қатысты алғашқы көрсеткіштер де белгілі болды: лицензияланған кәсіпорындарға түскен астықтың 74%-ы 3-сыныпқа жатады.
12,7 млн гектар алқап жиналды
Биыл Қазақстандағы жалпы егіс алқабы 24,2 млн гектарға жетті. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 600 мың гектарға көп.
Егіс құрылымы:
- дәнді дақылдар — 15,6 млн гектар;
- майлы дақылдар — 5,2 млн гектар;
- мал азықтық дақылдар — 3 млн гектар;
- мақта — 173,6 мың гектар;
- қант қызылшасы — 23,8 мың гектар.
Қазір дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар егілген алқаптардың 81,5%-ы жиналды. Жалпы көлем 18,6 млн тоннаға жетті.
Салыстыру үшін, 17 қыркүйекте Қазақстанда 10,9 млн гектар немесе егістіктің 70%-ы жиналып, 15,5 млн тонна астық бастырылған еді.
Демек, осы аралықта жиналған астық көлемі тағы 3,1 млн тоннаға артқан.
Элеваторларға 4,9 млн тонна жаңа астық түсті
Жалпы өнім көлемімен бірге астық қабылдау кәсіпорындарына жеткізілген өнім де артып келеді.
Лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындары жаңа өнімнің 4,9 млн тоннасын қабылдады. Былтыр осы кезеңде 4,1 млн тонна болған. Өсім — 20%.
Қабылданған астықтың сапалық құрылымы:
- 3-сынып — 74%;
- 4-сынып — 20%;
- 5-сынып — 6%.
Бұл көрсеткіш экспорт пен өңдеу үшін де маңызды, өйткені астықтың нарықтағы қолданылу бағыты мен бағасына оның көлемімен қатар сапалық сипаттамалары әсер етеді.
Бидайдың 48%-ында клейковина 28%-дан жоғары
Жаңа өнімнің тағы бір маңызды көрсеткіші — бидайдағы клейковина мөлшері.
Зерттелген жұмсақ бидайдың:
- 48%-ында клейковина мөлшері 28%-дан жоғары;
- 25%-ында — 25–27%;
- 27%-ында — 23–24%.
Егін жинаудың ертерек кезеңінде де астық сапасы назарда болған. 9 қыркүйектегі мәлімет бойынша, зерттелген жұмсақ бидайдың 93%-ы азық-түліктік санатқа жатқызылған еді.
Майлы дақылдардан 2,2 млн тонна өнім алынды
Егін жинау дәнді дақылдармен шектелмейді.
Қазір майлы дақылдардың 2,2 млн гектары жиналып, 2,2 млн тонна өнім алынды.
Басқа дақылдар бойынша да жинау жалғасып жатыр:
- көкөніс — 2,9 млн тонна;
- картоп — 2,5 млн тонна;
- бақша дақылдары — 2,3 млн тонна.
Науқанға өңірлерде 130 мың трактор, 29 мың астық жинайтын комбайн, 17 мың жатка және өзге де 130 мың ауыл шаруашылығы техникасы жұмылдырылған.
Тыңайтқыш жоспары 90%-ға жетті
Шаруаларды минералды тыңайтқыштармен қамтамасыз ету де жалғасып жатыр.
2026 жылы Қазақстанда 2,3 млн тонна тыңайтқыш енгізу жоспарланған. Әкімдіктердің жедел дерегі бойынша, қазір 2,1 млн тонна тыңайтқышты жөнелтуге келісімшарт жасалған.
Бұл жылдық жоспардың 90%-ына тең.
Тамыздың соңында бұл көрсеткіш 85% болған: сол кезде жоспарланған 2,3 млн тоннаның шамамен 2 млн тоннасына шарт жасалған еді.
Егін жинау әлі аяқталған жоқ. Сондықтан 18,6 млн тонна — биылғы астықтың түпкілікті көлемі емес: дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар алқабының тағы 18,5%-ын жинау қажет.
Бұған дейін біз Қазақстанда дәнді дақылдардың 70%-ы жиналып, астық көлемі 15,5 млн тоннаға жеткені туралы жазған едік. Сол кезде лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындары 4,3 млн тонна жаңа өнім қабылдаған болатын. Қазір бұл көрсеткіштер тиісінше 18,6 млн және 4,9 млн тоннаға дейін өсті.
