Атырауда теміржол кластері қалыптасып келеді. Оның инфрақұрылымы бір мезетте 1 500 вагонды орналастыруға мүмкіндік береді және вагон жасаудан бастап жөндеу, сынақтан өткізу мен газ цистерналарына қызмет көрсетуге дейінгі бірнеше өндірістік бағытты бір жерге шоғырландырады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жобаның қазіргі мүмкіндіктерімен «Атамекен» ҰКП Төралқа Төрағасы Қанат Шарлапаев Атырау облысына жұмыс сапары кезінде танысты. Ол TEXOL компаниялар тобының «Махамбет» өндірістік-пайдалану кешені базасындағы Атырау вагон жасау зауытын аралады.
2022 жылы негізі қаланған кәсіпорында қазір 600-ден астам маман еңбек етеді. Бірақ жобаның басты ерекшелігі зауыттың өзінен гөрі оның айналасында қалыптасқан тұтас өндірістік жүйеде.
25 шақырым жолда 1 500 вагон орналастыруға болады
«Махамбет» кешенінде вагондар мен газ цистерналарын жөндеу және сынақтан өткізу пункттері, вагон-доңғалақ шеберханасы, бояу және жуу кешендері жұмыс істейді.
Кластердегі вагон қою жолдарының жалпы ұзындығы 25 шақырымға жетеді. Бұл инфрақұрылым бір мезетте 1 500 вагонға дейін орналастыруға есептелген.
Мұнда сұйытылған мұнай газын сақтайтын жалпы сыйымдылығы 6 мың текше метр қоймалар да орналасқан.
TEXOL-дың «Махамбет» кешені туралы ресми материалдарында вагон-доңғалақ шеберханасы, вагон компоненттерін шығаратын цехтар және «Ақ-Жайық-7» вагон жөндеу депосы осы өндірістік жүйенің құрамдас бөліктері ретінде көрсетілген.
Мұндай құрылым вагонға қажетті бірнеше операцияны бір өндірістік аумақта орындауға мүмкіндік береді. Батыс Қазақстандағы кәсіпорындар үшін оның практикалық маңызы да осында: техникалық қызмет көрсету, жөндеу және сынақ жұмыстарының бір бөлігін өңір ішінде жүргізуге жағдай жасалады.
Құлсарыда газ цистерналарын жөндейтін ірі пункт жұмыс істейді
Кластер Атырау қаласының аумағымен шектелмейді.
Оның құрамына Құлсарыдағы «РИП-газ» ЖШС кіреді. Бастапқы материалда кәсіпорын Қазақстандағы газ цистерналарына арналған ең ірі жөндеу-сынақ пункті ретінде көрсетілген.
Өндірістік тізбекті «Texol Steel Technology» ЖШС-нің құю өндірісі және Батыс Қазақстандағы ірі вагон жөндеу кәсіпорындарының бірі «Ақ-Жайық-7» ЖШС толықтырады.
TEXOL бұған дейін Атыраудағы индустриялық кластерді дамыту аясында Texol Steel Technology жобасын іске асырып жатқанын хабарлаған. Жоба теміржол вагондарына арналған болат бөлшектер өндірісін жергіліктендіруге бағытталған.
Нәтижесінде Атырауда жеке-жеке жұмыс істейтін өндірістер емес, вагон жасау, бөлшектер шығару, жөндеу, сынақ және сервисті байланыстыратын тізбек қалыптасып келеді.
Вагон-доңғалақ шеберханасы да өндірістік тізбекке кірді
Кластердің жергіліктендіру бағыты 2026 жылы тағы бір нақты қадаммен толықты.
5 наурызда Атырау вагон-доңғалақ шеберханасы Қазақстанның тауар өндірушілер тізіліміне енгізілді. TEXOL мәліметінше, кәсіпорын жүк вагондарына арналған доңғалақ жұптарын өндіреді және «Махамбет» кешеніндегі сервистік кластердің құрамына кіреді.
Одан бұрын, 16 ақпанда Атырау вагон құрастыру зауыты да 12-6785 үлгісіндегі әмбебап жартылай вагон өндірушісі ретінде қазақстандық тауар өндірушілер тізіліміне тіркелген.
Бұл екі факт кластердің тек сервистік инфрақұрылыммен шектелмейтінін көрсетеді. Вагонның өзі мен оның негізгі тораптарының бір бөлігін өңірде өндіру өндірістік тізбектің жергілікті бөлігін кеңейтеді.
600-ден астам адам бір зауытта жұмыс істейді
Атырау вагон жасау зауытында 600-ден астам жоғары білікті маман жұмыспен қамтылған.
Кәсіпорын айналасындағы кластер кеңейген сайын өңірдегі машина жасау, вагон жөндеу, металл өңдеу және сервистік қызметтер бір-бірімен тікелей байланысқан өндірістік жүйеге бірігеді.
Бұл Атырау үшін мұнай-газ секторынан бөлек өнеркәсіптік құзыреттерді күшейтетін бағыттардың бірі. Әсіресе жүк вагондары мен арнайы цистерналарға тұрақты техникалық қызмет қажет екенін ескерсек, жөндеу және сынақ базасының өңірде болуы өндірістік инфрақұрылымның маңызын арттырады.
Цистерналарға дала жағдайында қызмет көрсету қарастырылған
Кластердің тағы бір бағыты — тасымалдау және өндірістік қауіпсіздық.
TEXOL тобы SSTP — Safety System Transportation Program бағдарламасын іске асырып келеді. Компания сондай-ақ цистерналарға дала жағдайында қызмет көрсетуге арналған апаттық жағдайда әрекет етудің мобильді модулін — ММАВР енгізгенін хабарлайды.
Бұл модуль Атырау вагон жасау зауытымен қатар TEXOL-дың теміржол және сервистік инфрақұрылымының құрамында көрсетілген. Оған «РИП-газ» жөндеу-сынақ пункттері, вагон-доңғалақ шеберханасы, цистерналарды жуу пункті және сұйытылған газ сақтау терминалы да кіреді.
Арнайы цистерналармен жұмыс істейтін кластер үшін мұндай жүйенің маңызы өндіріс көлемімен ғана өлшенбейді: техниканы стационарлық жөндеу базасынан тыс жерде де қызмет көрсету мүмкіндігі қарастырылған.
Атырау жалпыұлттық теміржол өндірісінің бір бөлігіне айналуда
Атыраудағы жоба Қазақстандағы теміржол машина жасау саласының кеңеюімен қатар жүріп жатыр.
Бұған дейін біз Қазақстандағы теміржол машина жасау өндірісінің 734 млрд теңгеге жеткені туралы жазған едік. Сол дерек бойынша салада 60 кәсіпорын жұмыс істейді, ал теміржол машина жасаудың жалпы машина жасау өнеркәсібіндегі үлесі 13 пайызға жеткен.
Атыраудағы кластер осы өндірістік картаның батыстағы ірі буындарының біріне айналып келеді. Оның ауқымын әзірге ең анық көрсететін көрсеткіш — 25 шақырым вагон қою жолы және бір мезетте 1 500 вагонды орналастыру мүмкіндігі.
